Address
Foundation for the Development of the Education System
Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji
Aleje Jerozolimskie 142A
PL-02-305 Warszawa
Tel: +48 664 902 375
E-Mail: eurydice@frse.org.pl
Website
2025
Reforma26. Kompas Jutra. Konsultacje publiczne nowych podstaw programowych
19.11.2025
Do konsultacji publicznych, które potrwają do 18 grudnia br., skierowano projekty rozporządzeń Ministra Edukacji w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego i podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej oraz ramowego planu nauczania dla publicznej szkoły podstawowej.
Projekt rozporządzenia w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym obejmuje podstawę programową:
- wychowania przedszkolnego;
- kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej:
- I etap edukacyjny: klasy I–III – edukacja wczesnoszkolna,
- II etap edukacyjny: klasy IV–VI i klasy VII i VIII;
- kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej – dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym.
Ramowy plan nauczania dla publicznej szkoły podstawowej
Proponowany ramowy plan nauczania dla szkoły podstawowej jest dostosowany do nowej podstawy programowej dla szkoły podstawowej.
W stosunku do obecnie obowiązującego rozporządzenia, w projekcie rozporządzenia w sprawie ramowego planu nauczania dla szkoły podstawowej proponuje się zmiany w zakresie:
- tygodniowego wymiaru obowiązkowych zajęć edukacyjnych w poszczególnych klasach szkoły podstawowej, tj. przyrody, geografii, biologii, chemii, fizyki, edukacji obywatelskiej, zajęć praktyczno-technicznych;
- wymiaru i przeznaczenia godzin do dyspozycji dyrektora szkoły;
- obowiązkowej tematyki dotyczącej rozwijania u uczniów wiedzy o bezpieczeństwie i kształtowania właściwych postaw wobec zagrożeń podczas zajęć z wychowawcą w klasach IV–VIII w każdym miesiącu w roku szkolnym;
- określenia minimalnego wymiaru godzin zajęć prowadzonych w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej w każdym roku szkolnym;
- określenia warunków i sposobu realizacji tygodnia projektowego w każdym roku szkolnym w klasach IV–VIII szkoły podstawowej, z wyłączeniem szkoły podstawowej dla dorosłych;
- ramowego planu nauczania dla szkoły podstawowej specjalnej dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym.
Bezpieczeństwo w szkole - nowe materiały dla nauczycieli
19.11.2025
Na stronie internetowej Ministerstwa Edukacji Narodowej utworzono podstronę poświęconą bezpieczeństwu w szkole („Bezpieczeństwo w szkole”), na której będą regularnie publikowane nowe treści mające na celu wsparcie nauczycieli, uczniów i rodziców.
Podstrona zawiera następujące działy: Dezinformacja, Profilaktyka zdrowia, Bezpieczeństwo ruchu drogowego, Bezpieczeństwo w sieci, Uzależnienia.
Każdy dział zawiera zbiór materiałów dydaktycznych, w tym praktyczne narzędzia, które można od razu wykorzystać w codziennej pracy z uczniami: scenariusze lekcji, gotowe plany zajęć, które w angażujący sposób pomogą omówić kluczowe zagadnienia związane z bezpieczeństwem fizycznym, cyfrowym czy emocjonalnym.
W materiałach można znaleźć linki do konkretnych zestawów prezentacji, kart pracy, infografik czy innych pomocy, które ułatwią przeprowadzenie wartościowych i interaktywnych lekcji.
Na stronie opublikowano także rządowy „Poradnik bezpieczeństwa”, który zawiera materiały dotyczące przygotowania na zagrożenia i wspólnego dbania o bezpieczeństwo.
Wsparcie.gov.pl - nowy portal edukacyjno- informacyjny z narzędziami wspierającymi rodziców, nauczycieli i specjalistów
06.10.2025
Ministerstwo Edukacji Narodowej uruchomiło platformę, na której znajdują się narzędzia przesiewowe i diagnostyczne, które mogą wspierać w codziennej pracy nauczycieli i specjalistów zatrudnionych w przedszkolach i szkołach, poradniach psychologiczno-pedagogicznych oraz innych placówkach systemu oświaty.
Na platformie dostępne są dostępne następujące narzędzia (w pełni bezpłatne i elektroniczne):
- Skrining Rozwoju Małego Dziecka (SRMD) to narzędzie dla nauczycieli wychowania przedszkolnego i nauczycieli specjalistów służące do monitorowania rozwoju dziecka, wspomagające prowadzenie obserwacji rozwoju dziecka. Narzędzie oparte jest na opisach funkcjonowania dziecka w obszarach rozwoju zdefiniowanych w Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF). Z narzędzia mogą również korzystać rodzice i opiekunowie dzieci – wspomoże ono obserwację ewentualnych trudności rozwojowych dziecka.
- Kwestionariusz Szkolnej Oceny Funkcjonalnej (KSzOF) to narzędzie przesiewowe do oceny funkcjonowania dzieci i młodzieży w wieku od 7 do 19 lat, przeznaczone dla nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej, nauczycieli przedmiotu i nauczycieli specjalistów zatrudnionych w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych. Zastosowanie narzędzia pomaga w zrozumieniu funkcjonowania ucznia w sytuacjach szkolnych (edukacyjnych i społecznych) i planowaniu odpowiednich działań wspierających proces uczenia się. KSzOF pozwala na identyfikację trudności uczniów w różnych obszarach aktywności i uczestniczenia. Narzędzie może być pomocne w przeprowadzeniu wielospecjalistycznej oceny funkcjonowania ucznia.
- Kompleksowa Analiza Procesów Poznawczych (KAPP) to narzędzie dla psychologów zatrudnionych w przedszkolach, szkołach, poradniach psychologiczno-pedagogicznych oraz innych placówkach systemu oświaty, służące do kompleksowej analizy procesów poznawczych dzieci i młodzieży od 3. miesiąca życia do 25. roku życia. Zawiera kwestionariusze, skale obserwacyjne i testy, które można dopasować do indywidualnych potrzeb osoby badanej. Narzędzie wspiera pracę specjalistów w diagnozowaniu i planowaniu wsparcia rozwoju w obszarze poznawczym.
- Objawy-Kompetencje-Cechy (OKC) to narzędzie dla psychologów zatrudnionych w przedszkolach, szkołach, poradniach psychologiczno-pedagogicznych oraz innych placówkach systemu oświaty, służące do całościowej oceny funkcjonowania emocjonalno-społecznego i temperamentu dzieci i młodzieży. Umożliwia identyfikację cech temperamentu, kompetencji osobowościowych oraz niepożądanych wzorców zachowań. Wyniki prezentowane są w formie raportów z opisem i wykresami, ułatwiając interpretację diagnostyczną.
Wszystkie narzędzia znajdują się pod adresem: www.wsparcie.gov.pl
Platforma będzie rozwijana w przyszłości. W kolejnych latach sukcesywnie będą pojawiać się na niej nowe narzędzia, funkcjonalności i rozwiązania.
„Edukacja z wojskiem” w szkołach już po raz czwarty
06.10.2025
Ministerstwo Edukacji Narodowej i Ministerstwo Obrony Narodowej już po raz czwarty ogłaszają „Edukację z wojskiem”, program dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych polegający na przeprowadzeniu przez żołnierzy Wojska Polskiego specjalnie opracowanych zajęć proobronnych. Głównym celem programu jest podniesienie świadomości dzieci i młodzieży w obszarze bezpieczeństwa i obronności oraz kształtowanie podstawowych umiejętności z zakresu obrony i ochrony ludności, a także odpowiednich zachowań w sytuacjach kryzysowych.
3-lekcyjne szkolenia łączą teorię i praktykę. Zawierają treści z pogranicza wojskowości, obronności, bezpieczeństwa, pomocy medycznej oraz obrony cywilnej. Uczniowie zapoznają się m.in. z zasadami alarmowania, sposobami szukania i wzywania pomocy, podstawami ewakuacji i schronienia, technikami udzielania pomocy czy reagowania w sytuacji kontaktu z podejrzanymi, niezidentyfikowanymi obiektami.
Wojskowi przekażą wiedzę w sposób ciekawy, praktyczny, dostosowany do wieku dzieci młodzieży. W szkołach ponadpodstawowych możliwe będzie także spotkanie z weteranem misji poza granicami państwa.
Do tej pory w ramach trzech edycji „Edukacji z wojskiem” żołnierze odwiedzili blisko 7 tys. szkół, gdzie przeszkolili ponad 200 tys. uczniów i uczennic.
Projekt nowego rozporządzenia ws. orzeczeń i opinii wydawanych w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych - skierowany do konsultacji
04.08.2025
1 sierpnia 2025 r. do konsultacji społecznych i uzgodnień międzyresortowych trafił projekt rozporządzenia Ministra Edukacji, który kompleksowo zmienia zasady wydawania orzeczeń oraz opinii przez zespoły orzekające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych.
Celem zmian jest podniesienie jakości orzeczeń i opinii, które stanowią podstawę do organizacji kształcenia dzieci i młodzieży oraz udzielania im wsparcia adekwatnego do indywidualnych potrzeb, a tym samym zwiększenie dostępności i jakości pomocy udzielnej dzieciom i młodzieży. Szczególną uwagę położono na skuteczność wsparcia uczniów i uczennic z niepełnosprawnościami, a także objętych leczeniem w związku z problemami w zakresie zdrowia psychicznego.
Wśród kluczowych rozwiązań projektu znalazły się m.in.:
- Uproszczenie wzorów orzeczeń i opinii oraz doprecyzowanie wymaganej dokumentacji i informacji o funkcjonowaniu uczniów, co usprawni pracę zespołów orzekających
- Wzmocnienie roli i decyzyjności zespołu orzekającego, który swoje rozstrzygnięcia będzie opierał na rzeczywistych trudnościach ucznia – dokumentacja medyczna będzie miała charakter pomocniczy.
- Obowiązkowe przekazywanie przez szkoły informacji o funkcjonowaniu ucznia, z uwzględnieniem jej w diagnostyce, by zapewnić trafniejsze rozpoznanie potrzeb i dostosowanie form wsparcia.
- Elastyczny skład zespołu orzekającego – lekarz nie będzie uczestniczył w nim obligatoryjnie, a decyzję w tej sprawie podejmie przewodniczący zespołu w zależności od indywidualnych potrzeb ucznia. Dopuszczono także udział członka zespołu leczącego (przy dzieciach pod opieką psychiatryczną), asystenta międzykulturowego czy tłumacza.
- Dookreślenie, jakie dokumenty stanowią podstawę do wydania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na niepełnosprawność.
Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy likwidujący tzw. godziny czarnkowe
01.08.2025
Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela (projekt deregulacyjny), przedłożony przez Minister Edukacji.
Projekt ma na celu zniesienie tzw. godzin czarnkowych – czyli obowiązku nauczycieli do stałej, cotygodniowej dostępności w szkole w ściśle określonych godzinach. Proponowane zmiany wprowadzają większą elastyczność w organizacji czasu pracy nauczycieli, ułatwiając prowadzenie konsultacji i usprawniając kontakt z uczniami oraz rodzicami.
Obecnie nauczyciele muszą być dostępni co tydzień przez określoną godzinę, aby prowadzić konsultacje z uczniami i rodzicami.
Najważniejsze rozwiązania
- Nowe przepisy likwidują ten sztywny wymóg i wprowadzają elastyczność w organizacji pracy nauczycieli.
- Konsultacje pozostają obowiązkowe, ale będą mogły być prowadzone w ramach innych zajęć i czynności statutowych szkoły, dostosowanych do potrzeb uczniów i możliwości nauczycieli.
- Zniesienie obowiązku ustalania i nadzorowania stałych godzin dostępności dla nauczycieli zmniejszy także obciążenia organizacyjne dla dyrektorów.
Nowe przepisy mają obowiązywać od 1 września 2025 roku.
Podstawy programowe wychowania fizycznego podpisane przez Minister Edukacji
22.07.2025
Minister Edukacji podpisała rozporządzenia zmieniające rozporządzenia w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego - w zakresie wychowania fizycznego, które będą obowiązywały od 1 września 2025 roku.
Nowa podstawa programowa wychowania fizycznego będzie dotyczyła uczniów w:
- szkole podstawowej (klasy I–III i IV – VIII);
- szkołach ponadpodstawowych (liceum ogólnokształcące, technikum, branżowa szkoła I stopnia, branżowa szkoła II stopnia);
- szkole policealnej.
Nowa podstawa programowa kształcenia ogólnego w zakresie wychowania fizycznego kładzie nacisk na rozwój podstawowych umiejętności ruchowych, które umożliwiają dzieciom i młodzieży podejmowanie różnorodnych form aktywności fizycznej przez całe życie. Opiera się na kształtowaniu kompetencji ruchowych, budowaniu motywacji do podejmowania aktywności fizycznej oraz promowaniu zdrowego stylu życia poprzez ruch i zabawę – nie ogranicza się jedynie do realizacji celów operacyjnych czy oceny wybranych elementów sprawności fizycznej.
Podstawa programowa wychowania fizycznego odwołuje się do następujących założeń:
- paradygmatu zdrowotnego i jakości życia, w tym planowania, monitorowania oraz oceny aktywności i sprawności fizycznej;
- edukacji włączającej oraz zasad sprawiedliwości społecznej, polegających na tworzeniu równych szans uczestnictwa w zajęciach dla wszystkich uczniów;
- edukacji w terenie, wzmacnianiu odporności psychofizycznej oraz kształtowaniu prozdrowotnych i proekologicznych postaw uczniów;
- edukacji dla zrównoważonego rozwoju, uwzględniającej działania na rzecz środowiska naturalnego i promującej formy aktywności fizycznej przyjaznej środowisku;
- paradygmatu cyfrowego i technologicznego, zakładającego świadome i bezpieczne wykorzystywanie nowoczesnych technologii wspierających rozwój fizyczny, zdrowotny i edukacyjny.
W przypadku klas I–III szkoły podstawowej podstawa programowa w zakresie wychowania fizycznego przewiduje również obowiązek przeprowadzenia w każdej klasie testów sprawnościowych (analogicznych jak dotychczas w przypadku uczniów klas IV–VIII szkół podstawowych).
Podstawa programowa kształcenia ogólnego w zakresie wychowania fizycznego dla klas IV–VIII oraz dla szkół ponadpodstawowych uwzględnia kompetencyjne podejście do opisu treści nauczania tj.:
1) cele kształcenia – wymagania ogólne są powiązane z precyzyjnie określonymi umiejętnościami;
2) wymagania szczegółowe w zakresie wiedzy i umiejętności są ściśle powiązanie z celami kształcenia (każdy dział tematyczny ma pytanie wiodące, a każde wymaganie szczegółowe jest powiązane z celem ogólnym i obejmuje wiedzę oraz praktyczne umiejętności);
3) korelacje międzyprzedmiotowe umożliwiają nauczycielom integrację i holistyczne podejście do treści nauczania.
Ponadto, w przypadku klas VII–VIII szkoły podstawowej podstawa programowa wychowania fizycznego obejmuje fakultatywny dział umożliwiający zapoznanie z ćwiczeniami, które są stosowane w trakcie rekrutacji do służb mundurowych i innych zawodów, w których wymagana jest wysoka sprawność fizyczna.
W szkołach ponadpodstawowych dział ten będzie obowiązkowy dla wszystkich uczniów.
Rządowy program wyrównywania szans edukacyjnych „Przyjazna szkoła” na lata 2025-2027 finansowany ze środków UE
15.07.2025
Rada Ministrów przyjęła uchwałę w sprawie Rządowego programu wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży ,,Przyjazna szkoła” w latach 2025-2027. Program jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027. Na jego realizację planuje się przeznaczyć prawie 500 mln zł.
Celem głównym Programu jest wsparcie szkół, w których pobierają naukę uczniowie i uczennice z Ukrainy, poprzez stworzenie warunków, w których całe społeczności szkolne czują się bezpiecznie, a dzieci i młodzież mogą budować przyjazne relacje rówieśnicze oraz rozwijać swoją wiedzę, umiejętności i kompetencje.
Program podzielony jest na 3 moduły:
Moduł 1. – Pomoc asystenta - dofinansowanie zatrudnienia asystentów międzykulturowych.
Asystent udziela wsparcia i pomocy uczniom i uczennicom niebędącym obywatelami polskimi, a w szczególności uczniom i uczennicom z Ukrainy, w tym uczniom i uczennicom pochodzenia romskiego. Asystent m.in. diagnozuje etapy szoku kulturowego i bariery adaptacji i integracji oraz podejmuje działania mające na celu przystosowanie się ucznia do nowych realiów, funkcjonujących w polskich szkołach oraz umożliwienie mu w dalszej kolejności wyrównanie szans edukacyjnych na tle całej społeczności szkolnej.
Moduł 2. – Dobrostan społeczności szkolnej - podwyższenie poziomu dobrostanu społeczności szkolnej w szkołach, do których uczęszczają uczniowie i uczennice z Ukrainy, przez realizację różnorodnych form wsparcia kierowanych do uczniów i uczennic, ich rodziców oraz kadr systemu oświaty, w tym działania służące wzmocnieniu profilaktyki zaburzeń zdrowia psychicznego oraz wzmocnieniu wsparcia psychologiczno-pedagogicznego dla przedstawicieli środowiska szkolnego, w tym:
- wsparcie dla uczniów - konsultacje specjalistyczne, specjalistyczną pomoc psychologiczną, doradztwo zawodowe;
- wsparcie rodziców lub opiekunów uczniów i uczennic z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa w rozwiązywaniu problemów wychowawczych i dydaktycznych oraz rozwijaniu ich umiejętności wychowawczych;
- wsparcie kadr systemu oświaty w rozwiązywaniu problemów wychowawczych, dydaktycznych i opiekuńczych.
Moduł 3. – Doskonalenie kadr systemu oświaty - wsparcie szkół, do których uczęszczają uczniowie i uczennice z Ukrainy, przez podniesienie kompetencji zawodowych kadr systemu oświaty w celu skutecznej integracji uczniów i uczennic z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa, zapewnienia im równych szans edukacyjnych oraz budowania otwartego i wspierającego środowiska szkolnego, m.in. poprzez szkolenia kadry systemu oświaty w różnorodnych obszarach tematycznych w zakresie:
- wsparcia edukacyjnego wynikającego z doświadczenia migracji lub uchodźstwa;
- pracy z oddziałem i w zespołach klasowych, do których uczęszczają uczniowie z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa;
- wspierania włączenia uczniów i uczennic;
- wsparcia indywidualnego uczniów i uczennic.
Projekt ustawy dotyczący małych szkół - skierowany do konsultacji
15.07.2025
Zaproponowane w projekcie ustawy nowe rozwiązania dotyczące małych szkół mają na celu wprowadzenie regulacji pozwalających na dostosowanie edukacji na poziomie szkół podstawowych do zmian demograficznych, chroniąc przy tym – tam, gdzie jest to możliwe – usytuowane blisko domu rodzinnego, bezpieczne miejsca edukacji dzieci – szkoły podstawowe.
