2026

Dijital İkiz Atölyeleri Projesi

Mesleki ve teknik eğitimin dijital dönüşümü kapsamında Millî Eğitim Bakanlığı tarafından “Dijital İkiz Atölyeleri Projesi” hayata geçirilmiştir. Proje, mesleki eğitim kurumlarında kullanılan atölye ortamlarının, makine sistemlerinin ve üretim süreçlerinin dijital kopyalarının oluşturulmasını sağlayarak öğrencilerin uygulama temelli öğrenme etkinliklerini sanal ortamlarda gerçekleştirmelerini amaçlamaktadır.

Proje ilk olarak farklı illerde bulunan seçili mesleki ve teknik Anadolu liselerinde uygulanmaya başlanmıştır. Proje kapsamında elektrik-elektronik teknolojileri, mekatronik, CNC sistemleri, programlanabilir lojik kontrol (PLC) uygulamaları, motor teknolojileri ve makine teknolojileri gibi alanlarda dijital ikiz teknolojilerinden yararlanılmaktadır. Simülasyon temelli öğrenme ortamları aracılığıyla öğrenciler, gerçek üretim koşullarını yansıtan dijital olarak modellenmiş ortamlarda endüstriyel üretim süreçlerini deneyimleme imkânı bulmaktadır.

Girişim ile Endüstri 4.0 yetkinliklerinin mesleki eğitime entegrasyonunun desteklenmesi, uygulamalı eğitime erişimde fırsat eşitliğinin güçlendirilmesi ve öğrencilerin dijital becerilerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir. Ayrıca proje kapsamında fiziksel ekipman kullanımından kaynaklanan maliyetlerin azaltılması ve uygulamalı eğitim süreçleri için daha güvenli, tekrar edilebilir öğrenme ortamlarının oluşturulması amaçlanmaktadır.

Bunun yanı sıra proje, dijital atölye sistemlerinin etkili kullanımını desteklemek amacıyla öğretmen eğitimlerini de içermektedir. Pilot uygulamaya katılan öğretmenlere, mesleki eğitimde dijital ikiz uygulamalarının pedagojik ve teknik kullanımına ilişkin yüz yüze eğitimler, çevrim içi seminerler ve teknik destek hizmetleri sunulmaktadır.

2025

Mesleki ve Teknik Eğitim Politika Belgesi 

Ülkemizin ihtiyaç duyduğu nitelikli iş gücünü yetiştirmek amacıyla 12. Kalkınma Planı, Cumhurbaşkanlığı 2024 Yılı Programı, 2024-2026 Orta Vadeli Program ve MEB Stratejik Planının (2024-2028) öncelediği hedefler doğrultusunda meslekî ve teknik eğitimde yeni bir vizyon oluşturulması için Mesleki ve Teknik Eğitim Politika Belgesi hazırlanmış ve 10.08.2024 tarihli ve 32628 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Mesleki ve Teknik Eğitim Politika Belgesi’nin etkin bir şekilde uygulanmasının sağlanması için İzleme ve Değerlendirme Usul ve Esasları hazırlanmış ve 15.11.2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 

Mesleki ve Teknik Eğitim Politika Belgesinde yer alan stratejiler ve faaliyetler doğrultusunda mesleki eğitime erişim ve iyileştirme temaları altında;

• 7 ve üstü sınıf öğrencilerinin; ilgi, istek ve yetenekleri doğrultusunda temel yaşam becerilerinin geliştirilmesine yönelik 12 alanda 147 adet modüler kurs programı hazırlanmıştır.

• Uluslararası mesleki ve teknik Anadolu Lisesi hazırlık sınıfı "Yabancı Dil Olarak Türkçe A1, A2, B1, B1+ ve B2" ders materyalleri hazırlanmıştır.

• MET-UP (Mesleki ve Teknik eğitim Uygulama Platformu) kapsamında öğretmen ve öğrencilerimizi tarafından “Artırılmış Gerçeklik Teknolojisi” kullanılarak tablet veya telefon ile çalışabilen 10 alana ait 150 adet dijital içerik geliştirilerek erişime açılmıştır.

• İlk kez geliştirilen "Yapay Zekâ", "Endüstriyel Kalite Kontrol" ve "Gastronomi ve Mutfak Sanatları” alanlarına ait çerçeve öğretim programları Talim ve Terbiye Kurulu tarafından onaylanarak mesleki ve teknik Anadolu liselerinde 2025-2026 eğitim ve öğretim yılından itibaren uygulamaya konulmuştur.

• Öğrencilere erken yaşta kariyer bilinci kazandırmak, ilgi alanlarına uygun mesleki yönelimler oluşturmak ve mesleki eğitime olan ilgilerini artırmak amacıyla ilk kez geliştirilen "Meslek Ortaokulu" çerçeve öğretim programı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeline uygun olarak hazırlanmış ve TTKB onayı ile 2025-2026 eğitim ve öğretim yılından itibaren uygulamaya konulmuştur.

• Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, teknolojik gelişmeler, iş gücü piyasasının ihtiyaçları, iklim değişikliğiyle mücadele, sürdürülebilirlik, ikiz dönüşüm (dijital ve yeşil beceriler) ve geleceğin mesleklerine yönelik becerilerin öğretim programlarına yansıtılarak sektörün talep ettiği nitelikli personel yetiştirilmesi amacıyla paydaş kurumlarla iş birliği yapılarak meslek alanlarına ait çerçeve öğretim programlarının güncellenmesi çalışmaları devam etmektedir.

