Informacje ogólne

Cele rozwiązań w zakresie zapewniania jakości są wpisane w poszczególne procesy oraz misję i zadania odpowiednich instytucji. Nie istnieje jeden oficjalny dokument określający całościowo cele systemu zapewniania jakości.

Zewnętrzne zapewnianie jakości

System zapewniania jakości kształcenia obejmuje następujące procesy, które są obowiązkowe dla uczelni (oraz innych instytucji naukowych prowadzących szkoły doktorskie): 

• wpisywanie uczelni niepublicznych do ewidencji i przedłużanie ważności wpisu;

• wydawanie pozwoleń na utworzenie studiów pierwszego i drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich na wszystkich kierunkach studiów – w przypadku nowotworzonych uczelni oraz istniejących uczelni publicznych i niepublicznych, które nie spełniają ustawowych warunków autonomicznego tworzenia studiów; 

• ocena/akredytacja nowotworzonych studiów na kierunkach pielęgniarstwo i położnictwo; 

• ocena programowa ex-post: ocena istniejących studiów pierwszego i drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich na wszystkich kierunkach;

• ocena/akredytacja istniejących studiów na kierunkach pielęgniarstwo i położnictwo;

• ewaluacja jakości kształcenia w szkołach doktorskich (pierwsze ewaluacje zostały przeprowadzone w IV kwartale 2024 r.). 

Wszystkie te procesy łączą w sobie funkcję nadzorczą czy akredytacyjną z funkcją doradczą ukierunkowaną na doskonalenie jakości kształcenia. Z jednej strony kończą się wydaniem formalnej decyzji, która warunkuje utworzenie lub kontynuację działalności uczelni niepublicznych, utworzenie lub kontynuację prowadzenia studiów lub kontynuację działania szkoły doktorskiej w uczelniach publicznych i niepublicznych. Z drugiej strony kryteria, które wykraczają poza formalne wymogi prawne i minimalne standardy, analiza materiału oraz raporty i zalecenia zespołów przeprowadzających ocenę służą poprawie jakości. 

W procesach obowiązkowych uczestniczą Ministrowie Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Zdrowia, Polska Komisja Akredytacyjna (PKA), Krajowa Rada Akredytacyjna Szkół Pielęgniarek i Położnych (KRASZPiP) i Komisja Ewaluacji Nauki (KEN). PKA opiniuje wnioski o wpis i przedłużenie wpisu do ewidencji uczelni niepublicznych oraz wnioski o pozwolenie na utworzenie studiów na wszystkich kierunkach, a Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego podejmuje decyzje w tych sprawach. PKA przeprowadza oceny programowe ex post i wydaje decyzje w tym procesie bez udziału Ministra. KRASZPiP przeprowadza oceny programowe na kierunkach pielęgniarstwo i położnictwo, a Minister Zdrowia podejmuje decyzje w sprawie akredytacji nowotworzonych i istniejących studiów. KEN ocenia kształcenie w szkołach doktorskich i podejmuje decyzje w tym procesie. 

Dwa następujące procesy mają charakter dobrowolny, a w związku z tym będą przeprowadzane na wniosek uczelni: 

• ocena programowa ex-ante dotycząca studiów pierwszego lub drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich, na których nie rozpoczął się jeszcze cykl kształcenia; 

• ocena kompleksowa koncentrująca się na skuteczności działań w zakresie wewnętrznego zapewniania jakości we wszystkich dziedzinach, w których uczelnia prowadzi kształcenie. 

Uczelnie mogą wnioskować do PKA o przeprowadzenie oceny programowej ex ante od roku akademickiego 2025/2026. Ogólne kryteria oceny kompleksowej, którą też będzie przeprowadzać PKA, zostały określone w przepisach, ale PKA nie opracowała jeszcze szczegółowych standardów. 

Ze względu na swą dobrowolność obydwa te procesy mają zasadniczo charakter doradczy. Jeżeli jednak ocena kompleksowa zakończy się wynikiem pozytywnym, PKA nie będzie przeprowadzać ocen programowych ex post na kierunkach studiów przyporządkowanych do dyscyplin w ramach dziedzin, w których oceniła jakość kształcenia jako szczególnie wysoką, chyba że z takim wnioskiem wystąpi Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Charakter wyłącznie doradczy, wspierający uczelnie w tworzeniu kultury jakości i podnoszeniu jakości, mają oceny dokonywane przez tzw. środowiskowe komisje akredytacyjne, tworzone samodzielnie przez uczelnie od lat 90-tych. Komisje koncentrują się na określonych typach uczelni lub grupach kierunków studiów, a ich działalność nie jest uregulowana przepisami ogólnokrajowymi. Dokonują one oceny jakości na podstawie wniosków dobrowolnie składanych przez uczelnie, a ich decyzje nie pociągają za sobą skutków prawnych. W ostatnich dekadach większość komisji zawiesiła lub ograniczyła swą działalność w związku z obowiązkową oceną PKA. Z tych powodów nie zostały one uwzględnione w kolejnych rozdziałach. Informacje o komisjach, które przeprowadziły oceny jakości w ostatnich latach, można znaleźć na następujących stronach:

• Komisja Akredytacyjna Uczelni Technicznych

• Uniwersytecka Komisja ds. Jakości Kształcenia na Kierunku Lekarskim

Wewnętrzne zapewnianie jakości

Przepisy określają jedynie ogólne zasady dotyczące programów studiów, oceny nauczycieli i okresowej oceny zajęć dokonywanej przez studentów i doktorantów. Szczegółowe rozwiązania są uregulowane w regulacjach wewnętrznych uczelni. PKA i KRASzPiP uwzględniają wewnętrzne zapewnianie jakości w ocenach zewnętrznych. 

Reformy w ostatniej dekadzie

W ostatniej dekadzie zewnętrzne zapewnianie jakości obejmowało niezmiennie następujące procesy: wpisywanie i przedłużanie ważności wpisu uczelni niepublicznych do ewidencji, wydawanie pozwoleń na utworzenie studiów oraz okresowa ocena programowa (obecnie określana jako ocena programowa ex post) oraz akredytacja studiów na kierunkach pielęgniarstwo i położnictwo (zob. listę wyżej). 