Szkoły podstawowe, zwłaszcza te na terenach wiejskich, od wielu pokoleń są postrzegane jako ośrodki życia społeczno-kulturalnego. Projekt ustawy pozwala na wzmocnienie tej, dotąd nie uregulowanej ustawowo, roli szkoły, dając jednocześnie możliwość poszerzenia przez samorządy oferty wsparcia skierowanego do swoich mieszkańców. Infrastruktura, pustoszejącej z powodu zmian demograficznych, szkoły (przedszkola i placówki) może więc być szansą na zaspokojenie potrzeb rodziców powracających na rynek pracy, przez zapewnienie w siedzibie szkoły opieki żłobkowej (np. w formie punktu opieki dziennej) oraz umożliwienie korzystania z wychowania przedszkolnego. Budynek szkoły, oczywiście przy przestrzeganiu wszelkich zasad związanych z bezpieczeństwem uczniów, może być również miejscem realizacji polityki senioralnej przez organ prowadzący szkołę oraz pobudzania i rozwijania aktywności obywatelskiej.
Celem projektu jest przede wszystkim:
- Skuteczniejsze dostosowanie systemu edukacji do prognozowanych zmian demograficznych.
- Zapewnienie wysokiej jakości edukacji, dostępnej jak najbliżej miejsca zamieszkania dzieci, z możliwością rozwijania funkcji społecznych i wspólnotowych szkół.
- Wzmocnienie roli lokalnych społeczności i organów samorządowych w organizacji i funkcjonowaniu szkół.
- Uproszczenie procedur i odciążenie organów nadzoru pedagogicznego i administracji oświatowej.
Zgodnie z projektem ustawy małe szkoły, w których po zakończeniu obowiązkowych zajęć edukacyjnych, będą mogą być wykorzystywane do zaspokajania, innych niż potrzeby edukacyjne dzieci, potrzeb lokalnej społeczności. MEN zależy na prowadzeniu takich regulacji, które będą stanowiły alternatywę w stosunku do likwidacji małej szkoły podstawowej. Gminy będą miały możliwość zagwarantowania młodszym dzieciom edukacji w klasach I-III w szkole jak najbliżej rodzinnego domu, nawet w sytuacji niskiej liczby uczniów, z drugiej zaś strony pozwoli to na zapewnienie uczniom klas IV-VIII szkoły podstawowej odpowiedniej jakości edukacji, w szkole zatrudniającej wykwalifikowanych nauczycieli nauczających w dobrze wyposażonych pracowniach przedmiotowych.
Projekt ustawy zakłada między innymi:
- Utrzymanie dostępności edukacji blisko miejsca zamieszkania dzieci, szczególnie na terenach wiejskich i w małych miejscowościach.
- Wykorzystanie nieużywanych części budynków oświatowych jako centrów społecznych i kulturalnych, wspierających rozwój lokalnej społeczności.
- Ułatwienie organizacji i zarządzania siecią szkół poprzez elastyczne tworzenie zespołów szkół, szkół filialnych i klas łączonych.
- Wprowadzenie rozwiązań wspierających nauczanie dwujęzyczne.
- Deregulację procedur związanych z funkcjonowaniem oświaty samorządowej.
- Doprecyzowanie przepisów regulujących funkcję opiekuńczą szkoły, w zakresie opieki świetlicowej i zapewniania żywienia w szkole.
- Wprowadzenie rozwiązań mających na celu ochronę praw rodziców i uczniów, zwiększenie transparentności i udziału społeczności lokalnej w decyzjach o funkcjonowaniu szkół publicznych i niepublicznych.
„Reforma26. Kompas Jutra” - nowa szkoła dla nowego pokolenia
9.07. 2025
Przejrzysta i spójna podstawa programowa, więcej godzin zajęć praktycznych i projektowych, nowy system oceniania oraz większa autonomia i wsparcie dla nauczycieli - to założenia nowej reformy, którą przedstawiła Minister Edukacji.
Planowane zmiany
- Nowe, praktyczne przedmioty (edukacja obywatelska, zdrowotna, przyroda w nowej formule)
- Nowa, przejrzysta i spójna podstawa programowa – mniej szczegółów do zapamiętania, więcej kompetencji kluczowych
- Więcej zajęć praktycznych i projektowych
- Zmiany w ocenianiu – większy nacisk na ocenę opisową, informację zwrotną i rozwój kompetencji
- Troska o dobrostan uczniów i nauczycieli
- Zmiany w egzaminach ósmoklasisty i maturalnym od 2031 roku
- Większa autonomia i wsparcie dla nauczycieli – bezpłatne szkolenia, studia podyplomowe, nowoczesne narzędzia metodyczne
- Równomierne rozłożenie nauki, mniej godzin w klasach 7-8 szkoły podstawowej
Kalendarz reformy
Reforma26 to rozłożona na lata, kompleksowa zmiana, która będzie wprowadzana stopniowo od roku szkolnego 2025/2026.
- Od 1 września 2025 r. do szkół wejdą dwa nowe przedmioty – edukacja obywatelska i edukacja zdrowotna. Zmieni się także podstawa programowa wychowania fizycznego.
- Od 1 września 2026 r. zacznie obowiązywać nowa podstawa programowa w przedszkolu oraz w klasach 1 i 4 szkoły podstawowej.
- Od 1 września 2027 r. nowe podstawy programowe zaczną obowiązywać w klasach 1. szkół ponadpodstawowych.
- W 2031 roku przeprowadzone zostaną po raz pierwszy egzaminy w nowej formule (egzamin ósmoklasisty i maturalny dla absolwentów liceów ogólnokształcących).
- W 2032 roku przeprowadzone zostaną po praz pierwszy egzaminy w nowe formule dla absolwentów techników.
Profil absolwenta i absolwentki
W centrum zmiany znajduje się Profil absolwenta i absolwentki przedszkola i szkoły podstawowej – dokument opracowany przez Instytut Badań Edukacyjnych PIB, który określa, jakie kompetencje, wiedzę i postawy powinien posiadać uczeń kończący dany etap edukacji. To swoisty kompas dla całej reformy, który porządkuje cele kształcenia i czyni je zrozumiałymi dla uczniów, rodziców i nauczycieli.
Projekt ustawy dot. m.in. Praw i Obowiązków Ucznia oraz powołania Rzecznika Praw Uczniowskich - skierowany do konsultacji
08.07.2025
Minister Edukacji przekazała do uzgodnień międzyresortowych oraz konsultacji publicznych projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw dot. m.in. utworzenia rzecznika praw uczniowskich oraz skatalogowania praw i obowiązków uczniowskich.
Zespół ds. Praw i Obowiązków Ucznia, powołany przez Minister Edukacji, złożony z nauczycieli-praktyków, akademików, prawników, a także przedstawicieli organizacji pozarządowych działających na rzecz uczniów i ich praw przygotował swoje rekomendacje, który znalazły swoje odzwierciedlenie w przedstawionym projekcie ustawy.
Zaproponowane zmiany przewidują:
1. Dodanie w art. 4 ustawy – Prawo oświatowe pkt 20a wprowadzającego definicję pojęcia „społeczność szkolna”. Zgodnie z przyjętym rozwiązaniem, w skład społeczności szkolnej będą wchodzić: nauczyciele, rodzice i uczniowie.
2. Przeniesienie katalogu praw uczniowskich na poziom ustawowy. Dotychczas określane one bowiem były w statutach szkół oraz, jedynie częściowo, np. w art. 85 ust. 5 ustawy – Prawo oświatowe. Katalog praw uczniowskich zawarty w dodawanym rozdziale 2a ustawy – Prawo oświatowe zbiera je w jedno miejsce i stanowi katalog otwarty mający na celu zapewnić ogólnopolski standard w zakresie praw i wolności uczniowskich.
3. Stworzenie ustawowego i zamkniętego katalogu obowiązków uczniowskich. Dotychczas uczniowskie obowiązki były regulowane przez statut szkoły lub placówki, z częściowym ich wyliczeniem w art. 99 ustawy – Prawo oświatowe. Projektodawca przewiduje dodanie nowego art. 42b do ustawy – Prawo oświatowe, który będzie zawierał zamknięty, a jednocześnie szeroki katalog uczniowskich obowiązków.
4. Wprowadzenie w ustawie katalogu kar dla uczniów oraz procedury ich wymierzania. Zmiana ma na celu ujednolicić katalog kar w szkołach i placówkach oświatowych oraz ujednolici procedury ich wymierzania. Te regulacje będą jednak stosowane wtedy, gdy niewystarczające okażą się „zwykłe” środki oddziaływania wychowawczego, które będą niezmiennie dostępne dla nauczycieli i wychowawców.
5. Powołanie systemu organów ochrony praw uczniowskich:
– Krajowego Rzecznika Praw Uczniowskich (obsługiwanego przez MEN),
– 16 Wojewódzkich Rzeczników Praw Uczniowskich (działających przy kuratorach oświaty),
– Gminnych (Miejskich) i Powiatowych Rzeczników Praw Uczniowskich – szczebel fakultatywny, pozostawiony do decyzji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego (podobnie jak do tej pory, choć bez umocowania ustawowego),
– Szkolnych Rzeczników Praw Uczniowskich, którymi będą nauczyciele wybierani na to stanowisko przez radę szkoły lub placówki. Projekt zawiera też delegację fakultatywną dla ministra właściwego ds. oświaty i wychowania do wydania rozporządzenia określającego dodatkowe wynagrodzenie Szkolnych Rzeczników Praw Uczniowskich.
6. Obligatoryjne powoływanie rad szkół lub placówek. Ma to zapewnić większe uspołecznienie systemu oświaty, ponieważ kompetencje m.in. nowelizowania statutu szkoły lub placówki, opiniowania planu pracy szkoły lub placówki czy wybierania Szkolnego Rzecznika Praw Uczniowskich zostaną przekazane gremium składającemu się w równej liczbie z nauczycieli, rodziców i uczniów.
7. Zmiany w przepisach dotyczących uczniów pełnoletnich i uporządkowanie ich sytuacji prawnej uczniów pełnoletnich w szkole lub placówce w zakresie oceniania oraz usprawiedliwiania nieobecności. Co do zasady rodzicom uczniów pełnoletnich pozostawiony zostanie dostęp do ocen ich pełnoletnich dzieci, ale wprowadzona zostanie instytucja sprzeciwu.
8. Surowsze zasady dot. nieusprawiedliwionych nieobecności (tzw. wagarów). Planuje się wskazać, że poprzez niespełnianie obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki należy rozumieć albo nieusprawiedliwioną nieobecność na co najmniej 50% dni zajęć w okresie jednego miesiąca, albo na co najmniej 25% dni zajęć w okresie całego roku szkolnego.
Zmiana granicy z 50% na 25% nieusprawiedliwionych nieobecności dotyczy też klasyfikowania ucznia.
Kierunki polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2025/2026
21.05.2025
Minister Edukacji przedstawiła główne kierunki realizacji polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2025/2026:
- Kształtowanie myślenia analitycznego poprzez interdyscyplinarne podejście do nauczania przedmiotów przyrodniczych i ścisłych oraz rozwijanie umiejętności matematycznych w kształceniu ogólnym.
- Szkoła miejscem edukacji obywatelskiej – kształtowanie postaw patriotycznych, społecznych i obywatelskich, odpowiedzialności za region i ojczyznę, dbałości o bezpieczeństwo własne i innych.
- Promocja zdrowego trybu życia w szkole – kształtowanie postaw i zachowań prozdrowotnych, wspieranie aktywności fizycznej uczniów.
- Profilaktyka przemocy rówieśniczej, zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży, wsparcie w kryzysach psychicznych, profilaktyka uzależnień.
- Promowanie higieny cyfrowej i bezpiecznego poruszania się w sieci, rozwijanie umiejętności krytycznej analizy informacji dostępnych w Internecie, poprawne metodycznie wykorzystywanie przez nauczycieli nowoczesnych technologii, w szczególności opartych na sztucznej inteligencji oraz korzystanie z zasobów Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej.
- Promocja kształcenia zawodowego w szkołach podstawowych oraz w środowisku pracodawców, wzmocnienie roli doradztwa zawodowego.
- Rozwijanie zainteresowania kulturą i językiem polskim wśród Polonii, nauczanie języka polskiego w środowiskach polonijnych.
- Wspieranie aktywności poznawczej i poczucia sprawczości ucznia poprzez promowanie oceniania kształtującego i metod aktywizujących w dydaktyce.
50 milionów zł na małe szkoły - nowy program inwestycyjny Ministra Edukacji
6.05.2025
Minister Edukacji ogłosił nabór do nowego programu inwestycyjnego pod nazwą "Mała szkoła - wsparcie publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego". Budżet programu wynosi 50 milionów zł.
Celem nowego programu inwestycyjnego Ministra Edukacji jest utrzymanie funkcjonowania małych szkół podstawowych w obliczu niekorzystnych zmian demograficznych, poprawa jakości edukacji oraz zapewnienie odpowiednich warunków nauki i opieki blisko miejsca zamieszkania dzieci – zwłaszcza uczniów klas I–III. Wsparcie kierowane jest do placówek liczących nie więcej niż 70 uczniów.
O dofinansowanie mogą ubiegać się gminy prowadzące publiczne szkoły podstawowe, które:
- liczą nie więcej niż 70 uczniów na dzień uruchomienia programu;
- mają wskaźnik zamożności nie wyższy niż 4 800 zł.
Program nie obejmuje szkół specjalnych, sportowych, artystycznych ani szkół przy zakładach karnych czy poprawczych.
Dotacje celowe można uzyskać na:
- budowę obiektu szkolnego;
- dostosowanie istniejącego budynku szkoły;
- zakup wyposażenia.
Wartość dotacji wynosi od 50 000 zł do 500 000 zł, przy czym wymagany jest wkład własny w wysokości co najmniej 50% kosztów inwestycji. Dotacja nie może przekroczyć połowy całkowitych kosztów realizacji inwestycji.
Wychowanie fizyczne - projekty rozporządzeń Ministra Edukacji skierowane do konsultacji publicznych
05.05.2025
Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało projekty rozporządzeń zmieniających podstawę programową kształcenia ogólnego w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych w zakresie wychowania fizycznego.
Szkoła podstawowa
Celem zmian podstawy programowej kształcenia ogólnego w zakresie wychowania fizycznego dla klas I–VIII szkoły podstawowej jest:
- rozwijanie szerokiego wachlarza umiejętności ruchowych, które umożliwiają dzieciom podejmowanie różnych form aktywności przez całe życie;
- danie nauczycielom elastyczności w prowadzeniu zajęć ruchowych, co pozwoli im dostosować treści do zróżnicowanych potrzeb dzieci oraz dostępnych warunków;
- stworzenie środowiska wspierającego aktywność fizyczną, a nie wyłącznie ocenianie umiejętności wykonania określonych elementów technicznych.
W przypadku klas I–III proponowana podstawa programowa w zakresie przedmiotu wychowanie fizyczne przewiduje również obowiązek przeprowadzenia w każdej klasie testów sprawnościowych (analogicznych jak dotychczas w przypadku uczniów klas IV–VIII szkół podstawowych).
Ponadto, w przypadku klas VII–VIII projekt podstawy programowej kształcenia ogólnego
w zakresie przedmiotu wychowanie fizyczne obejmuje fakultatywny dział umożliwiający zapoznanie z ćwiczeniami, które są stosowane w trakcie rekrutacji do służb mundurowych.
Szkoły ponadpodstawowe
Głównym celem proponowanej podstawy programowej kształcenia ogólnego w zakresie przedmiotu wychowanie fizyczne dla liceum ogólnokształcącego i technikum, branżowej szkoły I stopnia i branżowej szkoły II stopnia jest kształtowanie całożyciowej potrzeby podejmowania aktywności fizycznej, rozwój sprawności motorycznej i świadomej postawy prozdrowotnej.
Ponadto, projekt podstawy programowej kształcenia ogólnego w zakresie wychowania fizycznego obejmuje także dział umożliwiający zapoznanie z ćwiczeniami, które są stosowane w trakcie rekrutacji do służb mundurowych, a tym samym może się przyczynić do zwiększenia zainteresowania przyszłych absolwentów pracą w ww. służbach.
Szkoła policealna
Projektowana podstawa programowa w zakresie przedmiotu wychowanie fizyczne w szkole policealnej ma służyć wszechstronnemu rozwojowi słuchaczy, uwzględniając ich indywidualne potrzeby i możliwości w kontekście przygotowania do przyszłego życia zawodowego.
Do konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych, zostały skierowane projekty rozporządzeń Ministra Edukacji zmieniające rozporządzenia:
- w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej,
- w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia.
Konsultacje rozporządzeń potrwają do 30 maja br.
Trzecia edycja „Edukacji z wojskiem”
14.04.2025
Jak zachować się w sytuacjach zagrożenia, jak pomóc sobie i innym? Tego dowiedzą się uczniowie w ramach kontynuacji „Edukacji z wojskiem”. Minister Edukacji i Minister Obrony Narodowej podpisali list intencyjny ws. kontynuowania wspólnej inicjatywy MEN i MON. We wszystkich szkołach, które zostaną zgłoszone do programu odbędą się zajęcia teoretyczne i praktyczne prowadzone przez żołnierzy Wojska Polskiego.
W kolejnej edycji programu około 100 tys. uczniów dowie się z najbardziej wiarygodnych źródeł, jak przygotować się na sytuacje kryzysowe, udzielać pierwszej pomocy, kształtować postawy patriotyczne oraz przeciwdziałać dezinformacji.
Program „Edukacja z wojskiem” polega na przeprowadzeniu przez żołnierzy Wojska Polskiego specjalnie opracowanych zajęć w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych. Ich głównym celem jest podniesienie świadomości w obszarze bezpieczeństwa i obronności oraz kształtowanie podstawowych nawyków i umiejętności z zakresu obrony oraz ochrony ludności, a także zachowania w sytuacjach kryzysowych.
W czasie 3-lekcyjnych zajęć uczniowie zapoznają się m.in. z zasadami alarmowania, sposobami udzielania pierwszej pomocy, podstawami ewakuacji i schronienia oraz budowania odporności na zagrożenia informacyjne – w tym dezinformację w sieci i inne cyberzagrożenia.
Żołnierze przeprowadzą zajęcia w szkołach – w klasach, na boiskach i skwerach szkolnych. Wiedzę i umiejętności przekażą w sposób interesujący, dostosowany do wieku uczniów.
Projekt będzie realizowany we wszystkich grupach wiekowych z wyjątkiem klas VIII szkół podstawowych orz klas I szkół ponadpodstawowych, w których realizowany jest przedmiot edukacja dla bezpieczeństwa.
Dodatkowo, w szkołach ponadpodstawowych – w ramach działań dodatkowych – możliwe jest spotkanie z weteranem, współorganizowane przez Centrum Weterana Działań Poza Granicami Państwa.
Do tej pory – w ramach dwóch edycji – w „Edukacji z wojskiem” uczestniczyło ponad cztery tysiące szkół.
Zajęcia w ramach trzeciej edycji odbędą się w okresie od 12 maja do 20 czerwca br.