Mesleki ve Teknik Eğitim Politika Belgesi kapsamında istihdamın kolaylaştırılması hedefi doğrultusunda "bölge", "ihtisas", "sektör içi" ve "sektöre entegre" olmak üzere dört yeni okul modeli hayata geçirilmiştir. Bu kapsamda okullara yönelik yürütülen iş birliği protokolleri yapılmıştır.  Söz konusu iş birliği protokolleri ile işletmenin üretim hattıyla bütünleşmiş eğitim ortamını oluşturarak öğrencilerin, mesleğin gerektirdiği iklim içinde yetiştirilmeleri ve mezuniyetleri sonrası istihdama daha hızlı geçmeleri amaçlanmaktadır.

Ayrıca 6 Ağustos 2024 tarihinde T.C. Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip ERDOĞAN başkanlığında gerçekleştirilen Savunma Sanayii İcra Komitesi’nde karara bağlanan savunma sanayiinde “Millî Yetkinlik Hamlesi Projesi” ile ülkemize teknolojik üstünlük kazandıracak ürün ve sistemlerin geliştirilmesinde ihtiyaç duyulan insan kaynağı yetkinlik envanterinin geliştirilmesi, sektörde yaygınlaştırılması ve sürdürülebilirliğinin sağlanmasına yönelik platformların hayata geçirilmesi amacına yönelik ELMAS (Etkin-Lider-Mükemmel-Akılcı-Sürdürülebilir) Programı ile mesleki ve teknik Anadolu liselerindeki eğitim-öğretim süreçlerine destek sağlanması ve nitelikli insan gücünün yetiştirilmesine katkıda bulunulması hedeflenmiştir. Bu çerçevede Bakanlığımız ile Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı arasında “Millî Yetkinlik Hamlesi Mesleki ve Teknik Eğitim İş Birliği Protokolü” 02.06.2025 tarihinde imzalanarak yürürlüğe girmiştir. 

Protokol kapsamında; 

• Ankara, Bursa, Kocaeli, Tekirdağ, İzmir, İstanbul, Konya, Kayseri, Manisa, Gaziantep, Eskişehir ve Adana illerinde, OSB’lerde bulunan veya OSB’lerle iş birliği yapan 13 Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde (MTAL) tarafların mutabakatıyla ELMAS Programı yürütülecektir.

• Protokole alınacak veya açılması planlanan okullar için; taraflar ve savunma sanayii şirketlerinin görüşleri doğrultusunda Talep/İhtiyaç Hizalanma Analizi (TİHA) Raporu hazırlanacaktır.

• Okulların hedeflerinin belirlenmesi ve yol haritasının oluşturulması amacıyla bölgesel sanayi ihtiyaç ve yetkinlik analizi yapılacak; bu doğrultuda alan/dal yapısı ile hedefleri içeren bir fizibilite raporu oluşturulacaktır.

• Açılması uygun görülen okulların beşerî, fiziki ve teknik altyapısının güçlendirilmesi için ilgili kuruluşlar teşvik edilecek; öğretim programı tasarımı, eğiticilerin eğitimi, marka yönetimi, altyapı, donatım ve eğitim materyali desteği konularında koordinasyon sağlanacaktır.

• Protokol kapsamındaki okulların eğitim faaliyetlerine yönelik olarak, tarafların mutabakatıyla eğitmen ve mentor desteği, seminer ve teknik geziler, kültürel etkinlikler, başarı bursu, staj ve istihdam imkânı gibi desteklerin koordinasyonu sağlanacaktır.

  Bunların yanı sıra 2025 yılında

Bursa Ticaret ve Sanayi Odası, Namet Çayırova Entegre Et ve Et Ürünleri Tesisleri, Genç Hayat Vakfı, Jender-Jeneratör Sanayicileri ve Güç Sistemleri Derneği, Konya Ayakkabıcılar Odası, Konya Sanayi Odası ve Konya Ticaret Odası ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (Tarım Sektörüne Yönelik) ile Mesleki ve Teknik Eğitim İş Birliği protokolleri imzalanarak yürürlüğe girmiştir.

İŞKUR Aktif İşgücü Programlarında İmalat Sektörüne Yönelik Düzenlemeler 

Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından aktif işgücü hizmetleri kapsamında yürütülen kurs ve programlarda gerçekleştirilen yönetmelik değişikliği ile;

Dezenflasyon sürecinde istihdamın korunmasını desteklemek maksadıyla 31/12/2026 tarihine kadar yürürlükte olacak geçici madde eklenmiştir. Bu kapsamda imalat sektöründe faaliyet gösteren özel sektör işyerleri için istihdam yükümlülük oranı ve süresi azaltılarak kurs ve programların uygulanabilirliğinin ve faydalanıcı sayısının artırılması hedeflenmiştir. Düzenleme ile istihdam yükümlülük oranı %50 olarak ve asgari istihdamda kalma süresi;

•          Mesleki eğitim kursları için yüz yirmi günden, işbaşı eğitim programları için altmış günden az olmamak üzere en az kurs/program süresinin bir buçuk katı kadar, 

•          ve mezkur Yönetmeliğin 58’inci maddesinin birinci fıkrası kapsamında düzenlenecek olan özel politika ve uygulamalarda altmış günden az olmamak üzere en az özel politika ve uygulamanın süresi kadar uygulanacaktır.

İmalat sektöründe faaliyet gösteren özel sektör işyerlerinin kurs ve/veya programlardan yeniden yararlanmasına ilişkin esneklik sağlanarak daha fazla kişiye ulaşılması amaçlanmıştır. İmalat sektörde yeniden yararlanma talebinin kabul edilmesi, en son tamamlanan kurs veya program kapsamında hesaplanan sigortalı sayısının azalmaması şartına bağlanarak mevcut istihdamın korunması amaçlanmıştır.

