12.8. Yetişkin Eğitimi ve Öğretiminde Rehberlik ve Danışmanlık
Yaygın eğitimdeki rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri genelde kursiyerlerin mesleğe ve işe yönlendirilmesini, iş yaşamına hazırlığı, bireysel ve sosyal gelişimlerinin desteklenmesini kapsar.
12.8.1. Akademik Rehberlik
Bu hizmetlerde her tür eğitim kademesindeki her öğrenciye kendine özgü yetenek, ilgi, meslekî değer, başarı ve motivasyonu oranında eğitim öğretim uygulamalarıyla uyum sağlaması, özelliklerine ve gelişimine uygun programlara yönelmesi için gerekli çalışmalar yapılır. Bu kademedeki eğitsel rehberlik çalışmalarında daha çok bireyi meslekî rehberliğe yönelik özelliklerine ve gelişimine uygun programlarına hazırlama çalışmaları ağırlık kazanmaktadır.

12.8.2. Psikolojik Danışma
Bireysel rehberlik öğrencilerin sorunlarına yardımın yanı sıra, onların kişilik ve sosyal gelişimlerine ve olgunlaşmalarına destek olmayı ve bu amaca yönelik düzenlenmiş bireysel ve grup etkinliklerini de içerir. Bireysel rehberlik hizmetleri kurumlarda aileye yönelik rehberlik hizmet çalışmaları bu kapsamda değerlendirilebilir.
Eğitsel ve meslekî rehberlik ile öğrencilerin bireysel ve sosyal gelişimlerine yönelik olarak grupla rehberlik etkinlikleri de psikolojik danışma hizmetleri kapsamında düzenlenir. Bu etkinlikler öğrencilerin gelişimsel gereksinimlerini de karşılayacak şekilde bilimsel standartlara uygun olarak programlanır, uygulanır, değerlendirilir ve geliştirilir.
12.8.3. Kariyer Rehberliği
Yetişkin eğitiminde kariyer rehberliği konusunda meslek alanlarına ve mesleğe yönelme, etkili öğrenme ve çalışma becerileri geliştirme, meslekler ve gerektirdiği özellikler ile meslek ve çalışma yaşamı konusunda bilinçlendirme, bireysel özelliklerini değerlendirip farkındalık düzeyini geliştirme, bireysel ve sosyal gelişimin sürdürülüp yetişkin yaşamına hazırlamaya yönelik çalışmalar yürütülür.
İŞKUR; kendi özelliklerini, meslekleri ve eğitim imkânlarını tanımak ve meslekî yönelim konusunda 
bilgi sahibi olmak isteyen öğrencilerle meslek danışmanlığı boyutunda bireysel görüşmeler yapmaktadır.
İş ve meslek danışmanlığı; işgücü piyasasının temel aktörleri olan iş arayanlar, işverenler ve öğrencilere istihdam ekseninde odaklanmış bütünsel danışmanlık hizmeti sunulması faaliyetleridir. 
İş ve meslek danışmanlarının, İŞKUR’a kayıtlı tüm iş arayanlara, işverenlere ve ayrıca öğrencilere daha etkin hizmet verebilmeleri amacıyla her bir danışmana iş arayan, işveren ve okul portföyü atanması ve danışmanların bu hizmeti portföy yönetimi yoluyla sunmaları sonucunda her işsizin, işverenin ve okulun bir danışmanı olması sağlanmıştır. 
Profil Temelli Danışmanlık Sistemi
Profil Temelli Danışmanlık Sistemi, belirlenen değişkenler üzerinden Kuruma kayıtlı iş arayanların profillerinin çıkarılması, iş ve meslek danışmanlarının branşlara ayrılarak hedef kitle odaklı danışmanlık hizmeti sunması, bireysel eylem planları hazırlanarak kişilerin iş gücü piyasasındaki durumlarının düzenli takibi ve danışmanlık hizmetlerinin niteliğinin artırılması ilkelerine dayanan sistemdir. Profilleme ve Branşlaşma olmak üzere iki ana eksen üzerine kurulmuştur.
Yapay Zekâ Destekli Risk Profilleme
Risk Profilleme Çalışması kapsamında, kuruma kayıtlı iş arayanlar için yaş, cinsiyet, eğitim durumu, çalıştığı firma sayısı, kurs/programlardan yararlanma, sosyal yardım, iş arama istekliliği gibi belirlenen 27 değişken üzerinden modelleme çalışmaları yapılmaktadır. Belirlenen değişkenler üzerinden Kurum hizmeti alan ve aktif statüde iş arayan tüm bireylerin (emekli ve daha iyi şartlarda iş arayanlar hariç) 6 aydan uzun süreli işsiz olma riskleri yapay zekâ modeli kullanılarak hesaplanmaktadır. 
Model kapsamında, hizmet alan tüm bireylerin 6 aydan uzun süreli işsiz olma riskleri hesaplanarak risk profillerinin çıkarılması ve bulundukları profil grubuna/risk grubuna göre Bireysel Eylem Planı hazırlanarak kişiye özgü danışmanlık hizmetinin sunulması hedeflenmektedir.

