Bölüm Yapısı

Bu bölüm, 2023-2025 yılları arasında ulusal düzeydeki eğitim reformlarına ve politika gelişmelerine tematik ve kronolojik bir genel bakış sunmaktadır. Bu reform ve politikalar Şekil 23’de kademe ve tematik alanlara göre verilmiştir:

Her tematik alanda reformlar kronolojik olarak düzenlenmiştir. İlk önce en güncel reformlar anlatılmıştır.  Reformların içeriği, amacı ve uygulama durumu belirtilmiş; eğitim sistemine yönelik ulusal öncelikleri yansıtan resmi belgeler ve uygulamalar esas alınmıştır.

Genel Eğitim Stratejisi ve Temel Hedefler 

On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028) ve 2025 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programında eğitimin amaçları şu şekildedir:

Tüm bireylerin kapsayıcılık ilkesi esasında nitelikli bir eğitime ve hayat boyu öğrenme imkânlarına eşit şartlarda erişimi sağlanarak akademik, sosyal ve meslekî becerilerinin uluslararası standartlara uygun bir şekilde geliştirilmesi, analitik düşünme, finansal okuryazarlık, iş birlikçi çalışma ve liderlik alanlarında yetkinlik sahibi olmalarının sağlanması, millî, manevi, ahlaki, insani ve toplumsal değerleri içselleştirmiş, ait olduğu aile ve topluma karşı sorumluluk sahibi bireyler olarak yetişmeleri temel amaçtır.

Erken yaşlarda bireylerin yetenek ve kapasitelerinin keşfedilerek bilim, teknoloji ve meslekî kariyer alanlarında uygun kabiliyetleri geliştirebileceği alanlara yönlendirilmesi, ayrıca kişisel ilgi alanları dikkate alınarak kültür, sanat, spor ve dil yetkinlikleri kazandırılarak genç yaşta belirli alanlarda beceri sahibi, üretken ve sosyal birer vatandaş olarak toplumsal iş bölümünde yer almalarının sağlanması hedeflenmektedir.

Bu kapsamda 2025 2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programında eğitime ilişkin politika ve tedbirler, On İkinci Kalkınma Planını (2024-2028) yıllık olarak uygulanmasını gerçekleştirmek için hazırlanmış, Bakanlığımız sorumluluğunda altmış yedi (67) tedbire yönelik yüz iki (102) faaliyet bulunmaktadır. 2026 Yılı Programında Bakanlığımız sorumluluğunda gerçekleştirilmesi gereken faaliyetler, temel olarak mesleki ve teknik eğitimin özel sektör işbirliğiyle niteliğini artırmayı ve sektörel ihtiyaçlara uygun programlar geliştirmeyi hedeflemektedir. Program, okul öncesi eğitime erişimi ve kalitesini yükseltmeyi, tüm okullarda kapsayıcı ve nitelikli eğitim hizmeti sunarak başarı farkını azaltmayı ve özel eğitime ihtiyaç duyan bireyler için imkânları artırmayı öngörmektedir. Ayrıca, yeterlilik temelli ve yapay zekâ destekli yeni ölçme-değerlendirme sistemlerinin kurulması, öğretmen ve eğitim yöneticilerinin mesleki gelişimlerinin desteklenmesi, eğitimde fiber altyapı ve teknoloji kullanımının yaygınlaştırılması, çocukların siber zorbalık ve zararlı alışkanlıklardan korunması ve kültür, sanat, bilim, spor faaliyetlerinin artırılması programın ana odak noktalarıdır.Söz konusu üst düzey politika belgelerine ek olarak Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan 2024-2028 Stratejik Planı, Bakanlığın temel amaçlarını, hedeflerini ve önceliklerini belirleyen üst düzey politika belgelerinden biridir.                                                                                        

2024 yılı Ocak ayında yayımlanan Stratejik Plan, ülkemizin Türkiye Yüzyılı hedeflerine ulaşması için eğitimde erişim ve fırsat eşitliğinin güçlendirilmesi, öğretmenlerimizin meslekî ve kişisel gelişimlerine çok boyutlu destek sağlanması, beceri ve süreç odaklı ölçme ve değerlendirme mekanizmasının geliştirilmesi, öğretim programlarının çağın ihtiyaçlarına cevap verecek ve geleneksel kültürümüzü ihtiva edecek şekilde sürekli güncellenmesi, uluslararası ve yurt dışı eğitim iş birliklerinin sağlanması, meslekî eğitimin güçlendirilmesi, millî ve manevi değerlerin korunması konularına odaklanmaktadır. Bakanlığımızca hazırlanan Millî Eğitim Bakanlığı 2024-2028 Stratejik Planı’nda 7 amaç, 33 hedef, 130 performans göstergesi ve 147 strateji yer almaktadır. Stratejik planda; amaçlar altında beş yıllık hedefler, bu hedeflerin ölçülmesine ilişkin performans göstergeleri ve hedefleri gerçekleştirmeye yönelik somut adımların yer aldığı stratejiler yer almaktadır. Stratejik Plana göre Türk Millî Eğitim Sisteminin misyonu, "Nitelikli eğitim kadromuzla, uluslararası standartlarda programlar çerçevesinde, tüm farklılıkları göz önünde bulundurarak bireylerin zihinsel, bedensel, sosyal ve Türkçe dil gelişimini destekleyen, ülkemizin ihtiyaç duyduğu iş gücünü karşılayan, becerileri ölçen yeni bir eğitim sistemiyle Millî, manevi ve kültürel değerlere bağlı, sağlıklı nesiller yetiştirmek" olarak tanımlanmıştır. Vizyon ise, "İstiklalden istikbale, Türkiye Yüzyılı'nı inşa edecek nesiller yetiştirmek" olarak belirlenmiştir.