Programy dotacyjne Ministra Edukacji na 2025 rok
7.04.2025
Już w kwietniu rusza nabór wniosków do trzech nowych programów Ministra Edukacji: „Młodzi obywatele” „Odkrywcy” oraz „Nasze tradycje”. MEN przekaże 90 mln zł m.in. organizacjom pozarządowym oraz podmiotom prowadzącym statutową działalność oświatową na organizację różnorodnych działań dla uczniów. Programy będą promować dziedzictwo kulturowe, historię regionów, rozwijać kreatywność, postawy obywatelskie, kształtować wiedzę w zakresie nauk STEM, promować nauki ścisłe, przyrodnicze, astronomię i astronautykę.
Program Ministra Edukacji „Młodzi obywatele” obejmuje działania takie jak: organizację zajęć pozalekcyjnych, warsztatów, wizyt edukacyjnych oraz wydarzeń promujących edukację obywatelską i społeczną oraz obowiązkowe stworzenie interaktywnych materiałów dydaktycznych dla uczniów i nauczycieli z zakresu edukacji obywatelskiej.
Celem programu jest wspieranie aktywnego uczestnictwa uczniów w życiu społecznym i obywatelskim poprzez rozwijanie postaw prospołecznych, edukację na temat praw i obowiązków obywatelskich, a także promowanie wiedzy o systemie demokratycznym i roli Polski w Unii Europejskiej. Program wspiera system edukacji poprzez tworzenie materiałów dydaktycznych, wdrażanie innowacyjnych rozwiązań edukacyjnych oraz rozwijanie kompetencji takich jak krytyczne myślenie, przedsiębiorczość i umiejętności retoryczne. Dodatkowo program przeciwdziała dezinformacji i wzmacnia odporność na fake newsy, budując świadomych i odpowiedzialnych obywateli.
Do programu mogą przystąpić:
- organizacje pozarządowe, w tym harcerskie,
- podmioty prowadzące statutową działalność w zakresie oświaty i wychowania, będące podmiotami prowadzącymi działalność w sferze pożytku publicznego wymienionymi w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2024 r. poz. 1491, 1761, 1940).
Budżet programu w 2025 roku wynosi 30 mln zł. Wysokość dofinansowania projektu wynosi od 50 do 500 tys. zł.
„Odkrywcy”, drugi z ogłoszonych programów, rozpocznie się w piątek, 4 kwietnia. Jego zadaniem jest promowanie nauk ścisłych poprzez nowoczesne technologie i innowacyjne metody nauczania.
Celem programu Odkrywcy jest wspieranie edukacji poprzez nowoczesne technologie i innowacyjne metody nauczania, aby pokazać młodzieży nauki ścisłe w sposób atrakcyjny. Program ma zachęcać młodzież do eksplorowania nauki w sposób praktyczny i inspirujący. O środki mogą ubiegać się nie tylko organizacje pozarządowe, ale również instytucje kultury, instytuty badawcze oraz uczelnie.
Trzeci program, „Nasze Tradycje” został uruchomiony 7 kwietnia. Jego głównym celem jest propagowanie dziedzictwa kulturowego i historii regionów oraz kształtowanie lokalnego patriotyzmu.
Projekt zmian w ustawie Karta Nauczyciela skierowany do konsultacji
21.03.2025
Do uzgodnień, opiniowania oraz konsultacji społecznych skierowany dziś został projekt ustawy o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw.
Projekt zawiera propozycje rozwiązań opracowanych na podstawie wniosków z prac grup roboczych w ramach Zespołu ds. pragmatyki zawodowej nauczycieli powołanego przez Ministra.
Propozycje zawarte w projekcie dotyczą m.in.:
- podwyższenia wysokości odpraw w związku z przejściem na emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne;
- rozszerzenia uprawnień nauczycieli w zakresie nagrody jubileuszowej;
- rozszerzenia grupy nauczycieli uprawnionych do świadczenia kompensacyjnego;
- doprecyzowania i ujednolicenia dla nauczycieli szkół samorządowych i rządowych zasad rozliczania i wynagradzania za godziny ponadwymiarowe;
- ujednolicenia pensum nauczycieli praktycznej nauki zawodu z pensum nauczycieli teoretycznych przedmiotów zawodowych w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe;
- skrócenia okresu zatrudnienia nauczyciela rozpoczynającego pracę w szkole, na podstawie umowy o pracę na czas określony z dwóch lat szkolnych do jednego roku szkolnego;
- umożliwienia nauczycielom, którym do nabycia prawa do emerytury brakuje mniej niż rok, skorzystania z urlopu dla poratowania zdrowia na leczenie uzdrowiskowe lub rehabilitację uzdrowiskową.
Ponadto projekt ustawy zawiera uregulowania kwestii ochrony przedemerytalnej w jednolity sposób dla nauczycieli zatrudnionych na podstawie mianowania oraz nauczycieli zatrudnionych na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, z uwzględnieniem warunków wynikających z organizacji pracy szkoły.
Projekt ustawy dostępny jest na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji
Rozporządzenie o wynagrodzeniach nauczycieli podpisane
18.03.2025
Ministerstwo Edukacji Narodowej skierowało do publikacji w Dzienniku Ustaw podpisane rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli w 2025 r.
Zgodnie z rozwiązaniem przyjętym w rozporządzeniu, od dnia 1 stycznia 2025 r. minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli zostaną zwiększone o 5% w stosunku do minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego obowiązujących w poprzednim roku. Tym samym wzrosną również inne składniki wynagrodzenia nauczycieli uzależnione od wysokości wynagrodzenia zasadniczego.
Rozporządzenie skierowane do publikacji w Dzienniku Ustaw
Podstawy programowe do przedmiotów: edukacja obywatelska i edukacja zdrowotna podpisane przez Minister Edukacji
06.03.2025
Minister Edukacji podpisała 6 marca br. projekty rozporządzeń w sprawie podstawy programowej przedmiotów: edukacja obywatelska i edukacja zdrowotna. Oba będą nauczane w szkołach od 1 września 2025 roku.
Głównym celem przedmiotu edukacja obywatelska jest przygotowanie uczniów do świadomego i odpowiedzialnego zaangażowania obywatelskiego w społeczeństwie demokratycznym. Przedmiot będzie budował i wzmacniał postawy patriotyczne młodych ludzi oparte na poczuciu tożsamości i dumie z przynależności do wspólnoty, troski o małą i dużą Ojczyznę, poczuciu odpowiedzialności za jej kształt. Równolegle przedmiot ma kształtować otwartość i szacunek względem innych, empatię i solidarność z innymi oraz zaangażowanie na rzecz dobra wspólnego.
Nowy przedmiot edukacja zdrowotna
Nieobowiązkowy przedmiot edukacja zdrowotna, który zastąpi przedmiot wychowanie do życia w rodzinie, będzie realizowany począwszy od roku szkolnego 2025/2026:
- w szkołach podstawowych w klasach IV–VIII
- w szkołach ponadpodstawowych: w liceum ogólnokształcącym, technikum oraz branżowej szkole I stopnia.
Głównym celem przedmiotu edukacja zdrowotna jest kształtowanie kompetencji uczniów związanych z całożyciową dbałością o zdrowie oraz budowanie potencjału zdrowotnego własnego i otoczenia. Wymagania szczegółowe dotyczące wiedzy i umiejętności ujęte zostały w 11 działach tematycznych:
- Wartości i postawy
- Zdrowie fizyczne
- Aktywność fizyczna
- Odżywianie
- Zdrowie psychiczne
- Zdrowie społeczne
- Dojrzewanie (tylko w szkołach podstawowych)
- Zdrowie seksualne
- Zdrowie środowiskowe
- Internet i profilaktyka uzależnień
- System ochrony zdrowia (tylko w szkołach ponadpodstawowych).
Zasady organizacji tych zajęć w poszczególnych klasach będą analogiczne do przedmiotu wychowanie do życia w rodzinie. Przedmiot edukacja zdrowotna również będzie nieobowiązkowy tj. rodzice lub pełnoletni uczniowie będą mogli zgłosić dyrektorowi szkoły w formie pisemnej rezygnację z udziału w tych zajęciach.
Zajęcia będą odbywać się w wymiarze 1 godziny tygodniowo przez cały rok szkolny.
Kwalifikacje nauczycieli do nauczania przedmiotów
Konsekwencją wprowadzenia edukacji zdrowotnej i obywatelskiej do szkół jest określenie kwalifikacji do nauczania tych przedmiotów.
Jeszcze w marcu zostanie skierowany do konsultacji społecznych i uzgodnień międzyresortowych projekt nowelizacji rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. poz. 2102).
W projekcie wskazano, że nauczycielem przedmiotu edukacja zdrowotna może być osoba, która spełnia wymagania kwalifikacyjne, takie jak inni nauczyciele przedmiotów lub zajęć, tj. osoba która ukończyła studia magisterskie w zakresie edukacji zdrowotnej i posiada przygotowanie pedagogiczne albo osoba, która ukończyła inne studia magisterskie, posiada przygotowanie pedagogiczne i ukończyła studia podyplomowe w zakresie edukacji zdrowotnej.
Zgodnie z projektowanym rozporządzeniem kwalifikacje do nauczania edukacji zdrowotnej będą posiadali także:
- nauczyciele biologii, przyrody, wychowania fizycznego, wychowania do życia w rodzinie oraz nauczyciele psycholodzy,
- osoby, które ukończyły studia przygotowujące do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty, ratownika medycznego, albo studia w zakresie zdrowia publicznego i posiadają przygotowanie pedagogiczne.
Przyjęto również, że zajęcia z przedmiotu edukacja zdrowotna będą mogły być prowadzone przez zespół dwóch lub więcej ww. nauczycieli.
Ministerstwo Edukacji Narodowej zleci 11 uczelniom realizację bezpłatnych kwalifikacyjnych studiów podyplomowych dla nauczycieli, przygotowujących do nauczania edukacji zdrowotnej, trwających 3 semestry.
Szkolenia i materiały edukacyjne dla nauczycieli do nowych przedmiotów
Szkolenia dla nauczycieli, którzy będą uczyć przedmiotów: edukacja obywatelska i edukacja zdrowotna zorganizuje i przeprowadzi Ośrodek Rozwoju Edukacji w Warszawie we współpracy z publicznymi placówkami doskonalenia nauczycieli.
Ośrodek Rozwoju Edukacji przygotuje również cyfrowe materiały edukacyjne (w tym scenariusze lekcji) do nauczania i uczenia się edukacji zdrowotnej, które będą opublikowane na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej przed nowym rokiem szkolnym.
Minister Edukacji koordynatorem działań z zakresu polityki młodzieżowej
03.03.2025
Prezes Rady Ministrów wyznaczył ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania Koordynatorem działań z zakresu polityki młodzieżowej.
Do zadań koordynatora polityki młodzieżowej należy m.in.:
- współpraca z członkami Rady Ministrów i współdziałanie z innymi organami administracji rządowej, organami jednostek samorządu terytorialnego i organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami uczestniczącymi w działaniach związanych z polityką młodzieżową;
- przedkładanie, za zgodą Prezesa Rady Ministrów, po konsultacji z ministrami, do rozpatrzenia przez Radę Ministrów projektów dokumentów rządowych wynikających z zakresu polityki młodzieżowej;
- reprezentowanie Rady Ministrów w kontaktach z podmiotami i instytucjami realizującymi zadania w ramach polityki młodzieżowej;
- wydawanie rekomendacji organom administracji rządowej oraz przekazywanie wniosków i opinii instytucjom i podmiotom realizującym zadania w ramach polityki młodzieżowej;
- - prowadzenie działań informacyjnych i edukacyjnych o przedsięwzięciach realizowanych przez organy administracji rządowej w zakresie związanym z polityką młodzieżową;
- współpraca z innymi państwami oraz z instytucjami Unii Europejskiej i Rady Europy w związku z realizacją zadań w ramach polityki młodzieżowej;
- podnoszenie świadomości na temat badań oraz inicjatyw Unii Europejskiej dotyczących młodzieży i organizacji młodzieżowych.
Zespół do spraw edukacji klimatycznej
10.02.2025
Edukacja klimatyczna jest wszystkim niezwykle potrzebna. Uczniowie powinni być przygotowani do życia w zmieniającym się świecie i na rynku pracy, gdzie tzw. zielone kompetencje mogą okazać się kluczowe.
Minister edukacji powołała zespół ds. edukacji klimatycznej, w skład którego wchodzi 36 specjalistów z bardzo różnych dziedzin. Członkami zespołu zostali przedstawiciele organizacji klimatycznych, przedstawiciele świata nauki, nauczyciele, przedstawiciele samorządów.
Zespół będzie wspierał Ministerstwo Edukacji Narodowej w tworzeniu podstawy programowej. Nowy przedmiot nie jest planowany, edukacja klimatyczno-środowiskowa ma być obecna na każdym etapie kształcenia i w różnych przedmiotach.Edukacja klimatyczno-środowiskowa ma być holistyczna, interdyscyplinarna i ponadprzedmiotowa, a jednocześnie osadzona w kontekście lokalnym, tak by dawała uczniom poczucie sprawczości.
Zadaniem Zespołu jest przygotowanie propozycji rozwiązań w zakresie edukacji klimatycznej w szkołach, w szczególności w obszarach dotyczących: podstawy programowej kształcenia ogólnego, infrastruktury szkolnej, współpracy z organizacjami pozarządowymi, szkolenia i przygotowania kadry pedagogicznej, współpracy z rodzicami uczniów. W posiedzeniach zespołu mogą uczestniczyć, z głosem doradczym, osoby zaproszone, których kwalifikacje, wiedza lub doświadczenie mogą być przydatne w realizacji zadań zespołu, oraz przedstawiciele organizacji młodzieżowych działających na rzecz klimatu w Polsce.
Rozporządzenie o wynagrodzeniach nauczycieli skierowane do uzgodnień i konsultacji
04.02.2025
Ministerstwo Edukacji Narodowej przekazuje do konsultacji społecznych projekt rozporządzenia w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy, określającego wysokość minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli w 2025 r.
Zgodnie z rozwiązaniem przewidzianym w projektowanym rozporządzeniu od dnia 1 stycznia 2025 r. minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli zostaną zwiększone o 5% w stosunku do minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego obowiązujących od dnia 1 stycznia 2024 r. Tym samym wzrosną również inne składniki wynagrodzenia nauczycieli uzależnione od wysokości wynagrodzenia zasadniczego.
Wysokość wzrostu wynagrodzenia zasadniczego wynika z 5% wzrostu wynagrodzenia średniego w związku z rozstrzygnięciami ustawy budżetowej na 2025 r. w zakresie kwoty bazowej dla nauczycieli.
Zgodnie z przepisami ustawy Karty nauczyciela, podwyższenie wynagrodzenia z wyrównaniem od 1 stycznia nastąpi nie później niż w ciągu trzech miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej.
Zmiany w organizacji egzaminu ósmoklasisty – przepisy gotowe
31.01.2025
Nowelizacja rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania egzaminu ósmoklasisty zmienia czas trwania egzaminu ósmoklasisty z każdego przedmiotu i przedłuża dotychczasowy czas jego trwania o około 25%. Czas trwania egzaminu ósmoklasisty już od bieżącego roku szkolnego będzie wynosił: z języka polskiego – 150 minut; z matematyki – 125 minut; z języka obcego nowożytnego – 110 minut.
Wydłużenie czasu trwania egzaminu dla wszystkich uczniów pozwoli zdającym na większą swobodę w gospodarowaniu czasem podczas rozwiązywania zadań egzaminacyjnych.
Kolejne zmiany wprowadzone w rozporządzeniu wynikają ze zmian związanych z wprowadzeniem systemów teleinformatycznych wykorzystywanych do przeprowadzania egzaminów zewnętrznych. Egzamin ósmoklasisty będzie przeprowadzany z wykorzystaniem Systemu Informatycznego Obsługującego Egzaminy Ogólnokształcące (SIOEO).
Ponadto wprowadzono zmianę polegającą na skróceniu z 2 lat do 6 miesięcy okresu przechowywania przez okręgowe komisje egzaminacyjne protokołów zbiorczych przebiegu egzaminu ósmoklasisty z danego przedmiotu.
Blisko 500 milionów zł z Funduszy Europejskich na wsparcie edukacji
21.01.2025
W ramach rządowego programu wyrównywania szans edukacyjnych „Szkoła dla wszystkich” zostaną rozdysponowane środki pozyskane w ramach dofinansowania z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus.
Program rządowy „Szkoła dla Wszystkich” realizowany będzie w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027. Działania realizowane w ramach Programu finansowane będą ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus oraz środków budżetu państwa na współfinansowanie projektów. Wartość wsparcia wynosi 116 256 626 EUR (w tym finansowanie unijne 95 933 376 EUR i finansowanie krajowe 20 323 250 EUR).
Celem programu rządowego jest wsparcie polskich szkół i polskich nauczycieli, zwłaszcza w perspektywie nowych uczniów i uczennic z doświadczeniem migracji i uchodźczym. Program rządowy to przede wszystkim wsparcie środowiska szkolnego (nauczycieli, dyrektorów, asystentów międzykulturowych), które w sposób bardziej efektywny będzie mogło wspierać uczniów i uczennice z doświadczeniem migracji.
W ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS) zaplanowano, że wsparcie otrzymają polskie szkoły, które przyjęły lub przyjmą 30 tys. uczniów z doświadczeniem migracyjnym i uchodźczym, w tym z Ukrainy, rozpoczynających naukę w polskich szkołach podstawowych i ponadpodstawowych w latach 2024-2027.
Wsparcie w ramach Programu obejmuje m.in.:
- Podniesienie kompetencji zawodowych kadr systemu oświaty (nauczycieli oraz osób wspierających proces edukacyjny w środowisku wielokulturowym) w następujących tematach:
- efektywne metody nauczania uczniów z doświadczeniem migracyjnym i uchodźczym,
- ocenianie uczniów z doświadczeniem migracyjnym i uchodźczym,
- wsparcie nauczycieli w pracy z uczniami z doświadczeniem migracyjnym i uchodźczym o zróżnicowanych potrzebach edukacyjnych,
- rozwój kompetencji liderów edukacyjnych w efektywnym zarządzaniu szkołą.
- Wsparcie całego środowiska szkolnego, przez realizację różnorodnych form wsparcia kierowanych do uczniów i uczennic z doświadczeniem migracji i uchodźczym, i ich rodziców oraz integrację w oddziałach dla ich rówieśników w ramach szkoły, do której uczęszczają uczniowie i uczennice (opracowanie materiałów metodycznych dotyczących pracy z osobami dotkniętymi traumą wojenną, w tym z zespołem stresu pourazowego, konsultacje specjalistyczne, doradztwo zawodowe i wsparcie w procesie wejścia na rynek pracy, wsparcie kadr systemu oświaty rozwiązywaniu problemów wychowawczych i dydaktycznych), w tym zatrudnienie asystentów międzykulturowych
Program będzie realizowany do 31 sierpnia 2027 r.
Rozporządzenie w sprawie organizacji lekcji religii podpisane
17.01.2025
Minister Edukacji podpisała rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach.