Öğretim Materyali ve Dijital İçerik Çalışmaları 

EBA platformu güncelleme çalışmaları kapsamında Okul öncesinden ve 12. sınıf zorunlu derslerine yönelik tüm kazanımları/öğrenme çıktılarını kapsayan öğretim materyallerinin üretim süreci devam etmektedir. 2023 yılı Kasım ayı itibariyle başlayan bu çalışmalar, 2640 adet öğretim materyali hedeflenmiş, 1894 adedi tamamlanmıştır. Ayrıca K9-12 düzeyindeki zorunlu dersler için öğretim materyali üretimi çalışmaları kapsamında, öncelikli olarak Anadolu liselerinin zorunlu derslerinden başlanmıştır. İlk aşamada, 9. sınıf Coğrafya ve Tarih, 10. sınıf Felsefe ile 11. Sınıf Müzik dersleri belirlenmiş; bu kapsamda senaryo yazım süreci başlatılmış ve içerik geliştirme aşamasına geçilmiştir.

Eğitimde yenilikçi ve etkili materyaller üretme, öğrenci başarısını arttırma, öğrenmeyi kolaylaştırma ve eğitimde fırsat eşitliğini sağlamak için simülasyon üretime başlanmıştır. Bakanlığımız iç kaynakları ile K12 düzeyinde 133 adet simülasyon üretilerek EBA platformuna yüklenmiştir. 

Öğretim programlarıyla uyumlu, kısa, öz ve amaca odaklanmış, görsel olarak dikkat çekici, stok ve aktüel çekimlerle desteklenmiş, yüksek kaliteli animasyonlu ve hareketli (motion graphics) 516 adet eğitsel video üretilmiş olup EBA’da yayına alınmıştır.

Bakanlığımız tarafından okutulan ders kitapları başta olmak üzere PDF formatındaki kitapların EBA içindeki video, ses, görüntü, soru, etkileşimli içerik gibi değişik içerik türleri ile eşleşmesini sağlayan Zenginleştirilmiş Kitap editörü kullanılarak 183 adet ders kitabı zenginleştirilerek EBA’da yayımlanmıştır.

TRT EBA

Bakanlığımız ile Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu iş birliği  protokolü çerçevesinde yürütülen TRT EBA, uzaktan eğitim sürecine destek sağlamak amacıyla oluşturulmuş televizyon yayın platformudur. 2020 yılında hizmete başlayan TRT EBA, ders içeriklerini MEB müfredatına uygun biçimde öğrencilerle buluşturmuş; eğitimde fırsat eşitliği ilkesine katkı sağlamıştır. 2024 yılı itibarıyla yayınlar TRT EBA adı altında tek kanal üzerinden sürdürülmektedir. Kanalda, öğrenci düzeylerine göre hazırlanmış ders anlatımları, etkinlik kuşakları ve rehberlik içerikleri yer almaktadır. Yayın akışları, EBA portalı üzerinden düzenli olarak paylaşılmakta; içerikler uydu, kablo TV ve dijital platformlar aracılığıyla tüm Türkiye’de erişilebilir olmaktadır. TRT EBA, eğitim teknolojilerinin yaygınlaştırılması, öğrenme süreçlerinin desteklenmesi ve uzaktan eğitim kapasitesinin güçlendirilmesi açısından önemli bir görev üstlenmektedir.

Eğitim Yönetim Sistemi

Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından yürütülen gençlerimizin mesleki, kişisel ve sosyal gelişimine yönelik çok sayıda eğitsel, sosyal, kültürel ve sportif eğitim faaliyetleri gerçekleştirilmektedir. Var olan kurumsal kapasitemizin nitelik ve niceliğini artırmak ve yetişmiş insan gücümüzü eğitim faaliyetlerinde görevlendirmek suretiyle kendilerine imkân sağlamak amacıyla 13 Ağustos 2021 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile “ Gençlik ve Spor Bakanlığı Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar Hakkında Karar” yürürlüğe girmiştir. 

İlgili Cumhurbaşkanı Kararı doğrultusunda Gençlik ve Spor Bakanlığı bünyesinde 81 ilde gerçekleştirilen eğitimlerde 30 saate kadar ek ders karşılığı çalışacak eğitici/antrenörler Eğitim Yönetim Sistemi (EYS) üzerinden başvurusu alınarak değerlendirilmektedir.

2022 yılında kurularak hizmete sunulan Eğitim Yönetim Sistemi (EYS) ile gençlerin eğitim fırsat ve imkânlarından eşit derecede yararlanabilmesini sağlayacak politikalar geliştirmek, uygulamak ve izlemek amaçlanmaktadır. Gençlik ve Spor Bakanlığı aracılığıyla verilmekte olan eğitimlere ve nitelikli eğitimci ihtiyacına göre hazırlanan bu sisteme edu.gsb.gov.tr adresi üzerinden e-Devlet şifresi ile giriş yapılarak erişilebilmektedir.

Eğitim Yönetim Sisteminde; Bilim/Teknoloji, Değerler, Kültür/Sanat, Mesleki Bilgi ve Beceri, Yabancı Dil ve Spor Eğitim kursları dâhil olmak üzere 492 kurs/eğitim tanımlı olup Gençlik ve Spor Bakanlığı Gençlik Merkezleri, yurtları ve spor tesislerinde tüm gençlere ücretsiz sunulmaktadır. 

Eğitim Yönetim Sistemi'nin faaliyete geçirildiği 2022 yılından 2025 yılına kadar ulaşılan açılan kurs sayısı 333.411 ve kurslara katılan genç sayısı 11.169.180 olarak belirlenmiştir. 2025 yılının ilk 10 ayında ise 75.979 kurs açılmış ve 1.459.975 genç bu kurslara katılmıştır.