W latach 2011-2016 PKA przeprowadzała także ocenę instytucjonalną na poziomie jednostek organizacyjnych uczelni publicznych i niepublicznych. Ocena obejmowała nie tylko zarządzanie jednostką, ale także jakość studiów podyplomowych i doktoranckich. Jej celem było m.in. uzyskanie pełniejszego obrazu funkcjonowania jednostek i jakości kształcenia oraz zmniejszenie obciążeń dla uczelni związanych z oceną programową w tym sensie, że jednostki, które otrzymały wyróżniającą lub pozytywną ocenę instytucjonalną, nie podlegały ocenom programowym przez okres ważności przyznanej oceny. Obecnie, oprócz czterech procesów, które funkcjonowały w ostatniej dekadzie, system zapewniania jakości obejmuje również ewaluację kształcenia w szkołach doktorskich oraz ocenę kompleksową i ocenę programową ex ante (zob. Informacje ogólne wyżej). 

Na podstawie przepisów nowelizowanych w latach 2016 i 2018 PKA uprościła i doprecyzowała kryteria oceny programowej, uwzględniając Standardy i wskazówki dotyczące zapewnienia jakości w Europejskim Obszarze Szkolnictwa Wyższego z 2015 r. (ESG 2015). Ocena nadal obejmuje zarówno formalne wymogi określone w przepisach, jak i aspekty jakościowe, ale większy nacisk położono na jakość kształcenia. Podobne podejście przyjęto w ocenie wniosków o nadanie uprawnień do prowadzenia studiów. 

Od 2018 r., przeprowadzając ocenę programową (i w przyszłości – ocenę kompleksową), PKA może wydać ocenę na podstawie oceny, akredytacji lub certyfikatu podmiotu dokonującego ocen jakości kształcenia, który jest zarejestrowany w Europejskim Rejestrze Instytucji Działających na rzecz Zapewniania Jakości w Szkolnictwie Wyższym (European Quality Assurance Register for Higher Education, EQAR). Wcześniej było to możliwie jedynie w przypadku podmiotu, z którym PKA zawarła umowę o uznawalności ocen. Przeprowadzając ocenę, PKA może także uwzględnić ocenę, akredytację lub certyfikat międzynarodowego lub krajowego podmiotu dokonującego ocen jakości kształcenia.

W latach 2011-2018 jakość kształcenia była powiązana z finansowaniem w tym sensie, że minister ds. szkolnictwa wyższego przyznawał dodatkowe środki uczelniom, które otrzymały ocenę wyróżniającą w wyniku oceny programowej PKA. Środki były także przyznawane na zasadach konkursowych na doskonalenie wewnętrznego zapewniania jakości. Od 2018 r. minister przyznaje uczelniom, na zasadach konkursowych, dodatkowe środki w ramach dwóch programów, które są bezpośrednio lub pośrednio związane z zapewnianiem jakości kształcenia: 

• Program „Dydaktyczna inicjatywa doskonałości”: publiczne uczelnie zawodowe mogą otrzymać środki na doskonalenie jakości kształcenia na kierunkach studiów o profilu praktycznym, a warunkiem ich przyznania w 2025 r. jest brak negatywnych ocen programowych wydanych przez PKA w latach 2019-2024 oraz wyniki monitoringu karier studentów i absolwentów. W 2025 r. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczyło na ten cel 22,5 mln zł, a każda uprawniona uczelnia może otrzymać 1,5 mln zł. 

• Program „Inicjatywa doskonałości – uczelnia badawcza”: publiczne i niepubliczne uczelnie akademickie mogą otrzymać środki na podniesienie jakości działalności naukowej, m.in. poprzez wzmocnienie współpracy międzynarodowej, doskonalenie jakości kształcenia, szczególnie w priorytetowych obszarach badawczych, doskonalenie zawodowe pracowników i doskonalenie zarządzania uczelnią. Oprócz spełnienia kryteriów dotyczących jakości działalności naukowej, uczelnie ubiegające się o środki muszą prowadzić szkołę doktorską i nie mogą posiadać negatywnej oceny programowej wydanej przez PKA. W wyniku konkursu przeprowadzonego w 2019 r. 10 uczelni otrzymuje w latach 2020-2026 subwencję z budżetu państwa zwiększoną o 10% w porównaniu z subwencją z 2019 r.; subwencja z 2019 r. dla 10 innych uczelni została zwiększona o 2%. Dodatkowe środki są przeznaczone na realizację planów rozwojowych zwartych we wnioskach konkursowych. 

 

Organy odpowiedzialne

Organy odpowiedzialne za zewnętrzne zapewnianie jakości

Za zewnętrzne zapewnianie jakości odpowiadają Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego i Polska Komisja Akredytacyjna (PKA), Minister Zdrowia i Krajowa Rada Akredytacyjna Szkół Pielęgniarek i Położnych oraz Komisja Ewaluacji Nauki (KEN). 

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego

W ramach swych najważniejszych kompetencji związanych z zapewnianiem jakości Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego:

• określa w drodze rozporządzenia ogólne kryteria oceny programowej, oceny kompleksowej i ewaluacji jakości kształcenia w szkołach doktorskich;

• podejmuje decyzje w sprawie wpisu do ewidencji nowotworzonych uczelni niepublicznych na wstępny okres 6 lat – po zasięgnięciu opinii PKA;

• podejmuje decyzje w sprawie przedłużenia ważności wpisu uczelni niepublicznej do ewidencji na czas nieokreślony po zasięgnięciu opinii PKA lub odmawia przedłużenia w przypadku wydania przez PKA negatywnych ocen programowych na co najmniej połowie prowadzonych kierunków oraz w innych ustawowo określonych przypadkach;

• wydaje uczelniom publicznym i niepublicznym pozwolenia na utworzenie studiów pierwszego i drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich (jeżeli uczelnie nie spełniają ustawowych wymogów tworzenia studiów na danym kierunku w ramach swej autonomii) po zasięgnięciu opinii PKA oraz zasięgnięciu opinii (kierunek lekarski, lekarsko-dentystyczny i farmacja) lub przyznaniu akredytacji (kierunki pielęgniarstwo i położnictwo) przez Ministra Zdrowia;

• cofa pozwolenia na utworzenie studiów w przypadku wydania przez PKA negatywnej oceny programowej ex post oraz w innych ustawowo określonych przypadkach;

• występuje do PKA z wnioskiem o przeprowadzenie oceny programowej ex post, która nie została przewidziana w przyjętym przez PKA harmonogramie ocen;

• występuje do KEN z wnioskiem o przeprowadzenie ewaluacji jakości kształcenia w szkole doktorskiej, która nie została przewidziana w przyjętym przez KEN harmonogramie ewaluacji;

• powołuje członków PKA i KEN spośród kandydatów zgłoszonych przez instytucje i organizacje wskazane w przepisach.