Rozporządzenie wprowadza następujące rozwiązania:
- Ujednolicenie tygodniowego wymiaru godzin nauki religii i nauki etyki w publicznych szkołach, tj. oba zajęcia będą realizowane w wymiarze 1 godziny tygodniowo,
- Określenie zasady umieszczania lekcji religii i etyki bezpośrednio przed obowiązkowymi zajęciami edukacyjnymi ucznia lub bezpośrednio po tych zajęciach (z możliwością odstąpienia od tej zasady w tych oddziałach szkoły podstawowej, w których – na dzień 15 września roku szkolnego – wszyscy uczniowie uczęszczają na lekcję religii lub etyki),
- Stosowanie - w wypadku organizowania nauki religii poza szkołą (tj. w grupie międzyszkolnej lub pozaszkolnym punkcie katechetycznym) – tych samych zasad łączenia uczniów, które obowiązują w szkole,
- Stosowanie w wypadku organizowania zajęć etyki tych samych zasad jak w wypadku religii,
- Ograniczenie możliwości łączenia na lekcjach religii i etyki w grupy międzyklasowe uczniów klas I–III szkoły podstawowej wyłącznie do sytuacji, kiedy uczestnictwo w zajęciach religii lub etyki w danym oddziale klasowym zadeklaruje mniej niż siedmioro uczniów.
Rozporządzenie wejdzie w życie od 1 września 2025 r.
Powołanie Rady ds. monitorowania wdrażania reformy oświaty im. Komisji Edukacji Narodowej
16.01.2025
Nauczyciele, pracownicy naukowi, edukatorzy, samorządowcy – przedstawiciele m.in. tych środowisk zostali powołani do nowo powstałej Rady ds. monitorowania wdrażania reformy oświaty im. Komisji Edukacji Narodowej. Członków rady powołuje dyrektor Instytutu Badań Edukacyjnych-Państwowego Instytutu Badawczego.
Głównym zadaniem rady będzie konsultowanie różnorodnych opinii i uwzględnianie głosu szerokiego grona interesariuszy.
Rada ds. monitorowania wdrażania reformy oświaty im. Komisji Edukacji Narodowej jest organem opiniodawczo-doradczym Dyrektora Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badawczego. W skład Rady wchodzą kluczowi przedstawiciele środowisk nauczycieli, pracowników naukowych, organizacji pozarządowych związanych z edukacją, organizacji zrzeszających przedsiębiorców i pracodawców, jednostek samorządu terytorialnego, resortów oraz IBE-PIB.
Do głównych zadań Rady należy m.in. bieżąca konsultacja założeń i kluczowych elementów profilu absolwenta/absolwentki, tj. opisu kompetencji, wiedzy i umiejętności osoby kończącej dany etap edukacji. Rada będzie także analizować kluczowe regulacje systemu oświaty, w tym m.in. podstawy programowe. Inne zadania to: wytyczanie kierunków zmian i formułowanie rekomendacji dotyczących oczekiwanych rezultatów reformy, konsultacje planu i harmonogramu jej wdrażania oraz doradztwo w zakresie doboru narzędzi i sposobów efektywnego wsparcia nauczycieli w tym procesie.
2024
Zmiany w prawie oświatowym opublikowane w Dzienniku Ustaw
30.12.2024
Ustawa o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw została opublikowana w Dzienniku Ustaw.
Najistotniejsze zmiany zaproponowane w nowej ustawie dotyczą egzaminów, m.in.
- przedłużenia na trzy kolejne lata szkolne tj. 2024/2025–2026/2027 braku wymogu uzyskania 30% punktów możliwych do uzyskania z jednego wybranego przedmiotu dodatkowego na egzaminie maturalnym. Zmiana w tym zakresie była postulowana również przez środowiska akademickie w tym Konferencję Rektorów Akademickich Szkół Polskich i Konferencję Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych;
- wprowadzenia funkcji egzaminatora-weryfikatora (egzaminatora drugiego sprawdzania) i operatora pracowni informatycznej, jako osób biorących udział w przeprowadzaniu egzaminów zewnętrznych, w celu zapewnienia wysokiej jakości sprawdzania i oceniania prac egzaminacyjnych
Dalsze zmiany dotyczą:
- Programów nauczania, tj. w przypadku, kiedy program wychowania przedszkolnego i programy nauczania do danych zajęć edukacyjnych obejmują treści nauczania wykraczające poza zakres treści nauczania ustalonych w odpowiedniej podstawie programowej – wymagane będzie wyraźne zaznaczenie tych treści w programie nauczania dopuszczonym do użytku szkolnego przez dyrektorów szkół. Celem tej zmiany jest zapewnienie, aby szkolne zestawy programów nauczania nie były przeładowane
- Podręczników, tj. wprowadzenie obowiązku zapewnienia cyfrowych odzwierciedleń podręczników w postaci papierowej w przypadku wszystkich podręczników dopuszczonych do użytku szkolnego. Wymóg dotyczący zapewnienia uczniom dostępu do cyfrowego odzwierciedlenia podręcznika papierowego powinien dotyczyć wszystkich podręczników dopuszczonych do użytku szkolnego i ma na celu zapewnienie uczniom dostępu do zakupionego podręcznika w obu postaciach – papierowej i cyfrowej.
Proponowane zmiany w pragmatyce zawodowej nauczycieli
12.12.2024
Kluczowe rozwiązania zaproponowane przez MEN, które będą uwzględnione w pracach legislacyjnych nad zmianą przepisów dotyczących pragmatyki zawodowej nauczycieli:
- Rozszerzenie prawa do nagrody jubileuszowej dla nauczycieli (wprowadzenie uprawnienia po 45 latach pracy).
- Przedłużenie uprawnienia do nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych o 10 lat, tj. do 2042 roku.
- Rozszerzenie grupy nauczycieli uprawnionych do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego o nauczycieli, którzy obecnie nie mają tego prawa, m. in. nauczycieli centrów kształcenia ustawicznego, młodzieżowych domów kultury, pałaców młodzieży, szkolnych schronisk młodzieżowych.
- Uregulowanie warunków obliczania i wypłacania wynagrodzenia za doraźne zastępstwa dla wszystkich nauczycieli.
- Wyeliminowanie przydzielania zastępstw doraźnych za nieobecnych nauczycieli do realizacji w czasie, w którym mają swoje obowiązkowe zajęcia.
- Korzystniejsze ukształtowanie odpraw w związku z przejściem na emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Ujednolicone zostaną zasady odpraw emerytalno-rentowych dla nauczycieli z odprawami przewidzianymi dla pracowników samorządowych.
- Uregulowanie w Karcie nauczyciela ochrony przedemerytalnej w jednolity sposób dla nauczycieli zatrudnionych na podstawie mianowania oraz na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony.
- Kwalifikacje do nauczania muzyki, plastyki będzie miał nauczyciel, który jest absolwentem szkoły muzycznej albo liceum plastycznego i ukończył dowolne studia oraz ma przygotowanie pedagogiczne.
- Studia podyplomowe dla wszystkich nauczycieli niezależnie od czasu studia kiedy ukończyli i uzyskali kwalifikacje.
- Ujednolicenie pensum nauczycieli kształcenia zawodowego niezależnie od rodzaju prowadzonych zajęć do 18 godzin w tygodniu.
Edukacja obywatelska i edukacja zdrowotna - projekty rozporządzeń Ministra Edukacji skierowane do konsultacji publicznych
31.10.2024
Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało projekty rozporządzeń zmieniających podstawę programową kształcenia ogólnego w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych, które wprowadzają do szkół podstawowych nowy przedmiot edukacja zdrowotna, a do szkół ponadpodstawowych: edukację obywatelską i edukację zdrowotną.
Nowy przedmiot edukacja obywatelska
Nowy przedmiot – edukacja obywatelska – będzie realizowany od 1 września 2025 roku w liceum ogólnokształcącym i technikum (w wymiarze 3 godzin w cyklu kształcenia) oraz branżowej szkole I stopnia (w wymiarze 2 godzin w cyklu kształcenia).
Szczegółowy wymiar tych zajęć w poszczególnych klasach zostanie przedstawiony w najbliższym czasie w projekcie rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie ramowych planach nauczania dla publicznych szkół.
Przedmiot edukacja obywatelska będzie mógł być nauczany przez nauczycieli posiadających kwalifikacje wymagane do nauczania przedmiotów: historia, historia i teraźniejszość oraz wiedza o społeczeństwie.
Nowy przedmiot edukacja zdrowotna
Nowy przedmiot – edukacja zdrowotna – będzie realizowany obowiązkowo od 1 września 2025 roku:
- w szkołach podstawowych w klasach IV–VIIII (w wymiarze 1 godzina tygodniowo w każdej klasie),
- w szkołach ponadpodstawowych: w liceum ogólnokształcącym, technikum oraz branżowej szkole I stopnia (w wymiarze 2 godzin w cyklu kształcenia).
Szczegółowy wymiar tych zajęć w poszczególnych klasach zostanie przedstawiony w najbliższym czasie w projekcie rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie ramowych planach nauczania dla publicznych szkół.
Przedmiot edukacja zdrowotna będzie mógł być nauczany przez nauczycieli biologii, wychowania fizycznego, wychowania do życia w rodzinie, psychologów oraz przez nauczycieli, którzy ukończyli studia lub studia podyplomowe w zakresie edukacji zdrowotnej i posiadają przygotowanie pedagogiczne. Stosowne regulacje w tym zakresie zostaną zaproponowane w planowanej nowelizacji rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli.
Projekty rozporządzeń skierowane do konsultacji
Do konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych, które potrwają do 21 listopada zostają skierowane projekty rozporządzeń Ministra Edukacji zmieniające rozporządzenia:
- w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej .
- w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia.
Rząd przyjął zmiany w prawie oświatowym
30.10.2024
Rada Ministrów przyjęła 29 października br. przygotowany przez Ministra Edukacji projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw.
Najistotniejsze zmiany proponowane w projekcie ustawy:
Zmiany dotyczące egzaminów (zmiany w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz przepisy przejściowe projektu):
- przedłużenie na trzy kolejne lata szkolne tj. 2024/2025–2026/2027 braku wymogu uzyskania 30% punktów możliwych do uzyskania z jednego wybranego przedmiotu dodatkowego na egzaminie maturalnym.
- wprowadzenie funkcji egzaminatora-weryfikatora (egzaminatora drugiego sprawdzania) i operatora pracowni informatycznej, jako osób biorących udział w przeprowadzaniu egzaminów zewnętrznych, w celu zapewnienia wysokiej jakości sprawdzania i oceniania prac egzaminacyjnych
- wprowadzenie możliwości wniesienia na salę egzaminacyjną urządzenia telekomunikacyjnego wyposażonego w aplikację monitorującą stan zdrowia zdającego
- wprowadzenie możliwości przeprowadzenia egzaminów zawodowych z wykorzystaniem elektronicznego systemu przeprowadzania egzaminów zawodowych, także w części praktycznej egzaminu zawodowego
- uregulowanie systemów teleinformatycznych wykorzystywanych do przeprowadzania egzaminów zewnętrznych, tj. System Informatyczny Obsługujący Egzaminy Ogólnokształcące (SIOEO) i System Informatyczny Obsługujący Egzaminy Zawodowe (SIOEZ)
Zmiany dotyczące programów nauczania - wymagane będzie wyraźne zaznaczenie treści nauczania wykraczających poza zakres ustalony w podstawie programowej w programie nauczania dopuszczonym do użytku szkolnego przez dyrektorów szkół.
Zmiany dotyczące podręczników - wprowadzenie obowiązku zapewnienia cyfrowych odzwierciedleń podręczników w postaci papierowej w przypadku wszystkich podręczników dopuszczonych do użytku szkolnego
Wzmocnienie roli badań edukacyjnych w polityce oświatowej - m.in. wprowadzenie obowiązku udziału przedszkoli, szkół i placówek w realizowanych krajowych i międzynarodowych badaniach edukacyjnych.
Inne zaproponowane zmiany w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe
- zaproponowano uproszczenie i przyspieszenie procedury tworzenia i likwidacji oddziałów specjalnych w podmiotach leczniczych;
- przewidziano możliwość dostępu do prowadzonej przez Ministra Edukacji Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej również przez inne podmioty, niż tylko szkoły i placówki, funkcjonujące w ramach systemu oświaty i go wspierające;
- uregulowano nowy system teleinformatyczny wspierający realizację przez szkoły i placówki zadań związanych z rozpoznawaniem potrzeb rozwojowych i edukacyjnych uczniów, planowaniem i realizacją działań mających na celu realizację tych potrzeb, a także oceną efektywności tych działań
- zaproponowano zmianę organu wydającego zgodę na prowadzenie w szkole i placówce eksperymentu pedagogicznego z zakresu kształcenia ogólnego - organem wyrażającym zgodę na prowadzenie w szkole eksperymentu pedagogicznego z zakresu kształcenia ogólnego będzie kurator oświaty, który pełni bezpośredni nadzór pedagogiczny nad szkołami.
- uproszczenie procedury wprowadzania zmian do podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych.
- zmianę sposobu określenia kwoty dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników i zasad przyznawania tego dofinansowania. Proponuje się, aby pracodawca otrzymywał 75% kwoty dofinansowania za 36 miesięcy nauki zawodu u pracodawcy i przystąpienie młodocianego pracownika do egzaminu zawodowego lub czeladniczego, a także 25% kwoty dofinansowania za efekt tego kształcenia tj. za zdany egzamin
- umożliwiono przeprowadzanie egzaminów klasyfikacyjnych dla uczniów przechodzących ze szkoły danego typu do innej szkoły tego samego typu.
Projekt ustawy zostanie w najbliższych dniach skierowany do dalszych prac w Parlamencie.
Profil Absolwenta i Absolwentki – ogólnopolskie konsultacje
27.09.2024
Instytut Badań Edukacyjnych na zlecenie MEN realizuje zadanie: Kształtowanie kompetencji - od profilu do praktyki - opracowanie „profilu absolwenta” z uwzględnieniem założeń, koncepcji koniecznych zmian w kształceniu ogólnym.
Celem projektu jest wypracowanie profilu absolwenta zawierający kluczowe kompetencje, z którymi kończyć będzie on edukację szkolną. Profile te zostaną poddane szerokim konsultacjom, a przygotowane, będą podstawą do opracowania zmian w edukacji, dzięki czemu będzie ona w większym stopniu odpowiadać na wyzwania XXI wieku.
Na 2026 rok planowana jest reforma podstaw programowych, a profil będzie stanowił ich podstawę. Absolwent i absolwentka polskiej szkoły powinni posiadać trzy podstawowe umiejętności: muszą mieć wiedzę, kompetencję i sprawczość. Wokół tej triady zbudowane są podstawy programowe i propozycje wypracowane przez Instytut Badań Edukacyjnych.
Konsultacje trwają do końca października.
Edukacja na rzecz budowania społeczeństwa obywatelskiego - program Ministra Edukacji dla organizacji harcerskich na projekty edukacyjne
27.09.2024
Już od dziś rusza nabór do programu „Edukacja na rzecz budowania społeczeństwa obywatelskiego”, którego celem jest wsparcie organizacji harcerskich wspierających system oświaty. Nabór potrwa do 30 września 2024 r.
Cel programu
- Zapewnienie pomocy materialnej umożliwiającej powrót do nauki dzieciom i młodzieży pochodzącym z obszarów, na których wprowadzono stan klęski żywiołowej na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2024 r. w sprawie wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na obszarze części województwa dolnośląskiego, lubuskiego, opolskiego oraz śląskiego.
- Podniesienie świadomości dzieci i młodzieży w obszarze bezpieczeństwa.
- Kształtowanie odpowiednich postaw i sposobów reagowania w sytuacjach zagrożenia, w tym bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia.
- Pomoc w odbudowie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży dotkniętych skutkami powodzi.
- Wspieranie wychowania patriotycznego i obywatelskiego, kształtowanie dumy narodowej oraz świadomości i postaw obywatelskich.
- Motywowanie wolontariuszy i zapewnienie im niezbędnego wsparcia oraz aktywizacja dzieci i młodzieży do uczestnictwa w życiu społecznym.
- Uświadomienie roli społeczeństwa obywatelskiego w funkcjonowaniu współczesnego państwa demokratycznego i we współpracy międzynarodowej.
- Wzmacnianie spójności społecznej i terytorialnej na rzecz rozwoju społecznego przez rozwój aktywności oraz wzrost kompetencji wśród uczniów w zakresie działań społecznych oraz wzmacnianie poczucia tożsamości indywidualnej, kulturowej, narodowej, regionalnej i etnicznej.
- Podniesienie kompetencji nauczycieli, wychowawców, pedagogów, opiekunów, instruktorów i wolontariuszy w zakresie pracy z dziećmi i młodzieżą.
- Poprawa dobrostanu psychicznego dzieci i młodzieży.
- Formowanie u uczniów poczucia godności własnej osoby i poszanowania praw człowieka.
- Przeciwdziałanie polaryzacji i dezintegracji społecznej. Kształtowanie postawy dialogu.
Kto może wziąć udział
W programie mogą wziąć udział organizacje harcerskie, działające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i objęte Honorowym Protektoratem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, a wnioskodawcą może być wyłącznie zarząd szczebla centralnego organizacji harcerskiej.
Warunki udziału w programie
Warunkiem udziału w programie jest złożenie jednego wniosku, który obejmuje wyłącznie jeden projekt działań wspierających system oświaty zgodnie z warunkami określonymi w komunikacie.
Finansowanie
Na realizację programu w roku szkolnym 2024/2025 r. przeznaczono 25 mln zł w tym:
- w 2024 r. – 15 mln zł;
- w 2025 r. – 10 mln zł.
Bezpieczeństwo przede wszystkim. Druga edycja „Edukacji z wojskiem”
25.09.2024
Ministerstwo Edukacji Narodowej wspólnie z Ministerstwem Obrony Narodowej uruchamia drugą edycję programu dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych pn. „Edukacja z wojskiem”. W szkołach, które zostaną zgłoszone do programu odbędą się zajęcia teoretyczne i praktyczne z udziałem żołnierzy. Uczniowie poznają zasady postępowania w sytuacjach zagrożenia, zapoznają się z sygnałami alarmowymi, powtórzą techniki udzielania pierwszej pomocy.
Prezentacja roboczego projektu podstaw programowych przedmiotu edukacja obywatelska
13.09.2024
MEN opublikował roboczy projekt podstawy programowej przedmiotu edukacja obywatelska przygotowany na zlecenie przez zespół ekspertów.
Przedmiot będzie składać się z trzech obowiązkowych elementów: wiedzy i umiejętności, prawdziwych działań obywatelskich oraz projektu edukacyjnego.
Do nauczania edukacji obywatelskiej będą mieli uprawnienia nauczyciele, którzy uczą wiedzy o społeczeństwie, historii, historii i teraźniejszości. Gotowy projekt rozporządzenia w sprawie podstawy programowej będzie skierowany do konsultacji publicznych w październiku, a Minister Edukacji podpisze rozporządzanie do końca grudnia.
Nowy przedmiot edukacja obywatelska będzie nauczany od rok szkolnego 2025/2026 w szkołach ponadpodstawowych.
W liceum ogólnokształcącym będą to dwie godziny w klasie II i jedna godzina w klasie III. W technikum: dwie godziny w klasie II i jedna godzina w klasie III, a w branżowej szkole I stopnia w klasie drugiej i trzeciej - po jednej godzinie.