GSB Eğitim Deneyim Uygulama Portalı (GSB EDU)

EDU (edu.gsb.gov.tr); Gençlik ve Spor Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatı bünyesinde düzenlenecek eğitsel, sosyal, kültürel ve sportif etkinliklerin yönetildiği sayfadır. Öğrenci ya da eğitici olarak sisteme e-devlet şifresi ile dâhil olunabilmektedir. Ulusal gençlik politikalarına göre tasarlanan bu sistemde eğiticiler Eğitim Yönetim Sistemi (EYS) aracılığıyla verebilecekleri eğitimleri belirlerken gençler (öğrenciler) de bu eğitimleri çevrim içi görüp seçebilmektedir. Eğitimler; uzaktan, yüz yüze ve dijital eğitimler olmak üzere çok yönlü olarak tasarlanmıştır. 

Eğitim Yönetim Sistemi kapsamındaki eğitim faaliyetleri Gençlik ve Spor Bakanlığı yurtları, gençlik merkezleri ve spor tesislerinde ücretsiz olarak sürdürülmektedir. Ayrıca, çevrimiçi olarak alanında uzman eğitimciler tarafından verilen Mentörüm Hayat Becerileri Programıyla gençliğin çağımızın gerektirdiği niteliklere sahip olmaları, yaşamın her alanında mutlu, başarılı, etkili ve verimli olabilmeleri amaçlanmaktadır. Yine çevrimiçi olarak erişilebilecek duygu yönetiminden, problem çözme becerileri, analitik düşünme, dijital yazarlık, kaynakları etkin kullanma, müzakere becerileri, strese dayanıklılık gibi çeşitli alanlarda hazırlanmış 3 dakikalık 300 mikro eğitim içeriği de EDU portalında yer almaktadır. Ekim 2023’de hizmete açılan EDU portalı açıldığı dünden bu yana 15 Milyonun üzerinde görüntüleme alırken: 1 Ocak- 6 Kasım 2025 tarihleri arasında 7.068.410 görüntüleme sayısına ulaşmıştır.

Meslek Lisesi Son Sınıf Öğrencilerine Danışmanlık Hizmeti

Mesleki ve teknik eğitim okullarında öğrenim gören öğrencilere eşit fırsatlar sunarak mesleki yeterliliğe sahip, meslek ahlâkı ve değerlerini benimseyen, yenilikçi ve üretken bireyler yetiştirmek amacıyla Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü (MTEGM) ile İŞKUR arasında işbirliği çalışmaları başlatılmıştır. Bu işbirliği, öğrencilerin mezuniyet sonrası kendi alanlarında istihdam edilmelerini ve ekonomiye katma değer sağlayacak üretken ve yetkin insan kaynağı oluşturulmasını hedeflemektedir.

Bu kapsamda, meslek liselerinin son sınıf öğrencilerine İŞKUR iş ve meslek danışmanlarınca kariyer danışmanlığı hizmeti sunulması; öğrencilerin işgücü piyasasına geçiş süreçlerinin hızlandırılması ve kariyer planlamalarının doğru bir şekilde yapılabilmesi amacıyla MTEGM’ye bağlı tüm okulların 12. sınıf öğrencileriyle yüz yüze bireysel görüşmeler gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.

2024 

Mesleki ve Teknik Eğitim Politika Belgesi

Mesleki ve Teknik Eğitim Politika Belgesinin amacı; “Herkesin Bir Mesleği Olmalı anlayışını ilke edinerek sektör iş birlikleriyle mesleki eğitime erişimi ve kaliteyi artırmak, öğrencilerin hayata ve istihdama hazırlanmalarını sağlayarak ülkemizin kalkınması ve refahına katkı sunmak” olarak belirlenmiştir. Mesleki ve Teknik Eğitim Politika Belgesi, Mesleki ve Teknik Eğitime Erişim, Mesleki ve Teknik Eğitimde İyileştirme ve Mesleki ve Teknik Eğitimde İstihdam olmak üzere 3 ana tema altında, 3 politika doğrultusunda 74 strateji üzerine kurgulanmıştır.  

2023 Ağustos ayından itibaren 40’tan fazla ilde, meslekî ve teknik eğitimin tüm paydaşlarıyla gerçekleştirilen sektör istişare ve il değerlendirme toplantıları doğrultusunda gerçekleştirilerek meslekî eğitimdeki mevcut sorunlar tespit edilmiş ve sorun alanlarına çözüm üretmek hedeflenmiştir. Bu doğrultuda tespit edilen sorunların çözüme ulaştırılması için çalıştaylar düzenlenmiş, üst politika belgeleri analiz edilmiştir. Ülkemizin ihtiyaç duyduğu nitelikli iş gücünü yetiştirmek amacıyla 12. Kalkınma Planı, Cumhurbaşkanlığı 2024 Yılı Programı, 2024-2026 Orta Vadeli Program ve MEB Stratejik Planının (2024-2028) öncelediği hedefler doğrultusunda meslekî ve teknik eğitimde yeni bir vizyon oluşturulması için hazırlanan Meslekî ve Teknik Eğitim Politika Belgesi, 10.08.2024 tarihli ve 32628 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Meslekî ve Teknik Eğitim Politika Belgesinde Yer Alan Politikalar 

Öğrencilerin eğitim süreçlerini daha nitelikli hâle getirmek ve iş hayatındaki güncellemelere uyum sağlayan bir eğitim süreci oluşturmak amacıyla; eğitim ortamlarının sektörle iş birliği içerisinde geliştirilmesi, mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları içerisindeki öğrencilerin fırsat eşitliği temelinde sektörel yoğunluğun bulunduğu yerlerdeki işletmelerde mesleki eğitime katılımlarını sağlayarak mesleki yeterliliklerinin artırılması, öğretim programı, öğretmen kaynağı, atölye ve laboratuvar donanımı ve hitap ettiği sektörler bakımından birbiriyle ilişkili ve birbirini destekleyici meslek alanları birlikte uygulanarak okullarda belirli sektör kümelenmelerinin sağlanması, mal ve hizmet üretimi yapan işletmelerin üretim tecrübeleri ve altyapılarının mesleki eğitim faaliyetleri ile birleştirilmesine yönelik iş birliği temelinde iş gücü piyasası ihtiyaçlarına uyumun güçlendirmesi amacıyla sektör içi, sektöre entegre, bölge okulu ve ihtisas okulu modellerinin hayata geçirilmesi, öğretim programlarının sektördeki güncel gelişmeler doğrultusunda güncellenmesi, öğretmenlerin mesleki becerilerinin artırılması ve Sektörel Mükemmeliyet Merkezlerinin geliştirilerek sektör deneyimi kazanması çalışmalarına yer verilmiştir.   

