2026

Fen Bahçeleri: Türkiye'nin Bilim Projesi

Millî Eğitim Bakanlığı tarafından “Fen Bahçeleri: Türkiye’nin Bilim Projesi” hayata geçirilmiştir. Proje, fen liselerinin fiziksel ve pedagojik öğrenme ortamlarının bütüncül bir anlayışla dönüştürülmesini sağlamayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda fen liselerinin yalnızca akademik başarıya odaklanan kurumlar olarak değil; bilimsel üretimi, uygulama temelli öğrenmeyi, sosyal etkileşimi ve öğrencilerin çok yönlü gelişimini destekleyen eğitim kurumları olarak yapılandırılması hedeflenmektedir.

Proje, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli çerçevesinde geliştirilen öğrenci merkezli ve yetkinlik temelli eğitim anlayışıyla ilişkilendirilmektedir. Bu bağlamda öğrenmenin yalnızca sınıf ortamlarıyla sınırlı olmadığı; okul bahçelerinin, açık hava öğrenme alanlarının ve sosyal mekânların da eğitimin ayrılmaz bir parçası olarak değerlendirildiği vurgulanmaktadır.

Proje kapsamında fen liselerinde açık hava matematik sınıfları, bilim ve deney alanları, uygulamalı öğrenme bahçeleri, amfi tiyatrolar, sosyal ve sportif alanlar ile ekolojik uygulama sahaları oluşturulmaktadır. Bu uygulamalar aracılığıyla öğrencilerin teorik bilgileri uygulama temelli öğrenme süreçleriyle desteklenirken; bilimsel düşünme, araştırma, problem çözme ve üretim becerilerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Bunun yanı sıra proje ile öğrencilerin sosyal, kültürel ve fiziksel gelişimlerinin desteklenmesi ve okula aidiyet duygularının güçlendirilmesi hedeflenmektedir

Okul Dışı Öğrenme Dijital Platformu

Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 2026 yılında, okul dışı öğrenme ortamlarının eğitim süreçlerine daha sistematik biçimde entegre edilmesini desteklemek amacıyla “Okul Dışı Öğrenme Dijital Platformu” geliştirilmiştir. Platform, müzeler, bilim merkezleri, millî parklar, kütüphaneler, tarihî mekânlar, sanat merkezleri ve üniversiteler gibi okul dışı öğrenme ortamlarının öğretim ve öğrenme süreçlerinde etkili biçimde kullanılmasını teşvik etmeyi amaçlamaktadır.

Platform; öğretmenlerin okul dışı öğrenme etkinliklerini planlamalarını, uygun öğrenme ortamlarına erişmelerini ve etkinlik süreçlerini dijital araçlar aracılığıyla yönetmelerini destekleyecek şekilde tasarlanmıştır. Bu kapsamda platformda, farklı dersler ve eğitim kademeleri için öğretim programlarıyla uyumlu okul dışı öğrenme içerikleri, etkinlik örnekleri ve planlama araçları yer almaktadır.

Girişim ile öğrencilerin deneyim temelli öğrenme süreçlerine katılımlarının artırılması, öğrenme ile günlük yaşam arasındaki ilişkinin güçlendirilmesi ve araştırma, gözlem, problem çözme ile eleştirel düşünme becerilerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir. Ayrıca okul dışı öğrenme etkinlikleri ile öğretim programlarının uygulanması arasında daha sistematik ve sürdürülebilir bir ilişkinin kurulması amaçlanmaktadır.

Platform aynı zamanda öğretmenler için dijital bir rehberlik kaynağı işlevi görmektedir. Bu çerçevede öğretmenlerin okul dışı öğrenme ortamlarını öğretim programı kazanımlarıyla ilişkilendirmeleri ve farklı öğrenme ortamlarını pedagojik amaçlarla kullanmaları desteklenmektedir. Böylece okul temelli öğrenme süreçleri ile sınıf dışı öğrenme deneyimlerinin bütünleştirilmesine yönelik dijital bir altyapı geliştirilmektedir.