Instytut Badań Edukacyjnych jest zaangażowany w prace na całościową zmianą podstawy programowej kształcenia ogólnego, która jest planowana począwszy od 1 września 2026 roku.
Strategiczny plan działań w zakresie edukacji ekologicznej
Sierpień 2024
Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi prace nad „Strategicznym planem działań w zakresie edukacji ekologicznej”. Przygotowanie dokumentu jest zadaniem Ministra Klimatu i Środowiska zapisanym w „Polityce Ekologicznej Państwa 2030 – strategii rozwoju w obszarze środowiska i gospodarki wodnej (PEP2030)”, przyjętej 16 lipca 2019 r. Dokument będzie prezentować ramy wdrożeniowe działań z obszaru edukacji ekologicznej, w tym klimatycznej, uwzględniających treści dotyczące ochrony środowiska i klimatu ujęte w PEP2030.
Cel strategiczny: Środowisko i edukacja. Rozwijanie kompetencji ekologicznych społeczeństwa.
Cele operacyjne:
- Poprawa spójności polityk krajowych i lokalnych w obszarze edukacji ekologicznej;
- Wskazanie priorytetowych obszarów tematycznych oraz kluczowych grup społecznych i zawodowych dla działań edukacyjnych;
- Usystematyzowanie i skoordynowanie działań w obszarze edukacji ekologicznej;
- Określenie długoterminowych celów, sposobu ich realizacji i pomiaru skuteczności działań;
- Zaplanowanie efektywnego finansowania i koordynacja różnorodnych działań, z wykorzystaniem środków krajowych i europejskich.
Cele edukacji ekologicznej, zgodnie z Deklaracją z Tbilisi (1977) są następujące:
- Uświadomienie - czyli pomoc różnym grupom społecznym w uświadomieniu sobie globalnego charakteru środowiska;
- Dostarczenie wiadomości - pomoc w zdobywaniu wiadomości o środowisku i związanych z nim problemach;
- Kształtowanie postaw - inspirowanie wyboru wartości i dostarczanie motywacji do zmiany postawy na przyjazną środowisku;
- Nabycie kompetencji - kształcenie zdolności do określania i rozwiązywania problemów dotyczących środowiska;
- Demokratyzacja - umożliwienie aktywnego uczestnictwa grupom społecznym i poszczególnym osobom w rozwiązywaniu problemów ekologicznych.
Jak osiągnąć te cele?
- Edukacja ekologiczna powinna być skierowana nie tylko do dzieci i młodzieży, ale także (a może nawet: przede wszystkim) do dorosłych, szczególnie tych decyzyjnych w kwestiach istotnych dla środowiska, społeczeństwa i gospodarki.
- Powinniśmy kłaść nacisk na zmiany praktyk społecznych, a istotnym wymiarem tych działań jest moderowanie społecznej dyskusji o możliwościach zmiany stylu życia ma bardziej zrównoważony (zwiększenie udziału mediów).
- Kompleksowa edukacja ekologiczna i klimatyczna musi obejmować edukację formalną, nieformalną i pozaformalną. Każdy z komponentów edukacji ekologicznej powinien być prowadzony w oparciu o nowoczesne metody i narzędzia nauczania, a także realizowany w dialogu i we współpracy z interesariuszami tych działań, w tym m.in. z instytucjami naukowymi, organizacjami pozarządowymi oraz społeczeństwem obywatelskim.
- Edukacja ekologiczna musi być poparta dostępem do rzetelnych źródeł wiedzy o stanie środowiska, w szczególności poprzez prowadzenie badań, obserwacji i ocen stanu komponentów środowiska oraz kontynuację budowy i rozwijanie baz danych przestrzennych.
- Zmiana systemowa, wprowadzająca edukację ekologiczną i klimatyczną na wszystkich poziomach nauczania, powinna zostać dokonana w sposób interdyscyplinarny, z nastawieniem na długofalowe skutki. Za wzór może tu posłużyć proces informatyzacji i cyfryzacji szkoły. Edukacja informatyczna jest realizowana zarówno na wydzielonych zajęciach z informatyki, jak i podczas wykorzystywania technologii informacyjno-komunikacyjnych na zajęciach innych przedmiotów. Wdrożenie edukacji informatycznej do szkół wpłynęło na rozwój tej dziedziny i dynamiczny rozrost związanej z nią gałęzi gospodarki, przyczyniając się do wyrównania różnic między stanem wiedzy i kompetencji w większych ośrodkach miejskich oraz poza nimi.
- Podobnie powinniśmy podejść do kształcenia „umiejętności ekologicznych i klimatycznych”, tak aby wraz z rozwojem i wdrażaniem zielonych technologii rozwijać również kompetencje społeczeństwa, w szczególności dzieci i młodzieży.
- Wsparciem dla realizacji działań w obszarze edukacji ekologicznej powinien być wykorzystanie zamówień publicznych - w szczególności podjęcie odpowiednich działań edukacyjnych, zwiększających świadomość zamawiających, przedstawicieli instytucji kontrolnych w zakresie istniejących problemów środowiskowych, ich znaczenia, a także potrzeby i sposobu uwzględniania tych kwestii w ramach prowadzonych postępowań.
Harmonogram działań i proces konsultacji przewiduje opracowanie wstępnej wersji Planu Strategicznego w 2024 r., po konsultacjach z kluczowymi interesariuszami i ich zaleceniami dotyczącymi planu; oraz przyjęcie ostatecznego Planu przez Radę Ministrów w 2025 r.
Polityka Cyfrowej Transformacji Edukacji - projekt uchwały Rady Ministrów skierowany do konsultacji
06.08.2024
Do konsultacji publicznych, opiniowania i uzgodnień międzyresortowych został skierowany projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Polityki Cyfrowej Transformacji Edukacji.
Rozwiązania zawarte w projektowanym dokumencie są realizacją tzw. „kamienia milowego” przewidzianego w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności. Załącznikiem do uchwały jest Polityka Cyfrowej Transformacji Edukacji.
Polityka Cyfrowej Transformacji Edukacji jest dokumentem strategicznym, wyznacza ramy polityki państwa i działań, które są niezbędne do przeprowadzenia tego typu zmian w edukacji. Działania te są fundamentalne dla dalszego rozwoju edukacji cyfrowej w Polsce i gwarantują przygotowanie kolejnych pokoleń do funkcjonowania i życia w społeczeństwie w warunkach coraz bardziej rozwiniętej technologii.
Projekt dokumentu został przygotowany na bazie konsultacji założeń dokumentu, przeprowadzonych w lutym 2024 roku.
W Polityce Cyfrowej Transformacji Edukacji zdiagnozowano 10 istotnych obszarów do działania:
- ewaluacja stanu edukacji cyfrowej oraz wykorzystania technologii edukacyjnej przez uczniów;
- zmiana obowiązującej podstawy programowej wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego;
- nowe technologie, w tym sztuczna inteligencja w szkole;
- metody kształcenia, dydaktyka cyfrowa, cyfrowe zasoby dydaktyczne;
- kształcenie i doskonalenie nauczycieli;
- wyposażenie uczniów, nauczycieli i szkół;
- kształcenie cyfrowych specjalistów;
- cyfrowe bezpieczeństwo;
- zmiana organizacji pracy szkoły;
- wsparcie nauczycieli i szkół w procesie cyfrowej transformacji.
Konsultacje potrwają do 28 sierpnia br.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw – skierowany do konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych
29.07.2024
Minister Edukacji skierowała do konsultacji publicznych i uzgodnień projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw.
Najistotniejsze zmiany proponowane w projekcie to m.in.:
I. W zakresie egzaminu ósmoklasisty i egzaminu maturalnego:
- Przedłużenie na dwa kolejne lata szkolne tj. 2024/2025 i 2025/2026 odstąpienia od warunku uzyskania 30% punktów możliwych do uzyskania z jednego wybranego przedmiotu dodatkowego na egzaminie maturalnym.
- Wprowadzenie funkcji egzaminatora-weryfikatora (egzaminatora drugiego sprawdzania) i operatora pracowni informatycznej, jako osób biorących udział w przeprowadzaniu egzaminów zewnętrznych, w celu zapewnienia wysokiej jakości sprawdzania i oceniania prac egzaminacyjnych.
- Opisanie systemów informatycznych wspomagających przeprowadzanie egzaminów zewnętrznych.
II. W zakresie egzaminu zawodowego:
- podobnie jak w przypadku egzaminu ośmioklasisty i egzaminu maturalnego - wprowadzenie funkcji egzaminatora-weryfikatora (egzaminatora drugiego sprawdzania) i operatora pracowni informatycznej, jako osób biorących udział w przeprowadzaniu zarówno egzaminu zawodowego jak również egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie;
- wprowadzenie możliwości przeprowadzenia egzaminów zawodowych z wykorzystaniem elektronicznego systemu przeprowadzania egzaminów zawodowych także w części praktycznej egzaminu zawodowego;
- wprowadzenie możliwości sprawdzania prac egzaminacyjnych w części praktycznej egzaminu zawodowego z wykorzystaniem narzędzi elektronicznych;
III. W zakresie programów nauczania, podręczników i eksperymentów pedagogicznych:
- Zmiana (od 1.09.2025 r.) warunków dopuszczania do użytku w szkole programów nauczania. W przypadku kiedy program wychowania przedszkolnego i programy nauczania do danych zajęć edukacyjnych obejmują treści nauczania wykraczające poza zakres treści nauczania ustalonych w odpowiedniej podstawie programowej – wymagane będzie wyraźne zaznaczenie tych treści w programie nauczania dopuszczonym do użytku szkolnego przez dyrektorów szkół.
2. W przypadku podręczników proponowane zmiany obejmują:
- wyłączenie z procesu dopuszczenia podręczników typu repetycyjnego (repetytoriów),
- wprowadzenie wymogu graficznego oznaczenia w podręcznikach treści wykraczających poza zakres ustalony w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla danych zajęć na danym etapie edukacyjnym; zmiana ma na celu ułatwienie uczniom korzystania – uczenia się z pomocą podręcznika przez wskazanie, które treści w podręczniku są ponadprogramowe,
- wprowadzenie obowiązku zapewnienia cyfrowych wersji podręczników dopuszczonych do użytku szkolnego w postaci papierowej w stosunku do wszystkich podręczników dopuszczonych do użytku szkolnego, niezależnie od daty dopuszczenia,
3. W przypadku eksperymentów pedagogicznych proponuje się zmianę organu wydającego zgodę na prowadzenie w szkole i placówce eksperymentu pedagogicznego z zakresu kształcenia ogólnego. Aktualnie zgodę na prowadzenie eksperymentu pedagogicznego wydaje minister właściwy do spraw oświaty i wychowania na wniosek dyrektora szkoły, złożony za pośrednictwem kuratora oświaty, który dołącza swoją opinię. Organem wyrażającym zgodę na prowadzenie w szkole eksperymentu pedagogicznego - będzie kurator oświaty, który pełni bezpośredni nadzór pedagogiczny nad szkołami.
IV. W zakresie stworzenia systemu informatycznego wspierającego udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej:
Wprowadzane zmiany mają na celu wykorzystanie nowoczesnych rozwiązań informatycznych na rzecz poprawy jakości pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz zmniejszenia obciążeń biurokratycznych w systemie oświaty. System zintegruje już stworzone narzędzia diagnostyczne oraz zaoferuje nowe funkcjonalności i rozwiązania, w tym narzędzia do badań przesiewowych oraz wspierające pracę PPP, kontakt obywateli z tymi placówkami oraz realizację zadań przez nauczycieli specjalistów pracujących w przedszkolach i szkołach. Ponadto, umożliwi pozyskanie przez MEN bardziej dokładnych danych o funkcjonowaniu systemu oświaty.
Konsultacje publiczne projektu potrwają 30 dni (zakończą się 26 sierpnia br.)
TIK w szkołach - projekt rozporządzenia Ministra Edukacji skierowany do konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych
10.07.2024
Do konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych został skierowany projekt rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie podstawowych warunków niezbędnych do realizacji przez szkoły i nauczycieli zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz programów nauczania.
Rozwiązania zawarte w projektowanym rozporządzeniu stanowią realizację tzw. „kamienia milowego” (numer porządkowy C9G) przewidzianego w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności. W załącznikach do rozporządzenia określono minimalne wymagania dla sprzętu komputerowego oraz Technologii Informacyjno-Komunikacyjnych (TIK) jakie zalecane są do stosowania w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych prowadzących kształcenie w formie dziennej.
Zespół do spraw współpracy z organizacjami pozarządowymi
02.07.2024
Minister Edukacji podjęła decyzję o wzmocnieniu współpracy z doświadczonymi organizacjami pozarządowymi, dla których istotne jest dobre funkcjonowanie uczniów w sprzyjającej atmosferze szkół i placówek, w pełni realizujących cele i zadania edukacyjne, wychowawcze i profilaktyczne, kształtujących właściwe postawy dzieci i młodzieży. Dialog i współpraca będzie podejmowana na forum Zespołu do spraw współpracy z organizacjami pozarządowymi, które zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe aktywnie wspierają szkoły i placówki w ich działalności.
Zadaniem Zespołu będzie przygotowanie propozycji rozwiązań w zakresie współpracy organizacji pozarządowych ze szkołami i placówkami, w szczególności w zakresie:
- organizacji pracy przedszkoli, szkół i placówek;
- działalności edukacyjnej, wychowawczej, profilaktycznej i opiekuńczej;
- rozszerzania i wzbogacania form działalności dydaktycznej, wychowawczej, opiekuńczej i innowacyjnej;
- ruchu artystycznego;
- praw dziecka i ucznia;
- kompetencji kadry pedagogicznej i kierowniczej;
- wyrównywania szans edukacyjnych;
- działalności związanej z organizacją czasu wolnego dzieci i młodzieży;
- współpracy z rodzicami uczniów;
- edukacji włączającej i profilaktyki zdrowia psychicznego.
W skład Zespołu wejdzie 30 przedstawicieli organizacji pozarządowych, które zostaną wybrane przez Ministra Edukacji, po spełnieniu przez nie kryteriów określonych w otwartym naborze ofert.
Uszczuplone podstawy programowe – rozporządzenia podpisane
28.06.2024
Minister Edukacji podpisała projekty rozporządzeń zmieniających podstawę programową kształcenia ogólnego dla 18 przedmiotów w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych.
Od 1 września br. nauczyciele i uczniowie klas IV–VIII szkoły podstawowej oraz wszystkich klas szkół ponadpodstawowych (liceum ogólnokształcącego, technikum, branżowej szkoły I stopnia, branżowej szkoły II stopnia) będą pracować ze zmienioną podstawą programową. Ograniczony o około 20% zakres treści nauczania – wymagań szczegółowych – da nauczycielom i uczniom więcej czasu na spokojniejszą i bardziej dogłębną realizację programów nauczania.
Uczniowie z Ukrainy w polskich szkołach – nowe rozwiązania prawne
12.06.2024
Od 1 września 2024 r. dzieci uchodźcze z Ukrainy zostają objęte obowiązkiem rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązkiem szkolnym i obowiązkiem nauki w polskim systemie oświaty, analogicznie jak polscy uczniowie. Naukę online będą mogli realizować tylko uczniowie, którzy w roku szkolnym 2024/2025 pobierają naukę w klasie programowo najwyższej w szkole funkcjonującej w ukraińskim systemie oświaty. Świadczenie rodzinne 800+ uchodźcom z Ukrainy będzie wypłacane pod warunkiem, że ich dziecko będzie w tzw. zerówce, szkole podstawowej czy szkole średniej. Takie rozwiązania przewiduje nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.
Inne rozwiązania, które zostały zawarte w przepisach, to wydłużenie z 24 do 36 miesięcy dodatkowej, bezpłatnej nauki języka polskiego dla uczniów, którzy już chodzą na takie zajęcia od roku szkolnego 2022/2023 i 2023/2024.
Ósmoklasiści będą mieli możliwość nieprzystępowania w roku szkolnym 2024/2025 do egzaminu ósmoklasisty z języka polskiego. Wprowadzone zostaje stanowisko asystenta międzykulturowego.
Podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2024/2025
13.06.2024
Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło kierunki realizacji polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2024/25.
- Edukacja prozdrowotna w szkole - kształtowanie zachowań służących zdrowiu, rozwijanie sprawności fizycznej i nawyku aktywności ruchowej, nauka udzielania pierwszej pomocy.
- Szkoła miejscem edukacji obywatelskiej, kształtowania postaw społecznych i patriotycznych, odpowiedzialności za region i ojczyznę. Edukacja dla bezpieczeństwa i proobronna.
- Wspieranie dobrostanu dzieci i młodzieży, ich zdrowia psychicznego. Rozwijanie u uczniów i wychowanków empatii i wrażliwości na potrzeby innych. Podnoszenie jakości edukacji włączającej i umiejętności pracy z zespołem zróżnicowanym.
- Wspieranie rozwoju umiejętności cyfrowych uczniów i nauczycieli, ze szczególnym uwzględnieniem bezpiecznego poruszania się w sieci oraz krytycznej analizy informacji dostępnych w Internecie. Poprawne metodycznie wykorzystywanie przez nauczycieli narzędzi i materiałów dostępnych w sieci, w szczególności opartych na sztucznej inteligencji, korzystanie z zasobów Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej.
- Kształtowanie myślenia analitycznego poprzez interdyscyplinarne podejście do nauczania przedmiotów przyrodniczych i ścisłych oraz poprzez pogłębianie umiejętności matematycznych w kształceniu ogólnym.
- Wspieranie rozwoju umiejętności zawodowych oraz umiejętności uczenia się przez całe życie poprzez wzmocnienie współpracy szkół i placówek z pracodawcami oraz z instytucjami regionalnymi.
- Praca z uczniem z doświadczeniem migracyjnym, w tym w zakresie nauczania języka polskiego jako języka obcego.
„Podróże z klasą” - nabór wniosków na dofinansowanie wycieczek i zajęć edukacyjnych
29.05.2024
W czerwcu br. rozpocznie się nabór wniosków o dofinansowanie wycieczek szkolnych dla uczniów.
Już od września uczniowie szkół podstawowych i ponadpodstawowych będą mogli wyjechać nawet na pięciodniową wycieczkę szkolną. Koszty wyjazdu będą mogły zostać pokryte z budżetu państwa w 100 proc.
Warunkiem uzyskania dofinansowania jest uwzględnienie w programie wycieczki wizyty w: muzeum, galerii sztuki, teatrze, operze, filharmonii, centrum nauki, skansenie lub innej instytucji kultury (zwane punktami edukacyjnymi). Uczniowie szkół podstawowych i ponadpodstawowych będą mogli pojechać na wycieczki, w czasie których odwiedzą punkty edukacyjne wybrane przez organizatorów. Dofinansowanie obejmie m.in. transport, nocleg, wyżywienie i koszty biletów do punktów edukacyjnych związanych z kulturą takich jak muzea, galerie, teatry. W 2024 r. na ten cel MEN przeznacza 60 mln zł.