Mesleki eğitimin önceliklerinden olan mesleki eğitim alan öğrencilerin istihdam olanaklarının artırılması konusunda öğrencilerin girişimcilik, finans, işletme, kriz yönetimi yeterliliklerinin artırılması, mezunların takip edilebileceği bir veri tabanının oluşturulması, ihtiyaç duyulan meslek alanlarında ihtisaslaşmanın sağlanması, sertifika ve kurs programlarının hayata geçirilmesi, sektör çalışanlarının da eğitim sistemine entegre olmasını sağlamak amacıyla usta öğreticilere yönelik meslek etiği ve iş pedagojisi eğitimleri düzenlenmesi, öğrencilerin uluslararası şirketlerde işletmelerde meslekî eğitim yapması için çalışmalar yürütülmesi planlanmıştır.     
Türk Eğitim Sisteminde Çocuklar İçin Kapsayıcı Eğitimin Desteklenmesi Projesi (PIKTES+) “Türk Eğitim Sisteminde Çocuklar İçin Kapsayıcı Eğitimin Desteklenmesi Projesi (PIKTES+)” kapsamında eylül ayında ilkokula başlayacak (5-6 yaş grubu) olmasına rağmen okul öncesi eğitimden yararlanamamış Türk ve yabancı uyruklu çocukların okula hazır bulunuşluk düzeylerini artırmak ve ilkokula akranlarıyla eşit şartlarda başlamalarını sağlamak amacıyla Bakanlığımız tarafından yürütülen erken çocukluk eğitimine destek verilmektedir. PIKTES+’ın yürütülmeye başlandığı 1 Kasım 2022 tarihinden itibaren erken çocukluk eğitimine erişimi artırmak amacıyla yaz döneminde proje illerinde tarama çalışmaları yapılarak yabancı uyruklu çocukların okul öncesi eğitime yönlendirilmesi, ailelere okul öncesi eğitim hakkında bilgi verilmesi ve ailelerin okula kayıt konusunda bilgilendirilmesine yönelik faaliyetler yürütülmüştür. Projenin başlangıcından bugüne 23.915 çocuk, erken çocukluk eğitiminden yararlanmıştır. Ayrıca eğitim ortamının niteliğini artırmak için yaz döneminde erken çocukluk eğitimi veren okullara donatım, kırtasiye ve eğitim materyali setleri gönderilmektedir.  

Dijital Benim İşim Projesi

Halk eğitimi merkezlerinde öğrenim gören kadınlara dijital okuryazarlık ve meslekî alanlarda eğitimler verilerek dijital becerilerinin geliştirilmesine katkı sağlanmasının amaçlandığı proje Türkiye Vodafone Vakfı ile işbirliğinde yürütülmektedir. Proje dâhilinde 2 farklı kurs programı (Dijital Okuryazarlık ve Dijital Pazarlama) hazırlanarak MEB müfredatına dâhil edilmiştir.

Projenin 1.fazında 5117 ve 2. fazında ise 9365 kadın kursiyere “Dijital Okuryazarlık” ve “Dijital Pazarlama” eğitimleri verilmiş, 86 kursiyer istihdam edilmiştir. Projenin III. fazında ise; üçü deprem felaketinden etkilenen 20 ilde (Adıyaman, Kahramanmaraş, Ankara, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Elazığ, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, İstanbul, İzmir, Kastamonu, Manisa, Mersin, Samsun, Sivas, Tekirdağ, Trabzon, Van) “Dijital Okuryazarlık” ve “Dijital Pazarlama” eğitimleri verilmiş, depremden etkilenen Adıyaman, Kahramanmaraş ve Hatay illerine toplamda 15 konteyner sınıf kurulmuş, donatımları yapılmıştır. III. Fazda 752 eğitim verilmiş, 28.458 kadın kursiyere ulaşılmıştır. Haziran 2024 tarihinden itibaren devam eden projenin IV. fazı ise 11 deprem ilinde (Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa) “Dijital Okuryazarlık” ve “Dijital Pazarlama” eğitimleri devam etmektedir. Ayrıca devam eden bu fazda 11 ile 11 “Dijital Sınıf” kurulmuştur.

Renovasyon ve Tadilat Yoluyla Halk Eğitimi Merkezlerinin Döner Sermayesinin Desteklenmesi Renovasyon ve Tadilat Yoluyla Halk Eğitimi Merkezlerinin Döner Sermayesinin Desteklenmesi projesi, MEB ile Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) işbirliğinde, Suriyelilerin yoğun olduğu illerdeki halk eğitimi merkezlerinin üretime yönelik atölyelerinin yenilenmesini amaçlamaktadır. Proje, Suriyeli ve ihtiyaç sahibi Türk öğrencilerin ürettikleri ürünleri kazanca dönüştürmeyi, aynı zamanda halk eğitimi merkezlerinin döner sermayelerine katkı sağlamayı hedeflemektedir. Bu sayede kursiyerler, eğitim aldıkları mesleklerle aile bütçelerine katkı yapabilmektedirler.