2025

Çevre, Afet, Risk Azaltma ve Eğitim (ÇARE) Projesi

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli vizyonuyla hayata geçirilen proje, UNICEF iş birliğinde, 81 ilde yürütülen ulusal ölçekli bir eğitim girişimidir. Bu proje ile öğrencilerde çevre bilinci, afet farkındalığı ve sürdürülebilir yaşam kültürünün geliştirilmesi; öğretmenlerin bu alandaki kapasitesinin artırılarak çevre eğitiminin kalıcı bir biçimde eğitim sistemine entegre edilmesi amaçlanmıştır.                                                                                                             

Proje kapsamında, Türkiye genelinde ilkokul ve ortaokul düzeyinde toplam 115.541 öğrenciye yönelik çevrim içi bir anket uygulanmış; öğrencilerin çevre, iklim değişikliği ve sürdürülebilirlik konularındaki bilgi, tutum ve davranış düzeyleri analiz edilmiştir Anket sonuçlarından hareketle öğretmenler, akademisyenler ve uzman ekiplerin katılımıyla 46 özgün sınıf içi etkinlik ve 20 dijital içerik hazırlanmıştır. Bu içerikler, “Çevre ve İklim Okuryazarlığı Etkinlikleri Öğretmen Kılavuzu” adlı kapsamlı bir dokümanda toplanmış, ayrıca öğrencilerin etkileşimli öğrenme deneyimini güçlendirmek üzere 3D Sanal İklim Atölyesi geliştirilmiştir. Kılavuz ve dijital içerikler, müfredata uyumlu, yaş gruplarına göre kademelendirilmiş ve çevre eğitiminde yenilikçi bir yaklaşımın örneği olmuştur.                                      

Projenin sahadaki en güçlü etkisi öğretmen eğitimleriyle sağlanmıştır. Geliştirilen materyallerin uygulanması amacıyla 130 öğretmene yüz yüze, 1.220 öğretmene çevrim içi eğitim verilmiş; sonrasında düzenlenen Eğitici Eğitimi programı ile 126 öğretmen, illerinde 19.920 öğretmene ulaşmıştır. Bu zincirleme öğrenme modeliyle birlikte, proje etkinliklerinden 583.904 öğrenci doğrudan faydalanmıştır.                                                                         

ÇARE Projesi’nin görünürlüğü için hazırlanan “Benim Okulum Geleceğe Çare” adlı kısa film, Millî Eğitim Bakanlığı’nın resmî web sitesi, sosyal medya hesapları ve ulusal medya kanalları üzerinden yayımlanmış, kamuoyunda çevre bilincinin güçlenmesine katkı sunmuştur. Proje çıktılarına erişimi kolaylaştırmak amacıyla hazırlanan dijital materyaller QR kodlarla desteklenerek öğretmen ve öğrencilere açık erişimle sunulmuştur.

Yeşil Vatan – Benim Okulum Geleceğe Çare

“Yeşil Vatan – Benim Okulum Geleceğe Çare”, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin “Köklerden Geleceğe” vizyonu doğrultusunda yürütülen ulusal ölçekli bir farkındalık hareketidir. Çalışmalar, öğrencilerde çevre bilinci ve sürdürülebilir yaşam kültürünü geliştirerek, vatan sevgisini doğa sevgisiyle bütünleştirmeyi hedeflemektedir.                                “Yeşil Vatan’ı korumak, vatanı korumaktır.” anlayışıyla yürütülen faaliyetler, 2025–2026 eğitim öğretim yılı boyunca tüm okullarda uygulanmaya devam etmektedir. Bu kapsamda çevre ve sürdürülebilirlik çalışmalarını yönlendirmek amacıyla Yeşil Vatan Tematik Takvimi hazırlanmıştır. Yeşil Vatan Tematik Takvimi, her ayı farklı bir çevre temasına ayırarak öğrencilerin doğayla güçlü bir bağ kurmasını ve doğa temelli öğrenme deneyimleri kazanmasını amaçlamaktadır. Eylül “Tohum, Toprak ve Temiz Hava Ayı”, Ekim “Afetler ve Dayanıklılık Ayı”, Kasım “Orman Ayı”, Aralık “Tasarruf ve Tüketim Bilinci Ayı”, Ocak “İklim Değişikliği Ayı”, Şubat “Sürdürülebilirlik Ayı”, Mart “Su Verimliliği Ayı”, Nisan “Sıfır Atık Ayı”, Mayıs “Ekolojik Tarım ve Biyoçeşitlilik Ayı” ve Haziran “Çevre Ayı” olarak planlanmıştır.