Polska Komisja Akredytacyjna

PKA została utworzona na mocy przepisów ogólnokrajowych w 2002 r. (pod nazwą Państwowa Komisja Akredytacyjna), a obecnie funkcjonuje na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (z późn. zm.). 

Najważniejsze zadania PKA obejmują:

• opiniowanie dla Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniosków w sprawie wpisu uczelni niepublicznych do ewidencji oraz wniosków o przedłużenie ważności wpisu;

• opiniowanie dla Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniosków uczelni publicznych i niepublicznych w sprawie utworzenia studiów pierwszego i drugiego oraz jednolitych studiów magisterskich (jeżeli uczelnie nie spełniają ustawowych warunków tworzenia studiów w ramach swej autonomii);

• przeprowadzanie ocen programowych na studiach pierwszego i drugiego stopnia oraz jednolitych studiach magisterskich i podejmowanie decyzji w tym procesie bez udziału Ministra; ocena negatywna wydana przez PKA w wyniku oceny ex post powoduje zaprzestanie prowadzenia studiów na danym kierunku, jeżeli uczelnia utworzyła je w ramach swej autonomii (tj. bez konieczności uzyskania pozwolenia ministra), a w pozostałych przypadkach Minister może cofnąć pozwolenie na utworzenie studiów;

• przeprowadzanie oceny kompleksowej. 

PKA wydaje również opinie w sprawie projektów aktów prawnych dotyczących szkolnictwa wyższego oraz w innych sprawach przedstawionych przez Ministra.

PKA jest odrębną instytucją, nie powiązaną organizacyjnie z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Działalność PKA jest finansowana z budżetu państwa. Obsługę administracyjną i finansową PKA zapewnia Biuro PKA, którego dyrektora powołuje i odwołuje Przewodniczący PKA.

Członków PKA (maks. 100 oraz Przewodniczący Parlamentu Studentów Rzeczypospolitej Polskiej) powołuje na 4-letnią kadencję Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, ale kandydaci są zgłaszani przez Prezydium PKA oraz niezależne instytucje i organizacje wskazane w przepisach. Są to: Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Konferencje Rektorów Akademickich Szkół Polskich, Publicznych Uczelni Zawodowych i Zawodowych Szkół Polskich, Parlament Studentów Rzeczypospolitej Polskiej, oraz ogólnokrajowe stowarzyszenia naukowe i organizacje pracodawców. 

Zadania i ogólne ramy funkcjonowania PKA oraz ogólne kryteria ocen są określone w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz odpowiednich rozporządzeniach. Natomiast PKA samodzielnie określa swój tryb działania,  szczegółowe kryteria i standardy oraz procedury w procesach zewnętrznego zapewniania jakości, wybiera ekspertów, powołuje zespoły oceniające i podejmuje decyzje w procesach zapewniania jakości.

PKA jest członkiem Europejskiego Stowarzyszenia na rzecz Zapewniania jakości w Szkolnictwie Wyższym (European Association for Quality Assurance in Higher Education, ENQA) od 2009 r. i w tym samym roku została wpisana do Europejskim Rejestrze Instytucji Działających na rzecz Zapewniania Jakości w Szkolnictwie Wyższym (European Quality Assurance Register, EQAR). Członkostwo w ENQA i rejestracja w EQAR są odnawiane co 5 lat po przeprowadzeniu przez panel ekspertów ENQA oceny zgodności działań PKA ze „Standardami i wskazówkami dotyczącymi zapewniania jakości w Europejskim Obszarze Szkolnictwa Wyższego” (Standards and Guidelines for Quality Assurance in the European Higher Education Area, ESG). 

Komisja ma także status pełnego członka Środkowo- i Wschodnioeuropejskiej Sieci Agencji ds. Zapewniania Jakości w Szkolnictwie Wyższym (Central and Eastern European Network for Quality Assurance in Higher Education, CEENQA) od 2002 r., Europejskiego Konsorcjum na rzecz Akredytacji (European Consortium for Accreditation,  ECA) od 2005 r. i Międzynarodowej Sieci Agencji ds. Zapewniania Jakości w Szkolnictwie Wyższym (International Network for Quality Assurance Agencies in Higher Education, INQAAHE) od 2007 r. Od 2012 r. PKA posiada akredytację National Committee on Foreign Medical Education and Accreditation (NCFMEA), działającego w Departamencie Edukacji USA. 

Minister Zdrowia i Krajowa Rada Akredytacyjna Szkół Pielęgniarek i Położnych

Minister Zdrowia i KRASZPiP odpowiadają za obowiązkową akredytację nowotworzonych i istniejących studiów na dwóch kierunkach medycznych, pielęgniarstwie i położnictwie. Minister przyznaje akredytacje na podstawie ocen dokonywanych przez KRASzPiP. 

KRASzPiP została utworzona na mocy ustawy w 2001 r. (pod nazwą Krajowa Rada Akredytacyjna Szkolnictwa Medycznego), a obecnie funkcjonuje na podstawie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej z dnia 15 lipca 2011 r. (z późn. zm.) i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie Krajowej Rady Akredytacyjnej Szkół Pielęgniarek i Położnych (z późn. zm.). 

Zadania KRASzPiP obejmują:

• dokonywanie ocen dotyczących spełniania przez uczelnie standardów kształcenia, które zostały określone w przepisach;

• prowadzenie bieżącej oceny dotyczącej przestrzegania przez uczelnie standardów kształcenia;

• występowanie do Ministra Zdrowia z wnioskami o przyznanie akredytacji lub odmowę przyznania akredytacji bądź jej cofnięcie w przypadku, gdy uczelnia nie spełnia standardów kształcenia.