Yapay zekâ tarafından hesaplanan risk profilleme sonucunda, aktif durumdaki kayıtlı iş arayanlar (emekli ve daha iyi şartlarda iş arayanlar hariç) için 6 aydan uzun süreli işsiz kalma riskine göre üç farklı profil tanımlanmıştır. Profil-1, işsiz kalma riskinin “düşük” olduğu bireyleri temsil etmektedir. Bu grup, iş bulma olasılığı yüksek olan bireylerden oluşmaktadır. Profil-2, işsiz kalma riskinin “orta” düzeyde olduğu bireyleri kapsamaktadır. Bu bireylerin iş bulma ihtimali, düşük risk grubuna kıyasla daha az olmakla birlikte tamamen risk altında da değildir. Profil-3 ise 6 aydan uzun süreli işsiz kalma riskinin “yüksek” olduğu bireyleri tanımlamaktadır. Bu gruptaki bireyler, iş bulmada ciddi zorluklarla karşılaşabilecek risk altındaki kişilerdir. Şekil 19’da gösterildiği gibi, uzmanlaşma kapsamında iş ve meslek  danışmanları beş branşa ayrılmış, ayrıca kişinin durumuna özel olarak hedef kitle odaklı danışmanlık hizmeti sunulmaktadır.

Öğrencilerden oluşturulan gruplara, meslek seçiminin önemi ve meslek seçiminde dikkat edilecek noktaların anlatıldığı, meslekler hakkında bilgilendirmenin yapıldığı, mesleki eğitim imkânlarının ve bir üst eğitim-öğretim seçeneklerinin anlatıldığı grup çalışmaları yapılmaktadır.

İş ve meslek danışmanları tarafından okullarda meslek seçimi aşamasındaki öğrencilerle grup görüşmesi gerçekleştirilmektedir. İş hayatına girebilecek öğrencilere ise iş arama becerilerinin, mülakat tekniklerinin ve işverenlerle görüşmelerde dikkat etmeleri gereken hususların anlatıldığı eğitimler düzenlenmektedir.

Üniversite öğrencilerine etkin bir şekilde iş ve meslek danışmanlığı hizmeti sunulabilmesi amacıyla 2013 yılında başlayan Üniversite İrtibat Noktaları hizmetleri, 2020 yılında İŞKUR üniversite kariyer merkezleri iş birliği ekseninde yeniden yapılandırılarak İŞKUR Kampüs adıyla faaliyetlerine devam etmektedir. Üniversiteli genç nüfusa yakından temas ederek danışmanlık hizmeti sunmayı hedefleyen yeni yapıda, 81 ilde üniversitelerde İŞKUR Kampüs noktası biçiminde hizmet verilmektedir. Diğer yandan üniversite öğrencilerine daha yoğun iş ve meslek danışmanlığı hizmeti sunulabilmesi amacıyla Cumhurbaşkanlığı İnsan Kaynakları Ofisi (CBİKO) tarafından hayata geçirilen Yetenek Kapısı platformuna iş ve meslek danışmanlarının dâhil edilmesi sağlanmıştır. Söz konusu platform aracılığı ile üniversite öğrencilerine çevrim içi kariyer danışmanlığı hizmeti sunulması hedeflenmektedir.

İŞKUR Kampüslerde bireysel/ grup halinde öğrencilere yüz yüze danışmanlık hizmeti verilmekte ve öğrencilere iş gücü piyasası, kurum faaliyetleri, iş arama becerileri, işverenle mülakat/görüşme teknikleri, özgeçmiş hazırlama, “Europass CV Oluşturma” gibi konularda bilgilendirme faaliyetlerinde bulunulmaktadır. 2013 yılından bu yana, iş gücünün istihdam edilebilirliğini artırmak, işsizlerin ve meslek seçimi aşamasında olanların mesleğe/işe yönlendirilmelerine ve kariyer planlamalarına destek olmak, meslek seçme aşamasında olan öğrenci velilerinin ve rehber öğretmenlerin bilgi ve ilgi düzeylerini artırmak amacıyla ‘Meslek Seçimine Destek Dergisi’ hazırlanmaktadır. 