Środki finansowe, po złożeniu wniosku, otrzymają organy prowadzące publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe i ponadpodstawowe. Przedsięwzięcie jest skierowane dla uczniów w czterech grupach wiekowych:
- I grupa – klasy I-III ze szkół podstawowych,
- II grupa – klasy IV-VI ze szkół podstawowych,
- III grupa – klasy VII-VIII ze szkół podstawowych,
- IV grupa – szkoły ponadpodstawowe.
Ze środków z dotacji mogą być sfinansowane TYLKO koszty przejazdu, bilety wstępu, zakwaterowanie, wyżywienie, ubezpieczenie uczestników wyjazdu.
Nabór wniosków rozpocznie się 19 czerwca br. i potrwa do wyczerpania puli środków finansowych.
Zmiany w ramowych planach nauczania od września 2024 - rozporządzenie podpisane
21.05.2024
Obowiązkowe zajęcia z udzielania pierwszej pomocy w ramach godzin wychowawczych, rezygnacja z przedmiotu historia i teraźniejszość dla uczniów, którzy rozpoczynają naukę w szkołach ponadpodstawowych – to najważniejsze zmiany, jakie wprowadza podpisane 20 maja br. przez Ministra Edukacji rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania. Rozporządzenie wchodzi w życie 1 września 2024 r.
Najważniejsze zmiany dotyczą:
- rozszerzenia katalogu zajęć, które są realizowane podczas zajęć z wychowawcą w szkołach podstawowych (klasy IV–VII) i ponadpodstawowych (w klasach: II–IV liceum ogólnokształcącego, II–V technikum oraz II i III branżowej szkoły I stopnia), o zajęcia dotyczące nauki udzielania pierwszej pomocy (w klasie VIII szkoły ponadpodstawowej i w klasie I szkół ponadpodstawowych uczniowie uczą się pierwszej pomocy na lekcjach edukacji dla bezpieczeństwa);
- rezygnacji od roku szkolnego 2024/2025 z nauczania przedmiotu historia i teraźniejszość w:
- klasie I liceum ogólnokształcącego,
- klasie I technikum,
- klasie I branżowej szkoły I stopnia,
- klasie I liceum ogólnokształcącego dla dorosłych prowadzącego zajęcia w formie stacjonarnej,
- semestrze I i II liceum ogólnokształcącego dla dorosłych prowadzącego zajęcia w formie zaocznej,
a w latach następnych w kolejnych klasach i semestrach tych szkół, aż do całkowitego zakończenia nauczania tego przedmiotu;
Powołanie członków zespołu eksperckiego ds. edukacji obywatelskiej
10.05.2024 r.
Minister Edukacji powołała dziś członków zespołu eksperckiego do prac nad przygotowaniem projektu podstawy programowej kształcenia ogólnego nowego przedmiotu - edukacja obywatelska.
W gronie ekspertów znaleźli się doświadczeni nauczyciele wiedzy o społeczeństwie i historii, pracownicy naukowi, przedstawiciele organizacji pozarządowych działających w obszarze edukacji obywatelskiej oraz przedstawiciele IBE i CKE.
Zespół do spraw pragmatyki zawodowej nauczycieli
30.04.2024 r.
Minister Edukacji powołała Zespół do spraw pragmatyki zawodowej nauczycieli. Zadaniem Zespołu będzie wypracowanie propozycji rozwiązań w zakresie pragmatyki zawodowej.
W skład Zespołu wchodzą członkowie kierownictwa MEN, przedstawiciele: ministra pracy, finansów, przedstawiciel IBE, związków zawodowych, jednostek samorządu terytorialnego.
Zadaniem Zespołu jest przygotowanie propozycji rozwiązań w zakresie pragmatyki zawodowej nauczycieli, w szczególności w zakresie: wynagradzania nauczycieli, awansu zawodowego i oceny pracy nauczycieli, odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli, emerytur nauczycieli oraz nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych, kwalifikacji, kształcenia i doskonalenia zawodowego nauczycieli.
Propozycje zmian warunków i sposobu organizowania nauki religii i etyki w publicznych przedszkolach i szkołach
30.04.2024 r.
Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach.
Celem zmian jest dostosowanie warunków i sposobu organizacji zajęć religii i etyki do możliwości organizacji pracy szkół i przedszkoli w zakresie racjonalnego dysponowania kadrą pedagogiczną i czasem na realizację tych zajęć.
Obecnie nauka religii i etyki jest organizowana oddzielnie dla uczniów każdego oddziału, o ile na naukę religii (danej konfesji) zgłosi się co najmniej siedmiu uczniów z tego oddziału.
W przypadku mniejszej niż siedem liczby zgłoszonych uczniów (z danego oddziału lub danej klasy) szkoła organizuje naukę religii lub etyki w grupach międzyoddziałowych lub międzyklasowych.
Projektowana nowelizacja ma na celu umożliwienie organizowania lekcji religii i etyki w grupie międzyoddziałowej lub międzyklasowej obejmującej wychowanków lub uczniów oddziałów lub klas, w których na lekcję religii zgłosiło się także więcej niż siedmiu uczniów. Jednocześnie projekt przewiduje maksymalną liczbę uczniów w grupie (30 osób), w której będzie prowadzona nauka religii lub etyki dla uczniów szkoły podstawowej, liceum ogólnokształcącego, technikum, branżowej szkoły I stopnia i branżowej szkoły II stopnia.
Dla dzieci w przedszkolu i uczniów klas I-III szkoły podstawowej maksymalna liczebność grupy na lekcji religii wyniesie 25.
Dodatkowo, dla zapewnienia optymalnych warunków nauki religii i etyki w szkole podstawowej dopuszcza się tworzenie grup międzyklasowych wyłącznie w ramach danego etapu edukacyjnego.
30 kwietnia br. rozpoczynają się konsultacje publiczne i uzgodnienia międzyresortowe, które potrwają do 29 maja br.
Uszczuplone podstawy programowe. Konsultacje publiczne
23.04.2024
Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało projekty rozporządzeń zmieniających podstawę programową kształcenia ogólnego dla 18 przedmiotów w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych. Opublikowanie projektów ministerialnych poprzedziły wstępne propozycje powołanych ekspertów oraz szerokie prekonsultacje społeczne. Projekty MEN uwzględniły część postulatów i sugestii zgłaszanych za pomocą specjalnego formularza i w trakcie spotkań online przez obywateli i różnego typu organizacje i instytucje. Jednocześnie z opublikowaniem projektów 23 kwietnia rozpoczynają się konsultacje publiczne i uzgodnienia międzyresortowe.
Treści nauczania z przedmiotów zostaną ograniczone o około 20 %. Głównie te, które są niemożliwe lub bardzo trudne do zrealizowania w praktyce szkolnej.
Cele zmian w podstawie programowej:
- zwiększenie nacisku na rozwijanie umiejętności praktycznych zamiast wiedzy teoretycznej lub encyklopedycznej,
- zmniejszenie ilości materiału przeznaczonego do opanowania przez ucznia. Przełoży się to na większą motywację do uczenia się, rozwijanie zdolności i zainteresowań oraz kształtowanie właściwych przekonań i postaw,
- zapewnienie adekwatności zakresu treści nauczania – wymagań szczegółowych do wymiaru godzin nauczania przedmiotów,
- zastąpienie wymagań egzaminacyjnych obowiązujących w latach 2021–2024; od 2025 roku treści zawarte w podstawie programowej będą ponownie stanowić jedyną podstawę przeprowadzenia egzaminu ósmoklasisty i egzaminu maturalnego.
Proponowane zmiany w podstawie programowej zostały przygotowane tak, by nie było konieczności wymiany podręczników. W roku szkolnym 2024/2025 i w latach kolejnych uczniowie będą mogli korzystać z dotychczasowych podręczników. Wydawcy przekażą nauczycielom korzystającym z ich podręczników informacje o tym, które fragmenty dotychczas wydanych podręczników wykraczać będą poza zakres uszczuplonej podstawy programowej.
Dalsze kroki i nowe przedmioty od września 2025 r.
Wdrażanie kompleksowej reformy podstawy programowej wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego jest zaplanowane na 2026 r. dla szkoły podstawowej i na 2028 rok w szkole ponadpodstawowej.
Wcześniej, bo od września 2025 r. planowane jest wdrożenie nowych przedmiotów szkolnych:
- edukacji obywatelskiej, która zastąpi historię i teraźniejszość, likwidowaną sukcesywnie od 1 września 2024 r.
- edukacji zdrowotnej, która zastąpi zajęcia wychowanie do życia w rodzinie. Przedmiot edukacja zdrowotna będzie dla uczniów obowiązkowy.
Projekty podstaw programowych nowych przedmiotów zostaną przekazane do konsultacji publicznych jesienią br.
Edukacja z wojskiem
17.04.2024
Przedmiotem przedsięwzięcia, ustanowionego przez Ministra Edukacji Narodowej w 2024 r., jest organizacja zajęć z edukacji proobronnej w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych dla dzieci i młodzieży. Celem jest podniesienie świadomości dzieci i młodzieży w obszarze bezpieczeństwa i kształtowanie odpowiednich postaw w sytuacjach zagrożenia, w tym między innymi nauka bezpiecznego poruszania się w sieci oraz krytycznej analizy informacji dostępnych w Internecie. Do udziału w przedsięwzięciu są uprawnione szkoły publiczne i niepubliczne.
Edukacja zdrowotna w szkołach od 2025 roku. Ruszają prace przygotowawcze
12.04.2024
Minister Edukacji, Minister Zdrowia oraz Minister Sportu i Turystyki ogłosili inaugurację prac nad nowym przedmiotem szkolnym edukacja zdrowotna. Przedmiot będzie nauczany w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych od września 2025 roku.
Edukacja zdrowotna będzie obejmować zagadnienia zdrowia psychicznego, fizycznego, a także kwestie zdrowego odżywiania, profilaktyki, problemu uzależnień oraz edukacji seksualnej. Powołano zespół ekspertów, który wypracuje podstawy programowe nowego przedmiotu.
Edukacja zdrowotna zastąpi wychowanie do życia w rodzinie. Przedmiot jest przewidziany dla uczniów klas IV-VIII szkół podstawowych, a także klas I-III szkół ponadpodstawowych – liceów ogólnokształcących, techników, branżowych szkół I stopnia.
Edukacja obywatelska zamiast HIT-u. Zmiany w ramowych planach nauczania od roku szkolnego 2024/2025
10.04.2024
Rezygnacja z przedmiotu historia i teraźniejszość, obowiązkowe zajęcia z udzielania pierwszej pomocy – to najważniejsze zmiany w ramowych planach nauczania, które nastąpią od września 2024 r. Do konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych został skierowany projekt rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół.
Zgodnie z projektem rozporządzenia, do szkół ponadpodstawowych zostanie wprowadzone nauczanie z zakresu edukacji obywatelskiej, a w szkołach podstawowych obowiązkowe zajęcia z udzielania pierwszej pomocy.
Od września 2024 r. uczniowie, którzy rozpoczną naukę w klasie I szkoły ponadpodstawowej (liceum ogólnokształcącym, technikum, branżowej szkole I stopnia) nie będą już uczyli się przedmiotu historia i teraźniejszość. Przedmiot ten będzie nauczany jedynie do zakończenia cyklu kształcenia przez uczniów klas II liceów ogólnokształcących i klas II/III technikum, którzy już rozpoczęli jego naukę.
Nauka udzielania pierwszej pomocy w szkołach podstawowych
Uczniowie z klas I-III szkoły podstawowej będą mieli obowiązkowe zajęcia z udzielania pierwszej pomocy w sposób dostosowany do możliwości dzieci w tym wieku w ramach edukacji wczesnoszkolnej – edukacji przyrodniczej. Zajęcia te wpisują się i uzupełniają treści uwzględnione w podstawie programowej edukacji wczesnoszkolnej w zakresie rozwijania nawyków i zachowań uczniów w obszarze dbałości o bezpieczeństwo własne i grupy, a w szczególności w obszarze reagowania stosownym zachowaniem w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa, zdrowia jego lub innej osoby.
W klasach IV-VIII szkoły podstawowej oraz w szkołach ponadpodstawowych nauka udzielania pierwszej pomocy będzie realizowana na zajęciach z wychowawcą. Zajęcia udzielania pierwszej pomocy mogą odbywać się z udziałem zaproszonych specjalistów w danej dziedzinie, wolontariuszy, przedstawicieli stowarzyszeń i innych organizacji, których celem statutowym jest działalność wychowawcza lub rozszerzanie i wzbogacanie form działalności dydaktycznej, wychowawczej, opiekuńczej i innowacyjnej szkoły.
Ogólnopolski rzecznik praw ucznia – powołanie zespołu ds. praw i obowiązków ucznia przy Ministrze Edukacji
26.03.2024
W MEN powstał zespół ekspercki do spraw praw i obowiązków ucznia, który będzie pracował nad zmianami ustawowymi dotyczącymi praw ucznia, a także powołania rzecznika praw ucznia.
Zespół zajmie się analizą i oceną przepisów dotyczących praw i obowiązków ucznia, a także wypracuje projekty przepisów ustawowych o prawach i obowiązkach ucznia, o rzeczniku praw ucznia na poziomach: ogólnopolskim, wojewódzkim i szkolnym, wzmocnieniu samorządu uczniowskiego w systemie oświaty. Zespół będzie też ciałem doradczym ministra i będzie mógł przygotowywać opinie i stanowiska w zakresie praw i obowiązków ucznia. W skład zespołu weszli eksperci ze środowiska akademickiego i organizacji pozarządowych, przedstawiciele kuratoriów i samorządowych rzeczników praw ucznia oraz nauczyciele-praktycy zaangażowani w walkę o prawa ucznia.
Prace domowe w szkole podstawowej nieobowiązkowe. Rozporządzenie podpisane
22.03.2024
Od kwietnia w szkołach podstawowych nie będzie prac domowych w klasach I-III - z wyjątkiem ćwiczeń usprawniających motorykę małą - a w klasach IV-VIII zadania będą nieobowiązkowe i nieoceniane.
Zgodnie z rozporządzeniem:
- w klasach I–III szkoły podstawowej nauczyciele nie będą zadawać prac domowych do wykonania przez ucznia w czasie wolnym od zajęć dydaktycznych. Wyjątek stanowią prace dotyczące usprawniania motoryki małej, czyli ćwiczeń polegających na rozwijaniu umiejętności ruchowych dłoni.
- w klasach IV-VIII szkoły podstawowej uczniowie nie będą mieli obowiązku wykonywania prac domowych zadawanych w czasie wolnym od zajęć dydaktycznych. Wykonanie lub niewykonanie pracy domowej nie będzie oceniane.
Zmiany dotyczą prac pisemnych i praktyczno-technicznych, na poziomie szkół podstawowych.
Nowe przepisy nie oznaczają zniesienia obowiązku uczenia się w domu, tj. nauki czytania w przypadku najmłodszych uczniów, czytania lektur, przyswojenia określonych treści, słówek z języków obcych, czy powtarzania materiału omówionego podczas lekcji itp.
Ponadto rozporządzenie wprowadza – od września br. – rezygnację z wliczania ocen z etyki i religii, czyli dwóch przedmiotów nieobowiązkowych, do średniej ocen rocznych. Celem zmiany jest zapewnienie uczniom równych szans w uzyskiwaniu średniej ocen.
Aktywna tablica - edycja 2024
8.03.2024
W 2024 roku realizowana jest kolejna edycja rządowego Programu rozwijania szkolnej infrastruktury oraz kompetencji uczniów i nauczycieli w zakresie technologii informacyjno-komunikacyjnych „Aktywna tablica” na lata 2020-2024. Wsparciem finansowym w ramach Programu w 2024 roku zostaną objęte:
- szkoły podstawowe, które nie otrzymały wsparcia finansowego w poprzedniej edycji programu na lata 2017–2019;
- szkoły ponadpodstawowe;
- szkoły kształcące uczniów niewidomych;
- szkoły kształcące uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym
z niepełnosprawnościami, - specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze;
- szkoły, które nie skorzystały z programu w roku 2020, 2021, 2022 i 2023.
Powołanie Rady do spraw Informatyzacji Edukacji
29.02.2024
Zarządzeniem Ministra Edukacji z 28 lutego 2024 r. minister Barbara Nowacka powołała Radę do spraw Informatyzacji Edukacji.
Główne zadania Rady to:
- wspieranie Ministra Edukacji, w zakresie wdrażania technologii cyfrowych w systemie oświaty;
- przedstawianie Ministrowi rekomendacji dotyczących kierunków działań w systemie oświaty związanych z rozwojem w Polsce społeczeństwa informacyjnego oraz gospodarki opartej na wiedzy;
- wyrażanie opinii i inicjowanie działań w zakresie edukacji informatycznej, edukacji medialnej i zastosowań technologii informacyjno-komunikacyjnych w systemie oświaty oraz ich wpływu na bezpieczeństwo cyfrowe dzieci i młodzieży;
- inicjowanie działań w zakresie podniesienia jakości kształcenia w systemie oświaty z wykorzystaniem narzędzi technologii informacyjno-komunikacyjnych;
- przygotowywanie, na wniosek Ministra, opinii, ekspertyz i innych dokumentów, w zakresie zadań wyżej wymienionych.
Rada do spraw Informatyzacji Edukacji liczy 22 członków.
IV edycja „WF z AWF”
22.02.2024
Ogromnym zainteresowaniem cieszy się IV edycja wspólnego programu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie „WF z AWF”. Do realizacji zajęć w ramach Sport-Klubów zgłoszono już zapotrzebowanie na 210 tys. godzin.
W 2024 r. w ramach Sport-Klubów zostanie przeprowadzonych 350 tys. godzin dodatkowych zajęć sportowych dla uczniów. Na ten cel przeznaczono blisko 30 mln zł.
Realizacja zajęć w ramach Sport-Klubów pozwoli na monitorowanie kondycji fizycznej dzieci i młodzieży. Dostarczy także istotnych danych naukowych, które umożliwią przygotowanie praktycznych wytycznych i rekomendacji do wykorzystania przez nauczycieli i rodziców.
Bardzo ważnym i innowacyjnym elementem projektu, poza kontynuacją dotychczasowych działań, jest wprowadzenie i upowszechnienie koncepcji alfabetu ruchowego. Jest to proces nabywania umiejętności fizycznego (ruchowego) „czytania i pisania”, czyli umiejętności bycia aktywnym.
Wśród szczegółowych celów programu są m.in.:
- wdrożenie dodatkowych zajęć ruchowych aktywizujących dzieci i młodzież szkolną, których efektem będzie poprawa kondycji fizycznej;
- monitorowanie kondycji fizycznej dzieci i młodzieży oraz przygotowanie praktycznych wytycznych i rekomendacji do wykorzystania przez nauczycieli i rodziców;
- wdrażanie i monitorowanie fundamentalnych umiejętności ruchowych w sporcie (FUS);
- wdrażanie do szkół (szkoły z certyfikatem) polskiej wersji Oceny Alfabetu Ruchowego (PAPL – Polish Assessment Physical Literacy) jako narzędzia do śledzenia postępów w umiejętnościach fizycznego „czytania i pisania” dzieci w wieku 8-12 lat;
- promowanie i wdrażanie świadomości potrzeby regularnej aktywności fizycznej potrzeby ruchu, działań prozdrowotnych i idei alfabetu ruchowego w społeczeństwie.