Członków KRASzPiP (maks. 12) powołuje Minister Zdrowia na 4-letnią kadencję, a kandydaci są zgłaszani w połowie przez szkoły pielęgniarskie i szkoły położnictwa (jednostki uczelni prowadzące studia na tych kierunkach) i w połowie przez samorząd pielęgniarek i położnych oraz stowarzyszenia i organizacje zawodowe pielęgniarek i położnych. Członkowie mogą pełnić tę funkcję przez nie więcej niż 2 kadencje. 

KRASzPiP samodzielnie określa szczegółowe kryteria oceny i podejmuje decyzje dotyczące spełniania przez uczelnie standardów kształcenia. Minister Zdrowia określa jednak w rozporządzeniu jej tryb działania i sposób przeprowadzania oceny stanowiącej podstawę akredytacji oraz podejmuje ostateczne decyzje akredytacyjne, choć ich podstawę stanowią uchwały KRASZPiP o pozytywnym lub negatywnym zaopiniowaniu wniosku uczelni. 

KRASZPiP jest finansowana z budżetu państwa, a obsługę administracyjną i finansową Rady zapewnia Ministerstwo Zdrowia.

KRASzPiP nie podlegała dotychczas przeglądowi zewnętrznemu, nie jest członkiem ENQA i nie jest wpisana do rejestru EQAR.

Komisja Ewaluacji Nauki

KEN została utworzona w 2019 r. na podstawie wspomnianej wyżej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Do zadań KEN w zakresie zapewniania jakości należy przeprowadzanie ewaluacji jakości kształcenia w szkołach doktorskich i ewaluacji działalności naukowej uczelni i innych instytucji prowadzących badania naukowe oraz przygotowywanie analiz dotyczących tych ewaluacji. Pierwsze ewaluacje kształcenia w szkołach doktorskich odbyły się w IV kwartale 2024 r. KEN przedstawia także Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego propozycje kategorii naukowych dla podmiotów poddanych ewaluacji działalności naukowej oraz przygotowuje projekty wykazu wydawnictw publikujących recenzowane monografie naukowe oraz wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych.

W skład KEN wchodzi po 3 przedstawicieli poszczególnych dziedzin nauki i 7 osób z doświadczeniem w zakresie polityki naukowej. Członków KEN powołuje na 4-letnią kadencję Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a dana osoba może być członkiem KEN przez 2 kadencje. Minister powołuje członków KEN spośród kandydatów zgłaszanych przez uczelnie, instytuty Polskiej Akademii Nauk, instytuty badawcze i tzw. międzynarodowe instytuty naukowe (tworzone na podstawie odrębnych ustaw i działające w Polsce).

Zadania, ogólne ramy funkcjonowania KEN, ogólne zasady i kryteria ewaluacji jakości kształcenia w szkole doktorskiej są określone w przepisach.

Działalność KEN jest finansowana z budżetu państwa. Obsługę administracyjną i finansową KEN zapewnia Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

KEN, nie podlegała dotychczas przeglądowi zewnętrznemu, nie jest członkiem ENQA i nie jest wpisana do rejestru EQAR.

Organy odpowiedziane za wewnętrzne zapewnianie jakości

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wskazuje dwa organy uczestniczące w wewnętrznym zapewnianiu jakości. Zadaniem senatu uczelni jest ocena funkcjonowania uczelni. Rektor uczelni określa kryteria, procedurę i podmiot dokonujący oceny nauczycieli, po zasięgnięciu opinii senatu uczelni, związków zawodowych, samorządu studenckiego oraz samorządu doktorantów. 

Szczegółowe rozwiązania są określone w przepisach wewnętrznych uczelni. Uczelnie powołały pełnomocników rektorów, koordynatorów lub inne osoby, komisje bądź inne gremia i / lub utworzyły jednostki zajmujące się bezpośrednio wewnętrznym zapewnianiem jakości (zob. też informacje o pracownikach zajmujących się monitorowaniem jakości w rozdziale 9.6  „Pozostały personel w szkolnictwie wyższym”).

Podejścia i metody zapewniania jakości

Zewnętrzne zapewnianie jakości

• Wpisywanie uczelni do ewidencji uczelni niepublicznych i przedłużanie ważności wpisu

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (z późn. zm.) wpis do ewidencji jest warunkiem prowadzenia działalności przez uczelnie niepubliczne (uczelnie publiczne tworzy się na mocy ogólnokrajowych przepisów).

Założyciel uczelni składa wniosek o wpis do ewidencji wraz z wnioskiem o pozwolenie na utworzenie studiów (zob. niżej). Wniosek zawiera m.in. strategię i projekt statutu nowej uczelni oraz informacje o jej aktywach.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego odmawia wpisu bez zasięgania opinii PKA, jeżeli zachodzą określone przesłanki formalno-prawne w stosunku do założyciela lub jego przedstawicieli prawnych (np. wpisanie do rejestru dłużników Krajowego Rejestru Sądowego; wymagalne zobowiązania wobec Skarbu Państwa; skazanie prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne) lub projekt statutu uczelni jest niezgodny z przepisami.

Jeżeli nie występują te okoliczności, Polska Komisja Akredytacyjna (PKA) ocenia wniosek o wpis wraz z wnioskiem o pozwolenie na utworzenie studiów (zob. niżej). Recenzje wniosków przygotowują członkowie PKA i jej eksperci zewnętrzni. PKA wydaje na ogół opinie na podstawie złożonych dokumentów, ale procedura przewiduje też wizytację w uzasadnionych przypadkach. 

Jeżeli opinia PKA w sprawie obydwu wniosków jest pozytywna, Minister wpisuje uczelnię do rejestru na wstępny okres 6 lat. Minister odmawia wpisu w przypadku, gdy PKA negatywnie zaopiniuje wniosek w sprawie wpisu do ewidencji lub pozwolenia na utworzenie studiów.

Przed upływem wstępnego okresu 6 lat założyciel występuje z wnioskiem o przedłużenie ważności wpisu. Po zasięgnięciu opinii PKA Minister przedłuża ważność wpisu na czas nieokreślony lub wydaje decyzję odmowną. Decyzja jest odmowna, jeżeli uczelnia lub założyciel rażąco narusza przepisy prawa, PKA wydała negatywną ocenę programową na co najmniej połowie kierunków studiów prowadzonych przez uczelnię lub zaistniała jedna z wspomnianych wyżej formalno-prawnych przesłanek odmowy wpisu do ewidencji.