2022’de Polatlı, Beypazarı ve Çubuk Halk Eğitimi Merkezlerinde tekstil ve aşçılık atölyeleri kuruldu. 2023’te ise 6 ilde 9 merkezde 27 atölye yenilendi ve yeni ekipmanlar sağlandı. Ayrıca, ek olarak bazı illere bilişim teknolojileri ve tekstil ekipmanları desteği verilmiştir. 2024’te 4 ilde 8 halk eğitimi merkezinde 24 yeni atölye kurulmuş ve tekstil ile diğer alanlarda destek sağlanmıştır. Bu projeyle halk eğitimi merkezlerinin üretim kapasitesinin arttırılması ve kursiyerlerin daha fazla gelir elde etmesi amaçlanmaktadır.

Halk Eğitimi Merkezlerinin Kapasitesinin Artırılması Projesi

2024 yılında halk eğitimi merkezlerinin kurumsal kapasitelerini güçlendirmek, eğitimde kalite ve verimliliği artırmak ve hayat boyu öğrenme faaliyetlerini daha erişilebilir ve sürdürülebilir hâle getirmek amacıyla başlatılmıştır. Türkiye genelinde 1000 halk eğitimi merkezinde uygulanan projenin ikinci fazı 2025 yılında başlamış olup hâlen devam etmektedir. Nisan 2024’te, proje Belçika Eğitim Başkanlığı tarafından Brüksel’de düzenlenen Yaşam Boyu Öğrenme Konferansı’na davet edilerek uluslararası düzeyde tanıtılmış ve iyi uygulama örnekleri arasında yer almıştır. 

İlk uygulama döneminde, kurumların mevcut durumları öz değerlendirme, saha ziyaretleri ve veri temelli analizlerle incelenmiş; özellikle Ar-Ge ve proje üretimi alanlarında merkez yöneticilerine ve personele yönelik proje yönetimi ve Ar-Ge eğitimleri düzenlenmiştir. Ayrıca dijital altyapının güçlendirilmesi ve HEMBA platformunun etkin kullanımıyla birlikte merkezlerin dijitalleşme sürecine katkı sağlanmıştır.

Öğretim Materyali ve Dijital İçerik Çalışmaları 

MEB tarafından geliştirilen “Materyal Takip Sistemi”, ilkokul ve ortaokullarda yüz yüze ve uzaktan eğitimde kullanılacak tüm içeriklerin sistematik olarak incelenip öğrenci ve öğretmenlerin erişimine sunulmasını sağlamaktadır. EBA platformu üzerinden erişilebilen tegmmateryal.eba.gov.tr adresi, öğrenciler ve öğretmenler için zengin içerikler sunmaktadır. Şu ana kadar yaklaşık 3400 içerik yüklenmiş, 2-8. sınıflar için resimli İngilizce kelime kartları ve çeşitli dijital içerikler hazırlanarak uzaktan eğitimde kullanılmak üzere yayınlanmıştır.

Bakanlık, içeriklerin yönetimini daha verimli hale getirmek amacıyla EBA platformu üzerinden tüm içerikleri merkezi bir sistemde toplamayı hedeflemiştir. 2023 yılı içinde Türkçe ve İngilizce portalları açılmış ve bu platformlarda binlerce içerik paylaşılmıştır. Ayrıca, Dijital Teknolojileri Alanı oluşturularak dijital güvenlik, okuryazarlık ve yazılım konularında toplam 270 adet içerik yayımlanmıştır. İçerik üretim süreci, takip ve revizyonlarla sürekli olarak iyileştirilmektedir.

Yenilenebilir Enerji Sektöründe Suriyeliler ve Ev Sahibi Topluluklar için İstihdam Edilebilirliğin  Artırılması Projesi

Proje, yenilenebilir enerji sektöründe verilecek meslekî eğitimler ve beceri sertifikaları yoluyla 18 yaş üstündeki geçici koruma altındaki 1800 Suriyeli ve ev sahibi topluluk üyesinin istihdam edilebilirliklerini artırarak yarar sağlamayı amaçlamaktadır. Yenilenebilir enerji sektörü, proje kapsamında verilen modelde yerel ve sürdürülebilir ekonomik büyüme, yeşil altyapı yatırımları, düşük vasıflı iş gücünden eğitimli iş gücüne geçiş, kapsayıcılık ve enerji sektörüne erişilebilirlik, yerel aktörlerin kapasitelerinin güçlendirilmesi, toplum gelişimi, uyum ve entegrasyon gibi önemli konulara bir cevap olabilmektedir. Bakanlığımız ile Birleşmiş 
Milletler Kalkınma Programı (UNDP)  işbirliği ile yürütülmektedir.

Yenilenebilir Enerji Teknolojileri Fotovoltaik Güneş Panelleri Kurulumu ve Hibrit Sisteme Entegrasyonu (Harmanlanmış Öğrenme Model) kurslarını başarı ile tamamlayan kursiyerler EUROPASS Sertifikası da alarak hem kendi işlerini kurabilmiş hem de sektörde ara eleman olarak istihdam edilmişlerdir. Türkiye Yüzyılı ve kalkınma hedefleri politikalarından yola çıkılarak hazırlanan model ile yenilenebilir enerji sektöründe yerel ve sürdürülebilir ekonomik büyüme, yeşil altyapı yatırımları, düşük vasıflı iş gücünden eğitimli iş gücüne geçiş, kapsayıcılık ve enerji sektörüne erişilebilirlik, yerel aktörlerin kapasitelerinin güçlendirilmesi, toplum gelişimi, uyum ve entegrasyon gibi önemli konulara katkı sunmak amaçlanmıştır. Bu kapsamda 10 ilde 11 “Yenilenebilir Enerji Atölyesi” kurulmuş, açılan 128 kurs ile 1875 kursiyere sertifika kazandırılmıştır. Aynı zamanda 4 halk eğitimi merkezinin kendi enerjisini kendisinin karşılayabilmesine imkân sağlayan güneş panelleri kurulumu gerçekleştirilmiştir. Alınan eğitimlerin sektör karşılığını değerlendirebilmek için gerçekleştirilen istihdam veri çalışması sonucunda 470 kursiyerin yenilenebilir enerji sektöründe işe girdiği ya da kendi işini kurduğu bilgisine ulaşılmıştır. 