2015 yılında hayata geçirilen ‘Meslek Tanıtım Günleri’ uygulaması ile üniversite tercihleri öncesinde öğrencilere yardımcı olmak amaçlanmaktadır. İl Müdürlüklerince belirlenen program çerçevesinde, Türkiye’de en çok tercih edilen meslekler dâhil birçok mesleğin tanıtımı yapılmaktadır. Meslek Tanıtım Günleri’yle yanlış meslek seçiminin bireysel ve toplumsal anlamdaki olumsuz etkilerinin giderilmesi, İŞKUR’un tanınırlığının artırılması ve kariyer yolunda gençlere destek sunulması amaçlanmaktadır.

İŞKUR’a kayıtlı işsizlerin ve öğrencilerin yetenek, kişilik ve meslekî eğiliminin tespitine yönelik olarak “İŞKUR Meslekî Yönelim Test Bataryası” kullanılmaktadır. Söz konusu batarya, kuruma başvuran ve iş arama sürecinde olan kişilerin başarılı olabilecekleri işlere ve meslek kurslarına yönlendirilmesi, buna bağlı olarak istihdamda kalma sürelerinin arttırılması amacı ile yetenek, kişilik ve meslekî eğilimlerinin tespitine yönelik olarak 2013 yılından bu yana kullanılmaktadır.

Staj Portalı; lise, üniversite, yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin özel sektör işyerlerinde durumlarına uygun açık staj pozisyonlarını görmeleri ve işverenlerin de talep ettikleri staj pozisyonlarında aradıkları nitelikteki stajyer adaylarının firmalarında staj yapma imkânı sağladığı bir platformdur. Portalın temel amacı etkili danışmanlık hizmetleri ile gençlerin kariyer planlamalarına destek vererek eğitim sonrası iş gücü piyasasına girişlerini kolaylaştırmak olup bu portal İŞKUR Kampüs hizmetlerinde kullanılabilecek önemli bir araç olarak değerlendirilmektedir. İŞKUR’a kayıtlı işverenlerden staj ilanlarının alınması, öğrencilerin ilanları görüntüleyebilmesi ve ilana başvuru yapabilmesi için https://staj.iskur.gov.tr uzantısından ulaşılabilecek olan Türkiye İş Kurumu Staj Portalı web sitesi hazırlanmıştır, ayrıca portalın yaygınlaştırılması ve etkinliğinin arttırılması amacıyla E-Devlet entegrasyonu sağlanmıştır.

Türk Meslekler Sözlüğü (TMS) ve meslek araştırma geliştirme çalışmaları kapsamında, teknolojide, üretim anlayışında ve iş hayatında meydana gelen gelişmelere paralel olarak, iş gücü piyasasında ortaya çıkan yeni meslekleri tespit etmek ve var olan mesleklerin görev tanımlarında oluşan değişiklikleri belirleyip TMS’ye aktarmak amacıyla yürütülen meslek araştırma, bilgi toplama ve iş analizi çalışmaları sonucunda, meslek bilgi yaprakları hazırlanması, mesleklerin standart tanımlarının ve görevlerinin hazırlanması ve Uluslararası Meslek Sınıflandırma Sistemine (ISCO-08) göre sınıflandırılıp, kod verilmektedir. Teknolojideki gelişmelere paralel olarak her yıl yapılan çalışmalarla TMS içerisindeki iş ve meslekler güncellenmekte, sözlük içeriğinde olmayan yeni meslekler TMS kapsamına dâhil edilmektedir.

Meslekler ve eğitim-öğretim kurumları hakkında bilgilenmek amacıyla Kuruma başvuran kişilere gerekli hizmetin sunulmasını sağlamak üzere, meslek bilgi dosyalarının geliştirilmesine katkı sağlayan Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) toplantıları gerçekleştirilmektedir. Bu toplantılarda, yeni meslek bilgi dosyaları onaylanmaktadır. Kurumumuz web sayfasında güncel olarak, 1.123 meslek bilgi dosyası kullanımda bulunmaktadır.