• Wydawanie pozwoleń na utworzenie studiów / akredytacja nowotworzonych studiów

Wydawanie pozwoleń – wszystkie kierunki studiów

Pozwolenie na utworzenie studiów pierwszego lub drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich muszą uzyskać nowotworzone uczelnie oraz te istniejące uczelnie publiczne i niepubliczne, które nie mogą samodzielnie uruchamiać studiów na danym kierunku, ponieważ nie spełniają ustawowych warunków (tj. nie posiadają jednej z trzech najwyższych kategorii naukowych, przyznawanych w wyniku zewnętrznej ewaluacji działalności naukowej, w dyscyplinie, do której przyporządkowany jest dany kierunek). Procedura wydawania pozwoleń jest określona w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów (z późn. zm.).

Pozwolenia wydaje Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, ale – z wyjątkiem ustawowo określonych przypadków (zob. niżej) – obowiązkowo zasięga on opinii PKA, która ocenia wnioski. W przypadku studiów na kierunku lekarskim, lekarsko-dentystycznym i farmacji Minister obowiązkowo zasięga także opinii Ministra Zdrowia, a w przypadku kierunków pielęgniarstwo i położnictwo wymagana jest dodatkowo akredytacja wydana przez Ministra Zdrowia (zob. niżej).

Minister odmawia wydania pozwolenia bez zasięgania opinii PKA, jeżeli zachodzą ustawowo określone przesłanki formalno-prawne (np. zaległości podatkowe uczelni lub wymagalne zobowiązania wobec Skarbu Państwa z tytułu subwencji; postawienie uczelni w stan likwidacji; objęcie uczelni publicznej programem naprawczym i brak ekonomicznego uzasadnienia do wydania pozwolenia; nierealizowanie zaleceń pokontrolnych) lub Minister cofnął pozwolenie dla uczelni na utworzenie studiów na kierunku przyporządkowanym do tej samej dyscypliny w ciągu 2 ostatnich lat. Minister może także odmówić wydania pozwolenia bez zasięgania opinii PKA, jeżeli według stanu na dzień złożenia wniosku kształcenie na danym kierunku nie odpowiada potrzebom społeczno-gospodarczym.

Minister może cofnąć pozwolenie, jeżeli uczelnia nie rozpoczęła kształcenia w ciągu 2 lat od wydania pozwolenia lub nie przyjęła na studia żadnego studenta w ciągu 2 kolejnych lat akademickich. 

Wnioski o pozwolenie są recenzowane przez członków i/lub ekspertów zewnętrznych PKA, włącznie z przedstawicielem studentów.  Procedura obejmuje na ogół analizę złożonych dokumentów, ale w uzasadnionych przypadkach PKA może także przeprowadzić wizytację. 

Kryteria opiniowania wniosków (zob. Statut PKA, załącznik 5), które obowiązują od 24 kwietnia 2025 r., dotyczą następujących aspektów: koncepcja kształcenia, zajęcia (treści programowe, harmonogram, formy i organizacja zajęć, metody kształcenia, praktyki zawodowe, metody weryfikacji efektów uczenia się, dyplomowanie), kadra dydaktyczna oraz infrastruktura i zasoby edukacyjne. W kryteriach uwzględniono specyfikę profilu ogólnoakademickiego i praktycznego studiów. Wzory wniosków, recenzji i opinii oraz wydane opinie są opublikowane na stronie internetowej PKA (dostęp 05.08.2025). PKA zamieszcza również wydane opinie w bazie ocen DEQAR, prowadzonej przez Europejski Rejestr Instytucji Działających na rzecz Zapewniania Jakości w Szkolnictwie Wyższym (European Quality Assurance Register for Higher Education, EQAR). 

Akredytacja nowotworzonych studiów na kierunkach pielęgniarstwo i położnictwo

Procedura akredytacji wymaganej do uruchomienia studiów na tych dwóch kierunkach jest określona w ustawie o zawodach pielęgniarki i położnej z dnia 15 lipca 2011 r. (z późn. zm.) i rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie Krajowej Rady Akredytacyjnej Szkół Pielęgniarek i Położnych (z późn. zm.). 

Krajowa Rada Akredytacyjna Szkół Pielęgniarek i Położnych (KRASzPiP) ocenia stopień, w jakim nowotworzone studia na tych dwóch kierunkach i jednostki organizacyjne, które mają je prowadzić, spełniają standardy i zapewniają warunki kształcenia określone w przepisach. Ocena jest dokonywana według takich samych procedur i kryteriów jak ocena/akredytacja istniejących studiów (zob. niżej). Kryteria są dostępne na stronie KRASzPiP. 

Na podstawie oceny KRASzPiP występuje do Ministra Zdrowia z wnioskiem o przyznanie lub odmowę akredytacji. Minister przyznaje akredytację na okres od 3 do 5 lat zależnie od stopnia spełnienia kryteriów obowiązkowych i dodatkowych. 

• Ocena programowa ex ante

Zgodnie ze Statutem PKA (dostęp: 5.08.2025) ocena ex ante dotyczy studiów, na których uczelnia nie rozpoczęła jeszcze cyklu kształcenia. Została ona wprowadzona przez PKA jako proces dobrowolny dla uczelni od roku akademickiego 2025/2026 i ma umożliwić uczelniom lepsze przygotowanie oferty edukacyjnej i dostosowanie jej do obowiązujących standardów kształcenia. 

Jeżeli uczelnia jest zobowiązana do uzyskania pozwolenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na utworzenie studiów (zob. wyżej), warunkiem przeprowadzenia oceny jest wcześniejsze uzyskanie pozwolenia. 

Kryteria oceny, które obowiązują od 24 kwietnia 2025 r., dotyczą takich samych aspektów jak w ocenie ex post (zob. niżej), z uwzględnieniem specyfiki studiów, które nie zostały jeszcze uruchomione. 

Podobnie jak w przypadku oceny ex post ocenę ex ante przeprowadza zespół powołany przez PKA (zob. ocena ex post niżej), a procedura obejmuje analizę raportu z samooceny i wizytację w uczelni. Po zakończeniu procesu PKA wydaje ocenę pozytywną lub negatywną. Jeżeli uczelnia rozpocznie kształcenie na ocenianych studiach po złożeniu wniosku o przeprowadzenie oceny ex ante, ale przed wizytacją, PKA kontynuuje ocenę programową w formule ex post.