Wśród planowanych efektów realizacji programu jest m.in. przeprowadzenie ankiet kierowanych do rodziców/opiekunów prawnych, dotyczących aspektów zdrowotnych i społeczno-ekonomicznych uczestników zajęć oraz kontynuowanie monitoringu fundamentalnych umiejętności ruchowych w sporcie (FUS).
Ważnym aspektem będzie także wprowadzenie narzędzia do Oceny Alfabetu Ruchowego, które pozwoli na wskazanie aktualnego stanu kondycji fizycznej dzieci i młodzieży i jej uwarunkowań, fundamentalnych umiejętności ruchowych w sporcie oraz poziomu wykształcenia fizycznego (alfabetyzacji ruchowej), a na tej podstawie opracowane zostaną rekomendacje co do dalszych działań w przyszłości mających na celu poprawę kondycji fizycznej i zdrowia dzieci i młodzieży.
Rekordowe podwyżki dla nauczycieli i wzrost subwencji oświatowej
20.02.2024
Minister Edukacji oraz Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podpisały rozporządzenie określające minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli. Wynagrodzenie nauczycieli początkujących rośnie o 33%, a w przypadku nauczycieli mianowanych i dyplomowanych wzrost wynosi 30%. Wzrost wynagrodzeń jest możliwy z powodu zwiększenia subwencji oświatowej.
Zwiększone wynagrodzenie zasadnicze wpłynie również na wzrost dodatkowych składników wynagrodzenia.
Podpisane rozporządzenie stanowi podstawę dla organów prowadzących do podjęcia działań niezbędnych do wypłaty podwyżki z wyrównaniem.
Od 1 stycznia 2024 r. minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego (brutto) wynoszą:
dla nauczycieli z tytułem magistra i przygotowaniem pedagogicznym (stanowiących 95% wszystkich nauczycieli):
- nauczyciel początkujący – 4 908 zł
- nauczyciel mianowany – 5 057 zł
- nauczyciel dyplomowany – 5 915 zł
dla pozostałych nauczycieli:
- nauczyciel początkujący – 4 788 zł
- nauczyciel mianowany – 4 910 zł
- nauczyciel dyplomowany – 5 148 zł
Podwyżka wynagrodzeń jest możliwa dzięki rekordowemu zwiększeniu subwencji oświatowej. Subwencja oświatowa dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2024 wynosi ponad 87 mld 983 mln zł i jest wyższa o 36,2% od kwoty subwencji oświatowej w roku 2023.
Jak wynika z opublikowanej w dniu 1 lutego ustawy budżetowej na rok 2024 jednostki samorządu terytorialnego otrzymują zwiększone środki zarówno dla publicznych, jak i niepublicznych przeszkoli, szkół i placówek.
Zmiana podstawy programowej – prekonsultacje
12.02.2024
Celem zmian podstawy programowej jest ograniczenie obowiązkowego zakresu treści nauczania, co przy pozostawieniu aktualnego wymiaru godzin nauczania umożliwi nauczycielom i uczniom spokojniejszą i bardziej dogłębną realizację treści, czego skutkiem będzie bardziej efektywne kształcenie. Zmiany obejmują następujące przedmioty:
- Szkoła podstawowa (klasa IV–VIII) – język polski, język obcy nowożytny, język łaciński, język mniejszości narodowej lub etnicznej, język regionalny – kaszubski, historia, wiedza o społeczeństwie, matematyka, biologia, geografia, chemia, fizyka, informatyka.
- Liceum ogólnokształcące, Technikum – język polski, język obcy nowożytny, język łaciński, język mniejszości narodowej lub etnicznej, język regionalny – kaszubski, historia, wiedza o społeczeństwie, historia i teraźniejszość, matematyka, biologia, geografia, chemia, fizyka, informatyka, filozofia, język łaciński i kultura antyczna, historia muzyki, historia sztuki.
- Branżowa szkoła I stopnia – język polski, język obcy nowożytny, język mniejszości narodowej lub etnicznej, język regionalny – kaszubski, historia, matematyka, biologia, geografia, chemia, fizyka, informatyka.
- Branżowa szkoła II stopnia – język polski, język obcy nowożytny, język mniejszości narodowej lub etnicznej, język regionalny – kaszubski, matematyka, informatyka.
Ze względu na planowaną w przyszłości kompleksową reformę programową proponowane obecnie zmiany polegają wyłącznie na ograniczeniu zakresu wymagań określonych w podstawie programowej z 2017 i 2018 r., tak aby od 1 września 2024 r. mogły objąć wszystkich uczniów począwszy od klasy IV szkoły podstawowej, aż do szkół ponadpodstawowych wszystkich typów oraz nie skutkowały koniecznością wymiany podręczników szkolnych.
Udostępnione dokumenty zawierają wszystkie wymagania określone w podstawie z 2017 i 2018 r., w których są oznaczone proponowane zmiany.
Prekonsultacje potrwają do 19 lutego 2024 r.
Po analizie nadesłanych uwag przygotowane zostaną projekty rozporządzeń Ministra Edukacji w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla ww. typów szkół. Przewidujemy, że w kwietniu projekty trafią do konsultacji społecznych i uzgodnień międzyresortowych, a w czerwcu zostaną podpisane przez Ministra Edukacji.
Nowa, zawężona podstawa programowa będzie obowiązywać w okresie przejściowym od roku szkolnego 2024/2025. W tym czasie eksperci będą pracować nad kompleksową reformą programową. Całościowa, nowa podstawa programowa wejdzie w życie 2 lata później - od 1 września 2026/2027 w szkole podstawowej, od roku szkolnego 2028/2029 do szkół ponadpodstawowych.
Zawieszenie programu „Laptop dla ucznia” i prace nad nowymi rozwiązaniami
8.02.2024
W 2024 roku program „Laptop dla ucznia” nie będzie kontynuowany w dotychczasowej formule. Ministerstwo Edukacji Narodowej wspólnie z Ministerstwem Cyfryzacji wypracuje nowe założenia programu tak, aby realnie podnosił potencjał i kompetencje cyfrowe uczniów i wspierał nauczycieli. W przyszłym roku uczniowie otrzymają urządzenia mobilne. Rodzaj sprzętu, niezbędne oprogramowanie i zabezpieczenia będą przedmiotem analizy oraz dyskusji z partnerami społecznymi i rodzicami.
Wprowadzony zostanie program naprawczy. Instytut Badań Edukacyjnych, na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej przygotuje analizy dot. wykorzystywania nowych technologii w edukacji i potrzeb sprzętowych na różnych etapach edukacji oraz wykorzystania różnych urządzeń, w tym mobilnych. Do końca czerwca MEN przygotuje nową kompleksową Politykę Cyfryzacji Edukacji - wspólnie z IBE i ekspertami. Zrealizowane zostaną oba kamienie milowe. Niewydane laptopy z poprzedniej edycji trafią do szkół ponadpodstawowych, ze szczególnym uwzględnieniem szkolnictwa zawodowego i szkół w małych ośrodkach.
Otwarte konsultacje Polityki Cyfrowej Transformacji Edukacji
31.01.2024
Jednym z kamieni milowych Krajowego Planu Odbudowy jest przyjęcie przez Radę Ministrów uchwały w sprawie polityki cyfryzacji obszaru edukacji. Uchwała mająca charakter dokumentu programowego i strategicznego o nazwie Polityka Cyfrowej Transformacji Edukacji (PCTE), będzie stanowiła podstawy zmian w systemie edukacji i realizacji inwestycji w nowe technologie oraz określała kierunki cyfryzacji systemu edukacji w perspektywie krótko- i długoterminowej.
Dokument ten stanowić będzie podstawę działań interesariuszy i wszystkich aktorów sceny edukacji. Określi także narzędzia umożliwiające zbudowanie w pełni cyfrowego systemu edukacji, dostosowanego do współczesnych wyzwań środowiska przedszkolnego i edukacji ogólnej. Polityka musi zawierać ponadto plan wdrożenia, środki oceny i monitorowania. Wszystkie elementy dokumentu zostaną opracowane przy zastosowaniu podejścia partycypacyjnego.
W zgodzie z tymi założeniami Ministerstwo Edukacji Narodowej wystosowało zaproszenie do udziału w tworzeniu Polityki Cyfrowej Transformacji Edukacji.
Wypełnienie ankiety pozwoli ukonkretnić prace nad PCTE i uwzględnić cyfrowe oczekiwania i potrzeby środowiska edukacyjnego oraz pomóc rzetelnie określić kierunki zmian w edukacji, które nie tylko pozwolą dotrzymać kroku innym krajom Europy, ale również sprawią, że Polska się ważnym partnerem w zakresie edukacji cyfrowej na scenie międzynarodowej.
W ankiecie wyróżniono dziesięć najistotniejszych zagadnień, które należy rozważyć na początku drogi do przygotowania niezwykle ważnej zmiany, jaką jest cyfrowa transformacji szkoły. Nazwane one zostały Dekalogiem cyfrowej edukacji.
Dekalog cyfrowej transformacji edukacji:
- Ewaluacja stanu edukacji cyfrowej
- Rewizja obowiązującej podstawy programowej
- Wpływ nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji na szkołę
- Metody kształcenia, dydaktyka informatyki, dydaktyka cyfrowa
- Kształcenie i doskonalenie nauczycieli
- Wyposażenie uczniów, nauczycieli i szkół
- Kształcenie cyfrowych specjalistów
- Cyfrowe bezpieczeństwo
- Zmiana organizacji pracy szkoły
- Koordynacja realizacji nakreślonych celów
Konsultacje potrwają do 29 lutego 2024 r.
Prace domowe i średnia ocen w szkołach publicznych - projekt nowelizacji rozporządzenia Ministra Edukacji
26.01.2024
W odpowiedzi na liczne postulaty dotyczące odciążenia uczniów z nadmiernych obowiązków i poprawy efektywności uczenia, Minister Edukacji skierowała do konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych projekt nowelizacji rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych.
Celem zmian jest odciążenie dzieci i młodzieży z obowiązków szkolnych realizowanych po zakończeniu zajęć szkolnych, co – zgodnie z wnioskami płynącymi z badań naukowych – przełoży się na dobrostan uczniów, będzie też sprzyjać wyrównywaniu szans.
Prace domowe w szkole podstawowej - zakres zmian
Zgodnie z projektem rozporządzenia nauczyciele uczący w klasach I–III szkoły podstawowej nie zadają pisemnych i praktycznych prac domowych do wykonania przez ucznia w czasie wolnym od zajęć dydaktycznych. W klasach IV–VIII nauczyciel może zadać uczniowi pisemną lub praktyczną pracę domową do wykonania w czasie wolnym od zajęć dydaktycznych, nie może być ona jednak obowiązkowa, ani podlegać ocenie. Zgodnie z założeniem, nauczyciel sprawdza pisemną lub praktyczną pracę domową i informuje ucznia o poprawności i jakości jej wykonania. Takie rozwiązanie jest korzystne dla ucznia, bowiem wspiera jego rozwój indywidualny, minimalizując zagrożenia związane ze stresem i nierównościami.
Proponowana zmiana nie oznacza zniesienia obowiązku uczenia się w domu tj. nauki czytania w przypadku najmłodszych uczniów, czytania lektur, przyswojenia określonych treści, słówek z języków obcych itp. Zmiana pozwoli uczniom wykorzystać czas na powtórzenie materiału omawianego w szkole, realizowanie pasji i, co bardzo ważne, odpoczynek.
Równolegle Ministerstwo Edukacji Narodowej opracowuje projekt rozporządzenia, który będzie wprowadzał ograniczenia podstaw programowych przedmiotów szkolnych, co również będzie służyło odciążeniu uczniów, a także bardziej efektywnemu wykorzystaniu czasu lekcji szkolnych.
Zmiany w wyliczaniu średniej ocen rocznych lub końcowych ocen klasyfikacyjnych od roku szkolnego 2024/2025
W projekcie rozporządzenia proponuje się również zmianę polegającą na rezygnacji z wliczania do średniej ocen rocznych lub końcowych - ocen klasyfikacyjnych z religii i etyki. Są to obecnie jedyne przedmioty nieobowiązkowe wliczane do średniej. Wprowadzenie zmiany planowane jest z dniem 1 września 2024 r.
Konsultacje publiczne projektu rozporządzenia potrwają do 26 lutego 2024 r.
Ewentualne uwagi można przesyłać na adres e-mail: sekretariat.dkopp@men.gov.pl
Rozporządzenie o wynagrodzeniach nauczycieli skierowane do uzgodnień i konsultacji
19.01.2024
Zgodnie z zapowiedziami, po uchwaleniu przez Sejm RP w dniu 18 stycznia 2024 r. ustawy budżetowej na 2024 r. oraz uchwalonej przez Sejm RP w dniu 16 stycznia 2024 r. tzw. ustawy okołobudżetowej Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało projekt rozporządzenia, który określa minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli w 2024 r.
Zgodnie z przepisami ustawy Karta nauczyciela, minister ds. edukacji w porozumieniu z ministrem ds. pracy, po zasięgnięciu opinii Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego określa corocznie, w drodze rozporządzenia, wysokość minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli. Tegoroczna nowelizacja uwzględnia podwyższenie od dnia 1 stycznia 2024 r. wynagrodzeń nauczycieli mianowanych i dyplomowanych o 30%, a wynagrodzenia nauczycieli początkujących o 33%.
Projekt rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy został przekazany 19 stycznia br. do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji - do partnerów społecznych, m.in. związków zawodowych zrzeszających nauczycieli, Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, Rady Dialogu Społecznego.
Zgodnie z przepisami ustawy Karty nauczyciela, podwyższenie wynagrodzeń dla nauczycieli następuje nie później niż w ciągu 3 miesięcy po ogłoszeniu ustawy budżetowej, z wyrównaniem od 1 stycznia danego roku.
„Posiłek w szkole i w domu” w latach 2024–2028
15.01.2024
Rada Ministrów przyjęła rozporządzenie w sprawie realizacji modułu 3 wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” dotyczącego wspierania w latach 2024–2028 organów prowadzących publiczne szkoły podstawowe w zapewnieniu bezpiecznych warunków nauki, wychowania i opieki przez organizację stołówek i miejsc spożywania posiłków, przedłożone przez Minister Edukacji.
Rząd będzie wspierać finansowo samorządy w organizacji stołówek oraz miejsc spożywania posiłków w szkołach. Rozporządzenie umożliwi realizację zadań, które zawarte są w programie „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024–2028.
Najważniejsze rozwiązania
- Organy, które prowadzą publiczne szkoły podstawowe będą mogły ubiegać się o dofinansowanie do organizacji pomieszczeń umożliwiających bezpieczne i higieniczne spożywanie posiłków przez uczniów w szkole.
- Rozwiązanie pomoże w rozwoju sieci stołówek w publicznych szkołach podstawowych. Wzrośnie dzięki temu liczba uczniów, którzy korzystają z posiłków zorganizowanych.
- Wsparcie będą mogły otrzymać:
- publiczne szkoły podstawowe, w tym funkcjonujące w zespołach szkół, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych;
- publiczne szkoły artystyczne, które realizują kształcenie ogólne w ramach szkoły podstawowej.
- Maksymalna kwota wsparcia będzie wynosić:
- 80 tys. zł – na doposażenie i poprawę standardu funkcjonujących stołówek szkolnych (własnej kuchni i jadalni); doposażenie stołówek szkolnych, które obecnie nie funkcjonują, tak aby mogły zostać uruchomione; stworzenie nowych stołówek szkolnych;
- 25 tys. zł – na wsparcie w adaptacji i wyposażeniu pomieszczeń, które przeznaczone są do spożywania posiłków (jadalni).
Termin składania wniosków o dofinansowanie upływa 30 kwietnia danego roku.
2023
Zasadnicze podwyżki dla nauczycieli już od stycznia
19.12.2023
Sytuacja zarobkowa nauczycieli w Polsce zmieni się w sposób diametralny. Wzrosty wynagrodzeń od 30 do 33 procent oznaczają podwyżki średnio o ponad 1500 zł brutto.
Wskutek sprawnych działań rządu nauczyciele mianowani i dyplomowani otrzymają 30-procentowe, a nauczyciele początkujący 33-procentowe podwyżki.
W przypadku nauczycieli dyplomowanych wynagrodzenie średnie wzrośnie o 2197,80 zł i będzie wynosiło 9523,88 zł brutto. W przypadku nauczycieli mianowanych wynagrodzenie średnie wzrośnie o 1720,04 zł i wyniesie 7453,47 zł brutto.
Nauczyciele początkujący otrzymają podwyżki 33-procentowe, co pozwoli na wzrost wynagrodzenia średniego o 1576,71 zł. Po podwyżce średnie wynagrodzenie w tej grupie wyniesie 6354,57 zł brutto.
Podwyżki będą wypłacane, zgodnie z przepisami, nie później niż 3 miesiące po ogłoszeniu ustawy budżetowej, z wyrównaniem od 1 stycznia.
Ministerstwo Edukacji Narodowej i Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – dwa resorty od 1 stycznia 2024
18.12.2023 r.
1 stycznia 2024 r. Ministerstwo Edukacji i Nauki podzielone zostanie na: Ministerstwo Edukacji Narodowej i Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
W Dzienniku Ustaw opublikowano dwa rozporządzenia Rady Ministrów: w sprawie utworzenia Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz w sprawie utworzenia Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Nowy rząd - zapowiedź zmian w edukacji
13.12.2023
Nowo powołana na urząd ministra edukacji Barbara Nowacka ogłosiła planowane działania na najbliższe dni i tygodnie obejmujące m.in. spotkania z organizacjami pozarządowymi, zwiększenie wynagrodzeń nauczycieli, propozycje dotyczące ograniczenia zadań domowych.
Nowa szefowa resortu edukacji zapowiedziała 30-procentowe podwyżki dla nauczycieli – od 1 stycznia 2024 r..
Jednocześnie Dariusz Wieczorek został powołany na urząd Ministra Nauki w rządzie premiera Donalda Tuska.
https://www.gov.pl/web/edukacja/dariusz-wieczorek-ministrem-nauki
Zmiany w standardzie kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela oraz w wymaganiach dotyczących kwalifikacji nauczycieli
24.10.2023 r.
1 października 2023 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki zmieniające rozporządzenie w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela. Wprowadza ono zmiany do rozporządzenia z dnia 25 lipca 2019 r., które ma zastosowanie do kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela przedmiotu, nauczyciela teoretycznych przedmiotów zawodowych, nauczyciela praktycznej nauki zawodu, nauczyciela prowadzącego zajęcia i nauczyciela psychologa.
Konieczność wprowadzenia zmian wynikała z potrzeby uspójnienia wymagań dotyczących kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela z wymaganiami dotyczącymi kwalifikacji nauczycieli określonymi w nowym rozporządzeniu Ministra Edukacji i Nauki w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli.
Osoby zatrudniane na stanowiskach nauczycieli uzyskiwały wykształcenie wyższe w różnym czasie, różnym zakresie i w ramach różnych przepisów dotyczących wymaganych kwalifikacji, jak i przepisów dotyczących kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela. Dlatego też w nowym rozporządzeniu w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli jako jedno z wymagań umożliwiających uzyskanie kwalifikacji do wykonywania tego zawodu przewiduje się ukończenie studiów podyplomowych.