KALFA Programı

Savunma Sanayi Başkanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Arasında KALFA Programı Kapsamında meslekî Eğitim Kursu Düzenlenmesi̇ ve Yürütülmesine İlişkin İşbirliği Protokolü 2023 yılında imzalanmıştır. Bu kapsamda Savunma Sanayi Başkanlığı ve İŞKUR arasında nitelikli işgücü yetiştirmeye yönelik olarak iş birliği yapılmıştır. Ülkemizin savunma sanayi ekosisteminin ihtiyaç duyduğu yetkin insan kaynağını yetiştirmeye katkı sağlamak amacıyla savunma sanayi alanında yetişmiş nitelikli insan gücünün artırılmasına yönelik işbirliği yöntemiyle meslekî eğitim kurslarını düzenlenmiştir. meslekî eğitim kursları; yapısal analiz ve tasarım uzmanı, gömülü sistemler uzmanı, radar ve haberleşme sistemleri uzmanı, itki ve motor sistemleri uzmanı ve siber güvenlik uzmanı mesleklerindedir. Başarıyla mezun olan gençler arasından Savunma Sanayi Başkanlığı tarafından bir istihdam havuzu oluşturulmuş olup bu kişilerin savunma sanayi firmalarında istihdam edilmesi sağlanmaktadır.

Üniversitelerle Meslekî Eğitim İşbirliği 

İŞKUR, üniversiteler, teknokent yönetimleri ve sanayi kuruluşlarıyla işbirliği yaparak işgücü piyasasının ihtiyaç duyduğu ara eleman ve nitelikli işgücü yetiştirilmesini amaçlayan mesleki eğitim kursları düzenlemektedir. 

Bu doğrultuda İŞKUR ile üniversiteler arasında işgücü piyasasının talep ettiği niteliklerde - özellikle dijitalleşen sanayinin getirdiği yeni meslek alanları olan savunma sanayii, yapay zekâ, siber güvenlik, temiz ve sürdürülebilir enerji alanlarında- işgücünün yetiştirilmesi için kamu-özel sektör işbirliğinde teorik ve uygulamalı eğitimlerin birleştirilmesini içerecek şekilde mesleki eğitim kurslarının düzenlenmesi öngörülmektedir.

Uygulama kapsamında Kurumumuzca yapılan mevzuatsal düzenleme doğrultusunda üniversiteler, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Yönetimleri (TGB) veya Organize Sanayi Bölgeleri Yönetimleri (OSB) ile işbirliği içerisinde eğitimler düzenlenmekte olup, bu kapsamda eğitimlerin teorik kısmı üniversite bünyesinde üniversite tarafından belirlenecek eğiticiler aracılığıyla, uygulamalı kısmı ise TGB veya OSB’nin organize ettiği işyerlerinin bünyesinde gerçekleştirilir.

Program kapsamında kursiyerler, üniversitelerde aldıkları teorik eğitim sonrası işverenlerle eşleştirilerek uygulamalı eğitim sürecine dahil edilmekte ve eğitim sonunda üniversiteler tarafından yapılan sınav ve değerlendirmeler sonucunda başarılı olanlara üniversite onaylı sertifika verilmektedir. İşverenler mezun olan kursiyerleri belirli bir süre istihdam etmesigerekmektedir. Eğitime katılan kursiyerlerin zaruri giderleri, genel sağlık sigortası ve iş kazası ile meslek hastalığı sigorta primleri İŞKUR tarafından karşılanırken, eğitim modeli çerçevesinde eğiticilere ek ders ücreti ödenmektedir. İŞKUR’un temel hedefleri arasında bu modelin yaygınlaştırılarak ülke genelinde daha fazla nitelikli mesleki eğitim programının oluşturulması yer almaktadır. 

Sektörel Mükemmeliyet Merkezlerinin Kurulması Yoluyla Meslekî ve Teknik Eğitimin Kalitesinin Artırılması 

METEK III Projesi

Meslekî Eğitim ve Sektör İş Birliği, Açılacak Olan “15 Mükemmeliyet Merkezi” ile Güçlendirilecektir. Açılacak mükemmeliyet merkezleriyle, öğretmen ve idarecilerin eğitimine odaklanılarak sosyal ortaklar ve özel sektör arasındaki iş birliği artırılacaktır.  İş başı öğrenme ve uzaktan öğrenme metotlarıyla meslekî ve teknik ortaöğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin özel alan yeterliliklerin geliştirilmesi sağlanacaktır. Bu merkezler, meslekî alan, meslekî yabancı dil, meslekî eğitime yönelik matematik ve fen alanlarında öğretmenlerin sürekli gelişimini sağlayacaktır. Sektörel mükemmeliyet merkezlerinden 14’ü 25 meslekî alanını, 1’i ise meslekî yabancı dil, meslekî eğitime yönelik matematik ve fen bilimleri alanlarını kapsamaktadır. 

Özel Eğitim Alanındaki Reformlar ve Politikalar

Orbit Reader Braille Okuma ve Not Alma Cihazları Dağıtımı: Görme yetersizliği olan öğrenciler için sesli hale getirme ve not alma imkânı sunan 200 adet “Orbit Reader Braille Okuma ve Not Alma” cihazı, Bakanlık ve TURKCELL iş birliğiyle dağıtılmıştır. Özel Eğitim Öğrencileri İçin Yardımcı Kaynaklar, Özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler için Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri gibi derslerde yardımcı kaynak destek paketleri hazırlanmış ve 900 etkinlik yayımlanmıştır.