Ocena/akredytacja programowa – istniejące studia

Ocena programowa ex post – wszystkie kierunki studiów

Zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce obowiązkową ocenę programową ex post na wszystkich kierunkach studiów pierwszego i drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich i we wszystkich uczelniach przeprowadza PKA. Oceny są dokonywane zgodnie z harmonogramem przyjętym przez PKA, ale ocena może również mieć miejsce na wniosek samej uczelni i jest niezwłocznie przeprowadzana na wniosek Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. 

Zgodnie ze Statutem PKA częstotliwość ocen zależy od wyniku poprzedniej oceny. Zależnie od stopnia spełnienia kryteriów PKA wydaje ocenę pozytywną na okres do 3 lub 6 lat, lub ocenę negatywną. Jeżeli uczelnia otrzymała ocenę pozytywną na okres do 3 lat, powtórna ocena kończy się oceną pozytywną wydaną na 6 lat lub oceną negatywną.

Ocena negatywna powoduje zaprzestanie kształcenia na danym kierunku, jeżeli uczelnia utworzyła je w ramach swej autonomii, tj. bez wymogu uzyskania pozwolenia Ministra. W innym przypadku Minister może cofnąć pozwolenie na utworzenie studiów, co również oznacza zaprzestanie kształcenia na danym kierunku. Minister może także cofnąć pozwolenie, jeżeli uczelnia przestała spełniać ustawowo określone warunki formalne lub – w przypadku kierunków pielęgniarstwa i położnictwa – nie uzyskała akredytacji Ministra Zdrowia (zob. niżej). 

Oprócz ocen pozytywnych i negatywnych PKA przyznaje Certyfikaty Doskonałości Kształcenia, które potwierdzają wyróżniający poziom kształcenia, w czterech kategoriach: 

• Doskonały kierunek: doskonałość w kształceniu na danym kierunku, 

• Zawsze dla studenta: doskonałość we wsparciu rozwoju studentów, 

• Otwarty na świat: doskonałość we współpracy międzynarodowej oraz 

• Partner dla rozwoju: doskonałość we współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym. 

Certyfikaty przyznaje się uczelniom prowadzącym kierunek studiów, który otrzymał pozytywną ocenę programową na 6 lat, a ocena ta jest poparta dobrymi praktykami w zakresie jakości kształcenia lub udokumentowanymi i regularnymi osiągnięciami studentów i absolwentów (do 5 lat po studiach) oraz rekomendacją wyróżnienia w raporcie zespołu oceniającego, odnoszącą się do odpowiednich kryteriów oceny PKA.

Ocenę przeprowadzają zespoły liczące do 7 osób i złożone z członków i ekspertów zewnętrznych PKA. W skład zespołu wchodzą eksperci akademiccy, student i przedstawiciel pracodawców oraz, zależnie od możliwości i rodzaju oceny, międzynarodowy ekspert ds. jakości kształcenia. Ekspertów powołuje się zgodnie z procedurą i kryteriami opublikowanymi na stronie PKA i obowiązkowo uczestniczą oni w szkoleniu. Zarówno członkowie PKA, jak i wszyscy eksperci są pełnoprawnymi członkami zespołu oceniającego.

Ogólne kryteria oceny programowej są określone w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 września 2018 r. w sprawie kryteriów oceny programowej, a szczegółowe kryteria i standardy w Statucie PKA. Są one oparte na wspomnianych wcześniej „Standardach i wskazówkach dotyczących zapewniania jakości w Europejskim Obszarze Szkolnictwa Wyższego” (ESG 2015). 

Kryteria i standardy, które obowiązują od 24 kwietnia 2025 r., obejmują następujące aspekty: konstrukcja programu studiów; realizacja programu studiów;  przyjęcie na studia, weryfikacja efektów uczenia się, zaliczanie semestrów i lat oraz dyplomowanie; kadra dydaktyczna; infrastruktura i zasoby edukacyjne; współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym; umiędzynarodowienie; wsparcie dla studentów; publiczny dostęp do informacji o programie studiów; polityka jakości, projektowanie, zatwierdzanie, monitorowanie, przegląd i doskonalenie programu studiów. Kryteria uwzględniają specyfikę profilu ogólnoakademickiego i praktycznego studiów.

Procedura oceny uwzględnia zalecane w ESG etapy i obejmuje: przygotowanie przez uczelnię raportu z samooceny; analizę raportu i wizytację przeprowadzaną przez zespół oceniający; opracowanie raportu przez zespół; przekazanie raportu ocenianej uczelni; przedstawienie przez uczelnię stanowiska w sprawie raportu; podjęcie decyzji przez PKA; oraz opublikowanie oceny wraz z uzasadnieniem i raportu z oceny. 

W trakcie powtórnej oceny programowej, przeprowadzanej w przypadku przyznania oceny pozytywnej na okres do 3 lat, PKA ocenia wyłącznie stopień realizacji przez uczelnię zaleceń wynikających z poprzedniej oceny. Zespół oceniający przygotowuje raport na podstawie raportu uczelni z realizacji zaleceń, ale może także zwrócić się do uczelni o dodatkowe informacje i przeprowadzić wizytację.

W ramach oceny programowej PKA może wydać ocenę na podstawie oceny, akredytacji lub certyfikatu podmiotu, który dokonał oceny jakości, jeżeli jest on wpisany do Europejskiego Rejestru Instytucji Działających na rzecz Zapewniania Jakości w Szkolnictwie Wyższym (European Quality Assurance Register for Higher Education, EQAR) lub PKA zawarła z nim umowę o uznawalności ocen. PKA może także uwzględnić ocenę, akredytację lub certyfikat krajowego lub międzynarodowego podmiotu dokonującego ocen jakości kształcenia.

Uchwały PKA, wraz z wydaną oceną – zarówno pozytywną, jak i negatywną – i jej uzasadnieniem oraz stanowiskiem uczelni, są publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej i bazie ocen na stronie PKA. W bazie ocen znajdują się także raporty zespołów oceniających. Ponadto PKA zamieszcza raporty w bazie ocen DEQAR, prowadzonej przez Europejski Rejestr Instytucji Działających na rzecz Zapewniania Jakości w Szkolnictwie Wyższym (European Quality Assurance Register for Higher Education, EQAR). 