2026-2028 Orta Vadeli Program'ın Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) ile ilgili politika ve tedbirleri; eğitimde büyümeyi destekleme ve istihdam edilebilirliği artırma olmak üzere iki ana eksende yoğunlaşmaktadır. Büyüme hedefi kapsamında, eğitimin tüm kademelerinde müfredat ve altyapının dijital dönüşümle geliştirilmesi ve süreç odaklı, yeterlik temelli bir dijital ölçme değerlendirme sistemi kurulması planlanmaktadır. Ayrıca, ortaöğretim öğrencilerinin mesleki eğitim merkezlerine kayıt olarak beceri edinmeleri teşvik edilecek, kaliteli okul öncesi eğitime erişim kolaylaştırılacak ve erken yaşlarda yetenek ve kapasite keşfi ile bilim, teknoloji ve mesleki kariyer alanlarına yönlendirme programları geliştirilecektir. Ortaokul ve lise düzeyinde geliştirilecek mesleki ilgi envanterleri ile öğrencilerin uygun mesleklere yönlendirilmesi de amaçlanmaktadır.

İstihdam ekseninde ise, yükseköğretim kontenjanlarının işgücü ihtiyacıyla uyumu güçlendirilecek, savunma sanayii, yapay zekâ, siber güvenlik gibi stratejik alanlarda insan kaynağı yetiştirilmesi desteklenecek ve yurt dışındaki yetkin araştırmacılar teşvik edilecektir. Mesleki ve teknik eğitim, özel sektör işbirliğiyle müfredatın güncellenmesi, staj ve işbaşı eğitimlerinin yaygınlaştırılması, teknolojik gelişmeler (özellikle yapay zekâ) doğrultusunda içeriğin yenilenmesi ve altyapının güçlendirilmesi yoluyla önceliklendirilmiştir. Mezun takip sistemi oluşturularak işgücü performansı analiz edilecek, özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin mesleki eğitime erişimi artırılacak ve aktif yaşlanma yaklaşımıyla hayat boyu öğrenmeye katılım artırılacaktır. Ulusal Yeterlilik Sistemi'nin entegrasyonu güçlendirilecek, dijital ve yeşil becerilere yönelik yeni yeterlilikler geliştirilecek, mikro yeterlilik çerçevesi oluşturulacak ve yapay zekâ gibi kritik alanlarda hızlı eğitim modülleri uygulanacaktır. Ayrıca Kamu Maliyesi eksen  inde ise, Kamu idarelerinde mali yönetim ve iç kontrol uygulamaları etkinleştirilirken, eğitim ve sağlık başta olmak üzere kamu hizmeti sunan yapılar afet ve acil durumlara karşı güçlendirilerek hazırlık seviyesi artırılacaktır.

Mesleki ve Teknik Eğitim Politika Belgesi, meslekî eğitimin kalitesini artırmayı ve sektörel iş birliğiyle eğitim süreçlerini güçlendirmeyi hedeflemektedir. Özel sektörle iş birlikleri artırılarak öğretim programları güncellenecek, staj ve işbaşı eğitim programları yaygınlaştırılacak ve öğrencilerin mezun olduktan sonra istihdama katılımları sağlanarak özel sektörün mesleki eğitim sürecine katılımı artırılacaktır. Ayrıca mezun takip sistemi kurulacak, iş gücü piyasası performansları analiz edilip paydaşlarla paylaşılacaktır. Hayat boyu öğrenmeye katılım artırılacak, sosyal yardım yararlanıcılarının istihdama katılımı için meslek edindirme faaliyetleri geliştirilecektir. Mesleki eğitimin uluslararası boyuta taşınması için yabancı yatırımcılar ile nitelikli iş gücü çekim merkezi oluşturulacaktır. Belge, temelde mesleki eğitime erişimi artırarak ülke kalkınmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.