“BİR İZ” Özel Eğitim Programı, TRT iş birliğiyle, özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilere yönelik “BİR İZ” adlı özel eğitim programı TRT EBA TV ekranlarında yayınlanmış, öğrencilere yarışma ve etkinliklerle becerilerini sergileme fırsatı sunulmuştur. İşitme Engelli  Öğrencilere Dijital Eğitim Platformu (İÇDEP), İşitme yetersizliği olan öğrencilere yönelik “İÇDEP” dijital eğitim platformu kurulmuş ve zengin içerikler sunulmuştur.

EVKİT Taşınabilir Eğitim Materyali, özel gereksinimli bireylerin eğitimine katkı sağlamak amacıyla EVKİT setleri hazırlanmış, ilk aşamada evde eğitim gören öğrencilerimize dağıtılmıştır. Akıllı Baston Projesi, görme yetersizliği olan bireylerin eğitime erişimini ve toplumsal yaşama katılımını desteklemek amacıyla 3.200 adet akıllı baston dağıtılması planlanmış olup 625 baston teslim edilmiştir. Yapay Zekâ Destekli Meslekî İlgi Envanteri, lise ve ortaokul öğrencilerinin meslekî ilgilerini belirlemek amacıyla yapay zekâ tabanlı bir meslekî ilgi envanteri geliştirilmektedir.

Bağımlılık Araştırması, 14-19 yaş arasındaki gençlerde bağımlılık (madde, teknoloji vb.) üzerine yapılan bir araştırma ile risk faktörlerine karşı baş etme becerileri güçlendirilmiştir. Temel Eğitim Düzeyinde Özel Eğitim Hizmetlerinin Güçlendirilmesi Projesi, gelişimsel yetersizliği olan çocuklar için erken müdahale modeli geliştirilmiş ve uygulama planı oluşturulmuştur. Dijital İçerik Geliştirme Çalışmaları, bilim ve sanat merkezlerinin öğretim amaçlarına uygun dijital içerikler hazırlanmakta ve EBA platformunda öğrenci ve öğretmenlerin kullanımına sunulmaktadır.

BİLSEM Öğretmen Akademisi, bilim ve sanat merkezlerinde görevli öğretmenler için özel yetenekli öğrencilerin gelişimine yönelik eğitimler planlanmıştır. ÖBA Öğretmen Eğitimleri, özel yetenekli öğrencilere yönelik öğretmenlere ÖBA platformu üzerinden eğitim içerikleri hazırlanarak eğitim süreçlerine katkı sağlanacaktır. Öğretmenlerin Hizmet İçi Eğitim Faaliyetleri, 2023 yılı içerisinde 48.207 hizmet içi eğitim faaliyeti düzenlenmiş ve 6.810.684 öğretmen katılım sağlamıştır. Aile Eğitimi Kitap Seti, özel eğitim gereksinimi olan bireylerin ailelerine yönelik 53 kitap ve 500 videodan oluşan kapsamlı bir kaynak hazırlanmış ve ailelere rehberlik sağlanmıştır.

Özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin bireysel farklılıklarını dikkate alarak öğrenme süreçlerini desteklemek amacıyla materyal üretim ve dağıtım çalışmaları yürütülmektedir. “Özel Çocuklara Özel Materyaller” projesi kapsamında, 2 bin 460 set materyal özel eğitim sınıflarına, destek eğitim odalarına, özel eğitim anaokullarına ve bu yıl ilk defa hastane sınıflarına ulaştırılmıştır. 

Bakanlığımız tarafından hazırlanan ve çocuklarımızın edebiyatla buluşmasına ve hayal güçlerinin gelişimine önemli bir katkı sağlayan Özel Eğitim Çocuk Dergisi, yılda iki kez yayımlanmaktadır. Her sayısında farklı bir temayı işleyen dergi, Türk edebiyatının değerli yazar ve çizerlerinin kaleme aldığı şiir, masal, hikâye ve denemelerin yanı sıra resim, karikatür ve çeşitli etkinlik sayfalarıyla zengin bir içerik sunmaktadır. Özel eğitim alanı ile rehberlik ve psikolojik danışma alanında terminoloji birliğini sağlamak amacıyla temel kavramları içeren “Özel Eğitim ve Rehberlik Sözlüğü”nün hazırlanmıştır. 

Özel gereksinimli bireylerin eğitim ihtiyaçlarına dair farkındalığı artırmak ve ilgili paydaşları (veli, öğretmen, okul/kurum yöneticileri ve diğer paydaşlar) bilgilendirmek amacıyla kapsamlı bir rehber çalışması başlatılmıştır. Bu çalışma kapsamında, farklı yetersizlik türlerine (örneğin görme yetersizliği, işitme yetersizliği, zihin yetersizliği, otizm spektrum bozukluğu, çoklu yetersizlik, down sendromu, özel öğrenme güçlüğü, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, dil ve konuşma güçlüğü, bedensel yetersizlik, iki kere farklı çocuklar) ve özel yetenekli bireylere yönelik bilgi ve güncel araştırmaların yer aldığı, fasiküller hâlinde yayımlanacak bir kılavuz kitap hazırlanması hedeflenmiştir. Bu çalışma, özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin özelliklerini, eğitim ihtiyaçlarını ve onların yaşam kalitesini artırmaya yönelik yenilikçi yaklaşımları geniş bir kitleye ulaştırmayı amaçlamaktadır. Her fasikül, ilgili yetersizlik türüne dair özellikler, eğitim yöntemleri, dünyada yapılan güncel araştırmalar, çevrimiçi kaynaklar (QR kodlarla erişim sağlanacak şekilde) gibi bilgileri içermektedir.