W PKA funkcjonuje wewnętrzny system zarządzania jakością, który obejmuje m.in. wewnętrzne audyty procesów, ankiety, które wypełniają ocenione uczelnie i zespoły oceniające oraz tzw. okienko jakości na stronie internetowej – formularz kontaktowy umożliwiający interesariuszom przesłanie uwag i sugestii. Wyniki ankiety są publikowane na stronie internetowej PKA. Zgodnie z ESG PKA podlega również przeglądowi zewnętrznemu raz na 5 lat (ostatni przegląd w 2023 r.).

Ocena/akredytacja studiów na kierunkach pielęgniarstwo i położnictwo

Podobnie jak ocena/akredytacja nowotworzonych studiów obowiązkowa ocena/akredytacja istniejących studiów ma na celu sprawdzenie, czy uczelnia spełnia standardy i zapewnia warunki kształcenia określone w przepisach. Ogólne zasady, standardy i procedurę oceny określa wspomniana wyżej ustawa o zawodach pielęgniarki i położnej oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie Krajowej Rady Akredytacyjnej Szkół Pielęgniarek i Położnych (KRASZPiP). 

Oceny są dokonywane przez KRASzPiP i stanowią podstawę akredytacji przyznawanej przez Ministra Zdrowia. Minister przyznaje akredytację na okres od 3 do 5 lat, a jej okres ważności czy częstotliwość ocen zależy od stopnia spełniania obowiązkowych i dodatkowych kryteriów. Konsekwencją cofnięcia akredytacji przez Ministra jest wstrzymanie rekrutacji studentów w danej uczelni do czasu ponownego uzyskania akredytacji.

Szczegółowe kryteria oceny, opublikowane na stronie internetowej KRASZPiP (zob. załączniki 1-8 do Uchwały KRASZPiP z dnia 22.06.2025; dostęp: 06.08.2025) są oparte na określonych w przepisach standardach kształcenia dla dwóch ocenianych kierunków.  KRASZPiP ocenia istniejące studia na podstawie kryteriów obligatoryjnych do uzyskania akredytacji na okres 3 lat i kryteriów dodatkowych do uzyskania akredytacji na 4 lub 5 lat. Kryteria obligatoryjne obejmują następujące aspekty: sposoby realizacji programu studiów, kadra prowadząca kształcenie, baza kształcenia oraz jakość kształcenia i osiągnięcia uczelni. Kryteria dodatkowe dotyczą tych samych aspektów lub aspektów wykraczających poza kryteria obligatoryjne (np. umiędzynarodowienia).

Ocenę przeprowadza zespół oceniający KRASzPiP. W wizytacjach nie uczestniczą członkowie Rady z ocenianej uczelni. Przepisy dotyczące KRASzPiP lub jej regulacje wewnętrzne nie wymagają ani nie zalecają udziału przedstawicieli studentów czy ekspertów zagranicznych. Procedura oceny i akredytacji obejmuje następujące etapy: złożenie przez uczelnię wniosku o akredytację; rozpatrzenie wniosku przez KRASzPiP; wizytacja; opracowanie protokołu z wizytacji; przekazanie protokołu uczelni w celu przedstawienia uwag; podjęcie przez KRASzPiP uchwały o pozytywnym lub negatywnym zaopiniowaniu wniosku; wystąpienie do Ministra Zdrowia z wnioskiem o wydanie, odmowę lub cofnięcie akredytacji; oraz wydanie certyfikatu akredytacyjnego lub cofnięcie akredytacji przez Ministra Zdrowia. KRASzPiP publikuje wyłącznie nazwy uczelni i kierunków, które uzyskały akredytację, oraz termin jej ważności.

Regulacje dotyczące KRASzPiP nie przewidują konkretnych rozwiązań, które służyłyby zapewnianiu jakości jej procedur, ani cyklicznego zewnętrznego przeglądu tej instytucji.

• Ewaluacja jakości kształcenia w szkole doktorskiej

Obowiązkowe ewaluacje jakości kształcenia w szkołach doktorskich przeprowadza Komisja Ewaluacji Nauki (KEN). Szkoły doktorskie (nowa formuła, która zastąpiła studia doktoranckie / studia trzeciego stopnia) funkcjonują od 1 października 2019 r., a pierwsze ewaluacje odbyły się w IV kwartale 2024 r. Zasady, kryteria i procedurę ewaluacji oraz skład zespołu oceniającego określają ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (z późn. zm.) i rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 27 września 2021 w sprawie ewaluacji jakości kształcenia w szkole doktorskiej. 

KEN obowiązkowo przeprowadza ewaluację każdej szkoły doktorskiej nie rzadziej niż co 6 lat zgodnie ze swym harmonogramem, a w innym terminie na wniosek Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. 

Ewaluacja może zakończyć się oceną pozytywną lub negatywną. W przypadku oceny negatywnej uczelnia (lub inna instytucja naukowa prowadząca szkołę doktorską) traci możliwość prowadzenia szkoły doktorskiej, której dotyczy ewaluacja.

Kryteria oceny, które są opublikowane na stronie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego poświęconej ewaluacji szkół doktorskich (dostęp: 5.08.2025), dotyczą następujących aspektów: adekwatność programu kształcenia oraz indywidualnych planów badawczych do efektów uczenia się dla kwalifikacji na poziomie 8 Polskiej Ramy Kwalifikacji (PRK) oraz ich realizacji; sposób weryfikacji efektów uczenia się; kwalifikacje nauczycieli akademickich lub pracowników naukowych; jakość procesu rekrutacji; jakość opieki naukowej lub artystycznej i wsparcia w prowadzeniu działalności naukowej; rzetelność przeprowadzania oceny śródokresowej; umiędzynarodowienie; oraz skuteczność kształcenia doktorantów

Ewaluację przeprowadza zespół oceniający, liczący od 4 do 7 osób. W skład każdego zespołu wchodzą członkowie KEN i jej eksperci zewnętrzni posiadający znaczący dorobek naukowy lub artystyczny, w tym co najmniej jeden ekspert zatrudniony w zagranicznej uczelni lub instytucji naukowej, oraz jeden doktorant powołany spośród kandydatów wskazanych przez Krajową Reprezentację Doktorantów (organ przedstawicielski doktorantów).