W rozporządzeniu w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela wprowadzono zmiany polegające na rozszerzeniu zakresu rozwiązań umożliwiających uzyskanie w ramach studiów podyplomowych kwalifikacji wymaganych do wykonywania zawodu nauczyciela.
Cyberlekcje 3.0
5.09.2023 r.
Cyberlekcje 3.0 to nowa odsłona projektu edukacyjnego, który jest realizowany w ramach współpracy Ministerstwa Cyfryzacji oraz Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej – Państwowego Instytutu Badawczego (NASK-PIB). Projekt skierowany jest do nauczycieli szkół podstawowych i ponadpodstawowych, a jego celem jest wsparcie w nauczaniu o bezpiecznym korzystaniu z Internetu i dostarczenie gotowych narzędzi dydaktycznych do prowadzenia zajęć.
Cyberlekcje to 18 scenariuszy zajęć lekcyjnych, które powstały na podstawie materiałów opracowanych przez ekspertów NASK-PIB, Instytutu od wielu lat zajmującego się kwestiami bezpieczeństwa sieci i systemów teleinformatycznych. W nowej odsłonie projektu wszystkie scenariusze przystosowano do jednej, spójnej metodyki nauczania - metodologii PBL (Problem-Based Learning).
Cyberlekcje 3.0 obejmują takie obszary tematyczne, jak:
- metody przeszukiwania internetu, bezpieczeństwo oraz prywatność w internecie,
- relacje oraz wizerunek i tożsamość w internecie,
- zagrożenia w sieci oraz niebezpieczne i szkodliwe treści,
- bezpieczne zarządzanie danymi, poszanowanie praw autorskich,
nadużywanie nowych technologii i dobrostan psychiczny.
Każdy obszar tematyczny został dostosowany do wymagań podstaw programowych kształcenia oraz potrzeb uczniów na różnych etapach edukacji. Na Cyberlekcje 3.0 składają się: 2 scenariusze dla klas I-III, 3 scenariusze dla klas IV-VI, 4 scenariusze dla klas VII-VIII oraz 9 scenariuszy dla klas szkół ponadpodstawowych.
W ramach projektu powstały również dodatkowe materiały dydaktyczne, jak:
- infografiki,
- prezentacje multimedialne,
- animacje oraz filmy z udziałem ekspertów.
Wszystkie scenariusze oraz materiały dodatkowe projektu Cyberlekcje 3.0 są dostępne na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej oraz w bazie wiedzy o cyberbezpieczeństwie w zakładce CyberEdukacja na portalu gov.pl.
Wirtualne Laboratoria Przyszłości w każdej szkole ponadpodstawowej
30.08. 2023 r.
Uruchomiony w roku 2022 Program „Laboratoria Przyszłości” będzie kontynuowany dla szkół ponadpodstawowych. Do tej pory na tę inwestycję w nowoczesną edukację przeznaczono 1,2 mld zł. Dzięki niej ponad 3,2 mln uczniów w ponad 15 tys. szkół podstawowych może korzystać z drukarek 3D, mikrokontrolerów, nowoczesnych lutownic, sprzętu do nagrań, okularów VR, robotów, narzędzi technicznych, mikroskopów, teleskopów, sprzętu kulinarnego i wielu innych nowoczesnych pomocy dydaktycznych.
W nowym roku szkolnym program zostanie uruchomiony w szkołach ponadpodstawowych. Obecnie trwa pilotażowy projekt Wirtualne Laboratoria Przyszłości. Dzięki niemu już wkrótce uczniowie szkół ponadpodstawowych zyskają dostęp do najnowocześniejszego, profesjonalnego oprogramowania oraz dużych mocy obliczeniowych.
Wirtualne Laboratoria Przyszłości to:
- darmowy dostęp do najnowszego, profesjonalnego oprogramowania,
- duże moce obliczeniowe do użytku edukacyjnego,
- indywidualna przestrzeń dla każdego ucznia i nauczyciela.
Rozwój kompetencji cyfrowych uczniów i nauczycieli
23.08.2023 r.
Już we wrześniu bezpłatne laptopy dotrą do 290 tys. 64 uczniów z 50 regionów, w których rozstrzygnięto przetargi. Laptopy otrzymają wszyscy uczniowie klas czwartych szkół publicznych i niepublicznych, ale też uczniowie, którzy mają indywidualne nauczanie, tzn. z powodów zdrowotnych nie mogą uczęszczać regularnie do szkoły, jak również osoby wybitnie uzdolnione, które mają indywidualny tok nauczania.
W październiku rusza program „Laptop dla nauczyciela”, w ramach którego nauczyciele otrzymają bony o wartości 2,5 tys. zł na zakup laptopów – będą mogli kupić dowolny sprzęt spełniający wymogi opisane w rozporządzeniu Ministra Edukacji i Nauki. Zainteresowani będą także mieli możliwość dopłacenia do droższego modelu sprzętu – w tym przypadku wartość bonu pomniejszy cenę zakupu.
Korzystanie z nowoczesnego sprzętu pozwoli nauczycielom na skuteczniejszą realizację podstawy programowej, urozmaicanie prowadzonych lekcji, poszerzanie wiedzy i rozwój kompetencji cyfrowych.
Poznaj polskie ślady w Europie
22.06.2023
Nowe przedsięwzięcie „Poznaj polskie ślady w Europie” pozwoli polskim uczniom na poznanie zabytków polskiej kultury i działalności wybitnych Polaków na terenie Europy. Nabór wniosków rusza 26 czerwca.
Celem działań „Poznaj polskie ślady w Europie”, jest wsparcie organów prowadzących publiczne i niepubliczne szkoły ponadpodstawowe, przez dofinansowanie zagranicznych wycieczek, dzięki którym uczniowie szkól ponadpodstawowych będą poznawać zabytki polskiej kultury na terenie Europy i odkrywać osiągnięcia naukowe wybitnych Polaków poza terytorium Polski.
Planując wycieczkę, uczniowie i nauczyciele mogą wybierać spośród 326 miejsc na mapie Europy tworzonych we współpracy z Narodowym Instytutem Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONICA.
W ramach „Poznaj polskie ślady w Europie” dofinansowaniu w 80% podlegają wycieczki trwające od 3 do 5 dni. Wycieczka może się odbyć przy udziale co najmniej 20 uczniów.
O środki na dofinansowanie wycieczek mogą ubiegać się organy prowadzące publiczne i niepubliczne szkoły ponadpodstawowe (licea ogólnokształcące, technika, branżowe szkoły I stopnia, szkoły specjalne przysposabiające do pracy) dla młodzieży oraz szkoły artystyczne realizujące kształcenie ogólne w zakresie liceum ogólnokształcącego.
Na finansowanie przedsięwzięcia w 2023 r. przewidziana jest łączna kwota 5 mln zł.
Rozporządzenie w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków podpisane
07.06.2023
7 czerwca Minister Edukacji i Nauki podpisał nowe rozporządzenie w sprawie świadectw, dyplomów i innych druków. Określa ono m.in. wzory świadectw szkolnych promocyjnych i świadectw ukończenia szkoły, arkuszy ocen, legitymacji szkolnych, zaświadczeń, świadectw, dyplomów i certyfikatów wydawanych przez okręgowe komisje egzaminacyjne oraz reguluje zasady wypełniania i wydawania dokumentów przez szkoły, kuratoria oświaty i okręgowe komisje egzaminacyjne.
W stosunku do dotychczasowego rozporządzenia najważniejsze zmiany dotyczą wzorów świadectw szkolnych promocyjnych, świadectw ukończenia szkoły oraz arkuszy ocen dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Wpisywanie nazw przedmiotów realizowanych przez ucznia będzie częścią procesu związanego z wypełnianiem świadectw i arkuszy ocen, za który odpowiada szkoła i które już od wielu lat w zdecydowanej większości szkół odbywa się elektronicznej.
Przy wpisywaniu nazw przedmiotów szkoły będą brać pod uwagę kolejność przyjętą w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół dla danego typu szkoły.
Propozycja ujednolicenia wzorów świadectw szkolnych i arkuszy ocen jest ponadto związana ze zmianami, które zostały wprowadzone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie ramowych planach nauczania dla publicznych szkół, polegającymi na sukcesywnym wprowadzaniu nowych przedmiotów. Są to:
- historia i teraźniejszość w szkołach ponadpodstawowych od roku szkolnego 2022/2023,
- język łaciński w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych od roku szkolnego 2023/2024,
- biznes i zarządzanie (zamiast podstaw przedsiębiorczości) w szkołach ponadpodstawowych od roku szkolnego 2023/2024.
Legitymacje szkolne
Rozporządzenie nie zwiera już także wzoru legitymacji szkolnej i legitymacji przedszkolnej dla dzieci niepełnosprawnych w postaci papierowej. Obowiązująca będzie legitymacja w postaci plastikowej karty oraz mLegitymacja szkolna.
Druga edycja „Programu Wsparcia Edukacji”
01.06.2023
Tworzenie interaktywnych pomocy dydaktycznych i materiałów edukacyjnych, budowanie integracji międzypokoleniowej, wspieranie nauki języka polskiego za granicą, organizowanie zajęć pozalekcyjnych, imprez sportowo-rekreacyjnych, konkursów czy wystaw to tylko wybrane rodzaje projektów, które mogą otrzymać dofinansowanie w drugiej edycji „Programu Wsparcia Edukacji”.
„Program wsparcia edukacji” to autorska inicjatywa Ministra Edukacji i Nauki. Jego celem jest wsparcie organizacji pozarządowych, w tym organizacji harcerskich, a także innych podmiotów prowadzących działalność statutową w obszarze oświaty i wychowania. Będą mogły one otrzymać dofinansowanie na realizację przedsięwzięć związanych z innowacjami w edukacji, budowaniem integracji międzypokoleniowej, popularyzacją sportu i aktywności fizycznej czy działaniami o charakterze patriotycznym.
Działania realizowane w ramach programu muszą odpowiadać jednemu z czterech modułów.
- „Innowacyjna edukacja”,
- „Edukacja patriotyczna”,
- „Edukacja poprzez sport”,
- „Międzypokoleniowe Centra Edukacyjne – wsparcie integracji międzypokoleniowej”.
Wnioskodawca może złożyć maksymalnie dwa wnioski w ramach programu. Wnioski te mogą być złożone w ramach jednego albo dwóch modułów.
W ramach poszczególnych modułów można uzyskać dotację w wysokości od 20 tys. do 250 tys. zł. Wymagany jest wkład własny finansowy na poziomie 10 proc.
https://www.gov.pl/web/edukacja/rusza-druga-edycja-programu-wsparcia-edukacji
Wcześniejsze emerytury nauczycieli - projekt ustawy jest już w Sejmie
22.05.2023
Projekt dotyczy między innymi doprecyzowania i uzupełnienia rozwiązań w zakresie oceny pracy oraz awansu zawodowego nauczycieli, wprowadzonych ustawą z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Karta nauczyciela.
Część nowelizowanych przepisów reguluje także zasady przechodzenia nauczycieli na wcześniejszą emeryturę. Wcześniejsza emerytura przysługiwać będzie osobom, które łącznie spełniają poniższe warunki:
- rozpoczęły przed dniem 1 stycznia 1999 r. faktyczne wykonywanie pracy na stanowisku nauczyciela, wychowawcy lub innego pracownika pedagogicznego, o których mowa w art. 1, brzmieniu obowiązującym w dniu rozpoczęcia pracy na tym stanowisku,
- mają okres składkowy wynoszący co najmniej 30 lat, w tym co najmniej 20 lat faktycznego wykonywania pracy na stanowisku nauczyciela, wychowawcy lub innego pracownika pedagogicznego,
- nie przysługuje im prawo do przejścia na emeryturę bez względu na wiek.
W projekcie rozpisano też, kiedy dokładnie poszczególne roczniki będą mogły odejść na wcześniejszą emeryturę:
- 1 września 2024 r. - nauczyciele urodzeni przed dniem 1 września 1966 r.,
- 1 września 2025 r. - nauczyciele urodzeni po dniu 31 sierpnia 1966 r., ale przed dniem 1 września 1969 r.,
- 1 września 2026 r. - nauczyciele urodzeni po dniu 31 sierpnia 1969 r.
"Inwestycje w oświacie” – nabór wniosków
19.05.2023
Od 18 maja do 15 czerwca można składać wnioski w programie „Inwestycje w oświacie”. W tej edycji dofinansowanie mogą otrzymać zarówno szkoły samorządowe, jak i niesamorządowe na wsparcie trwających inwestycji. Budżet programu w latach 2023-2024 to 95 mln zł.
Inwestycje w oświacie
W ramach programu będą udzielane dotacje na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji związanej z:
- budową obiektu,
- dostosowaniem obiektu,
- zakupem wyposażenia.
Planowane środki na realizację programu:
- w 2023 r. – 30 mln zł,
- w 2024 r. –35 mln zł.
Inwestycje w oświacie – wsparcie trwających inwestycji realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego prowadzące jednostki systemu oświaty
W ramach programu samorządy mogą otrzymać dotację na dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji związanej z:
- budową obiektu,
- dostosowaniem obiektu,
- zakupem wyposażenia.
Planowane środki na realizację programu:
- w 2023 r. – 15 mln zł,
- w 2024 r. –15 mln zł.
https://www.gov.pl/web/edukacja/inwestycje-w-oswiacie--nabor-wnioskow
Propozycje zmian w czasie pracy nauczycieli oraz lokalizacji miejsc nauczania
12.04.2023
W związku ze zwiększonymi potrzebami kadrowymi i lokalowymi, które są związane z kumulacją roczników uczniów w roku szkolnym 2023/2024 w szkołach ponadpodstawowych, trwają przygotowania do zmian w Karcie Nauczyciela oraz Prawie oświatowym.
W ustawie – Karta Nauczyciela planuje się dodanie czasowo obowiązującego przepisu, przewidującego możliwość przydzielenia w roku szkolnym 2023/2024 nauczycielowi zatrudnionemu w liceum ogólnokształcącym, technikum i branżowej szkole I stopnia, za zgodą tego nauczyciela, godzin ponadwymiarowych w wymiarze wyższym niż określony w art. 35 ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela. Rozwiązanie to jest zgodne z oczekiwaniami jednostek samorządu terytorialnego przedstawionymi w ramach prac Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
Natomiast w ustawie – Prawo oświatowe planuje się stworzenie możliwości organizacyjnych dla zapewnienia optymalnych warunków realizacji podstaw programowych w liceum ogólnokształcącym, technikum i branżowej szkole I stopnia przez umożliwienie tworzenia czasowo działających w roku szkolnym 2023/2024 dodatkowych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, podporządkowanych organizacyjnie wymienionym szkołom prowadzonym przez jednostki samorządu terytorialnego. Dodatkowej lokalizacji nie należy jednak utożsamiać z inną lokalizacją prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, o której mowa w art. 39 ust. 7a ustawy – Prawo oświatowe, gdyż ta dotyczy wszystkich typów szkół i nie jest ograniczona ramami czasowymi.
Mając na uwadze, że w roku szkolnym 2024/2025 liczba uczniów szkół ponadpodstawowych będzie kształtowała się na poziomie porównywalnym z liczbą tych uczniów w roku szkolnym 2021/2022, planuje się wprowadzenie proponowanych rozwiązań tylko na rok szkolny 2023/2024.
Dalsze informacje: https://www.gov.pl/web/edukacja/propozycje-zmian-w-czasie-pracy-nauczycieli-oraz-lokalizacji-miejsc-nauczania
„Aktywna tablica” – edycja 2023
29.03.2023
Rusza kolejna edycja rządowego programu „Aktywna tablica”, którego celem jest rozwijanie infrastruktury szkolnej oraz kompetencji uczniów i nauczycieli w zakresie technologii informacyjno-komunikacyjnych.
Wsparciem finansowym w ramach programu w 2023 roku zostaną objęte:
- szkoły podstawowe, które nie otrzymały wsparcia finansowego w poprzedniej edycji programu na lata 2017-2019;
- szkoły ponadpodstawowe;
- szkoły kształcące uczniów niewidomych;
- szkoły kształcące uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym z niepełnosprawnościami, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, szkoły, które nie skorzystały z programu w latach 2020, 2021 i 2022.
Program dotyczy szkół publicznych i niepublicznych.
Planowany łączny koszt realizacji programu wynosi 361 mln 455 tys. zł, z czego 290 mln zł będzie pochodzić z budżetu państwa, natomiast wkład własny organów prowadzących będących jednostkami samorządu terytorialnego, osobami prawnymi innymi niż jednostki samorządu terytorialnego lub osobami fizycznymi wynosić będzie 71 mln 455 tys. zł. Na realizację programu w 2023 roku przeznaczono z budżetu państwa 60 mln zł. Program finansowany jest w 80 proc. ze środków budżetu państwa i w 20 proc. z wkładu własnego organów prowadzących szkołę.
https://www.gov.pl/web/edukacja/aktywna-tablica--edycja-2023
Zmiany w podstawie programowej wychowania fizycznego
23.02.2023
Do konsultacji publicznych został skierowany projekt zmian w zakresie podstawy programowej wychowania fizycznego. Proponowane zmiany obejmują wprowadzenie testów sprawnościowych uczniów klas IV-VIII szkoły podstawowej i uczniów szkół ponadpodstawowych oraz wpisywanie ich wyników do systemu teleinformatycznego „Sportowe Talenty”. Zmiany zaczną obowiązywać od roku szkolnego 2023/2024.
Zmiany polegają one na dodaniu w podstawie programowej kształcenia ogólnego w zakresie wychowania fizycznego – w części „Warunki i sposób realizacji” – obowiązku przeprowadzania raz w ciągu roku szkolnego (w okresie od marca do kwietnia) testów sprawnościowych uczniów poszczególnych klas i wpisywania wyników tych testów do systemu teleinformatycznego „Sportowe Talenty”. System prowadzi minister właściwy do spraw kultury fizycznej.
Obsługa systemu teleinformatycznego „Sportowe Talenty” będzie się odbywała za pośrednictwem indywidualnego konta każdego z nauczycieli wychowania fizycznego. Będzie nim administrowała wyznaczona w danej szkole osoba. Konta administratorów w szkołach założy wskazany przez ministra właściwego do spraw kultury fizycznej operator systemu. Wyznaczony w szkole administrator będzie tworzył konta dla poszczególnych nauczycieli wychowania fizycznego w danej placówce.
Wyniki przeprowadzonych testów nie będą miały wpływu na ocenę ucznia z przedmiotu wychowanie fizyczne.
Dzięki danym obejmującym całą populację uczniów właściwe instytucje publiczne będą mogły uzyskać wiedzę na temat określonych deficytów aktywności fizycznej dzieci i młodzieży. Umożliwi to stworzenie optymalnych, celowanych działań w tym zakresie, które będą kierowane do określonych grup odbiorców.
System teleinformatyczny „Sportowe Talenty” posłuży również identyfikacji talentów sportowych wśród uczniów.
https://www.gov.pl/web/edukacja/zmiany-w-podstawie-programowej-wychowania-fizycznego2