Procedura ewaluacji obejmuje przygotowanie przez szkołę doktorską raportu z samooceny; analizę raportu i wizytację przeprowadzaną przez zespół oceniający; przygotowanie przez zespół raportu z oceny; udostępnienie raportu ocenianej szkole; przedstawienie przez szkołę stanowiska w sprawie raportu; podjęcie przez KEN uchwały / decyzji w sprawie oceny; oraz opublikowanie uchwały wraz z raportem z samooceny i raportem z ewaluacji w Biuletynie Informacji Publicznej.

• Ocena kompleksowa

Ogólne zasady przeprowadzania oceny kompleksowej są określone w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, a ogólne kryteria oceny w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 maja 2025 r. w sprawie kryteriów oceny kompleksowej. 

Ocena kompleksowa, która nie ma charakteru obligatoryjnego, dotyczy skuteczności działań na rzecz zapewnienia jakości we wszystkich dziedzinach, w których dana uczelnia prowadzi kształcenie. PKA będzie przeprowadzać ocenę kompleksową na wniosek uczelni, która otrzymała wyłącznie pozytywne oceny programowe (zob. wyżej) lub pozytywną ocenę kompleksową. Obecnie PKA opracowuje szczegółowe standardy. 

Kryteria określone w przepisach dotyczą następujących aspektów: funkcjonowanie systemu zapewnienia jakości kształcenia i jego związek ze strategią uczelni; sposób ustalania, projektowanie, zatwierdzanie, monitorowanie, okresowe przeglądy i doskonalenie programów studiów; sposób prowadzenia kształcenia, zapewnienie rozwoju studenta i uzyskania efektów uczenia się; zasady przyjęć na studia, uwzględnianie osiągnięć studenta, weryfikacja efektów uczenia się i przeprowadzanie egzaminów dyplomowych; polityka kadrowa i rozwój kadry; dysponowanie infrastrukturą i innymi zasobami dydaktycznymi oraz funkcjonowanie systemu wsparcia dla studentów; funkcjonowanie systemu zarządzania informacją oraz publikowanie informacji dotyczących kształcenia. 

Skład zespołu oceniającego, procedura oceny i zasady publikacji wyników ocen są takie same jak w przypadku oceny programowej ex post – zob. wyżej. 

Ocena będzie kończyć się wydaniem przez PKA oceny pozytywnej na okres od 3 do 8 lat lub odmową wydania oceny pozytywnej. W okresie obowiązywania oceny pozytywnej, PKA nie będzie przeprowadzać ocen programowych ex post na kierunkach studiów przyporządkowanych do dyscyplin w ramach dziedzin, w których oceniła jakość kształcenia jako szczególnie wysoką, chyba że z takim wnioskiem wystąpi Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego. W przypadku odmowy wydania oceny pozytywnej uczelnia będzie mogła wystąpić o ponowną ocenę kompleksową dopiero po upływie 5 lat, chyba że PKA określi krótszy termin.

Podobnie jak w przypadku oceny programowej ex post, PKA będzie mogła także wydać ocenę na podstawie oceny, akredytacji lub certyfikatu podmiotu, który dokonał oceny jakości, jeżeli jest on wpisany do Europejskiego Rejestru Instytucji Działających na rzecz Zapewniania Jakości w Szkolnictwie Wyższym (European Quality Assurance Register for Higher Education, EQAR) lub PKA zawarła z nim umowę o uznawalności ocen. Komisja może także uwzględnić w swoich procesach ocenę, akredytację lub certyfikat krajowego lub międzynarodowego podmiotu dokonującego ocen jakości kształcenia.

Wewnętrzne zapewnianie jakości

Wewnętrzne zapewnianie jakości jest ogólnie wpisane w misję systemu szkolnictwa wyższego i nauki, którą – zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce – jest m.in. prowadzenie najwyższej jakości kształcenia. Ustawa zawiera jedynie ogólny zapis zobowiązujący senat uczelni do oceny funkcjonowania uczelni i określa ogólne zasady zapewniania jakości kształcenia, okresowej oceny zajęć dokonywanej przez studentów i doktorantów oraz oceny nauczycieli.

Uczelnie powinny systematycznie oceniać i doskonalić jakość kształcenia i programy studiów. Zajęcia dydaktyczne prowadzone przez nauczycieli są obowiązkowo oceniane przez studentów i doktorantów co najmniej raz w roku. W programach należy także uwzględnić wnioski z analizy zgodności efektów uczenia się z potrzebami rynku pracy oraz analizy wyników prowadzonego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego monitoringu karier studentów i absolwentów studiów pierwszego i drugiego stopnia i jednolitych studiów magisterskich oraz osób, które ubiegają się i uzyskały stopień doktora. 

Okresowej ocenie pracy podlegają wszyscy nauczyciele akademiccy z wyjątkiem rektora uczelni. Ocena jest dokonywana przynajmniej raz na 4 lata lub na wniosek rektora. Dotyczy ona w szczególności wykonywania obowiązków w zakresie działalności dydaktycznej i / lub naukowej oraz przestrzegania przepisów o prawach własności intelektualnej i przemysłowej. Kryteria, procedurę i podmiot przeprowadzający ocenę określa rektor po zasięgnięciu opinii senatu, związków zawodowych, samorządu studenckiego i samorządu doktorantów. W ocenie uwzględnia się wyniki oceny nauczyciela w zakresie wypełniania obowiązków dydaktycznych, dokonywanej co najmniej raz w roku przez studentów i doktorantów. 

Ocena nauczyciela może być pozytywna lub negatywna. Nauczyciel może odwołać się od wyniku oceny do rektora. W przypadku oceny negatywnej kolejna ocena okresowa jest dokonywana nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy od poprzedniej oceny. Rektor może rozwiązać stosunek pracy z nauczycielem, który otrzymał jedną ocenę negatywną, a jest do tego ustawowo zobowiązany po otrzymaniu przez nauczyciela dwóch kolejnych ocen negatywnych.  

Szczegółowe rozwiązania w zakresie wewnętrznego zapewniania jakości określają przepisy wewnętrzne uczelni. PKA i KRASzPiP uwzględniają wewnętrzne zapewnianie jakości w ocenach zewnętrznych..