Okullarda yürütülen etkinlikler; öğrencilerin eğlenerek öğrenmelerini, çevreye duyarlılıklarını artırmalarını ve sürdürülebilir yaşam alışkanlıklarını benimsemelerini sağlamaktadır. 81 ilde oluşturulan koordinasyon yapısı sayesinde, millî eğitim müdürlükleri ile orman işletme müdürlüğü arasında etkili bir iş birliği yürütülmektedir.                                               “Her Çocuk Bir Fidan” ve “Fidan Nasıl Dikilir” filmleri, EBA platformu üzerinden öğrencilerle buluşturularak doğa sevgisi ve çevre sorumluluğu bilinci erken yaşta kazandırılmaktadır.Yeşil Vatan – Benim Okulum Geleceğe Çare; öğrencilerin çevreye duyarlılığını artıran, öğretmenlerin çevre temelli eğitim becerilerini geliştiren ve ailelerin sürece aktif katılımını teşvik eden kapsamlı bir dönüşüm hareketi olarak ilerlemektedir.

Türk Eğitim Sisteminde Çocuklar İçin Kapsayıcı Eğitimin Desteklenmesi Projesi (PIKTES IV)

1 Kasım 2022 tarihinden itibaren yürütülmekte olan PIKTES+ 31 Ekim 2025 tarihinde sona ermiştir. PIKTES IV Şubat 2025 itibariyle yürürlüğe girmiş olup 29 ilde 18 ay sürmesi planlanmıştır. 

Güncellenen 14 Ağustos 2025 tarihli ve 2025/62 sayılı yeni Uyum Sınıfları Genelgesi ile, 2025-2026 eğitim öğretim döneminde uyum sınıfları ikinci sınıf düzeyinde açılmıştır. Ancak bu yıl üçüncü sınıfta öğrenim görecek öğrencilerin mağduriyet yaşamaması amacıyla sadece 2025-2026 eğitim döneminde, bir defaya mahsus olmak üzere üçüncü sınıf düzeyinde de açılmasına karar verilmiştir. 2025-2026 eğitim öğretim döneminde 34.945 yabancı öğrenci uyum sınıflarında eğitim almaya başlamıştır. 

Yabancı öğrencilere yönelik Türkçe dil eğitimi kapsamında 19.168 yabancı öğrenciye PIKTES Türkçe öğreticileri tarafından Türkçe dil eğitimi verilmiştir. Ayrıca PIKTES rehber danışmanları tarafından 54.496 öğrenciye rehberlik ve danışmanlık hizmeti verilmiştir. PIKTES kapsamında 29 ilde yabancı ve ev sahibi toplum öğrencilerine yönelik sosyal uyum faaliyetleri düzenlenmiştir.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) çatısı altında uluslararası dil öğretim standartlarını karşılayan ve Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni (CEFR) ile uyumlu “Yabancılara Türkçe Öğretim Programı” hazırlanmıştır. Program TYMM’de belirtildiği üzere “Alan Becerileri, Kavramsal Beceriler, Eğilimler, Beceriler Arası İlişkiler, Öğrenme Çıktıları, İçerik Çerçevesi, Öğrenme Kanıtları, Öğrenme-Öğretme Yaşantıları, Farklılaştırma ve Öğretmen Yansıtmaları” ilkelerini temel alarak TYMM’nin felsefe ve yaklaşımlarını tam anlamıyla karşılamaktadır. “Yabancılara Türkçe Öğretim Programı” Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığımız tarafından onaylanmıştır.

Erasmus+ Programı ve Okul Eğitimi Akreditasyon Faaliyetleri

Avrupa Birliği’nin eğitim, öğretim, gençlik ve spor alanlarındaki hibe programı olan Erasmus+, Türkiye’nin eğitimde uluslararasılaşma, kalite güvencesi ve yenilikçi öğrenme yaklaşımlarını güçlendiren en önemli araçlardan biridir. Millî Eğitim Bakanlığı, Erasmus+ programına 2014 yılından itibaren Program Ülkesi statüsünde katılım sağlamakta olup, tüm eğitim kademelerinde yürütülen projelerle Avrupa standartlarına uyumlu öğrenme fırsatlarını yaygınlaştırmaktadır.

Erasmus+ Programı, Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda;

- öğretmenlerin meslekî gelişimlerinin desteklenmesi,

- öğrencilerin 21. yüzyıl becerileriyle donatılması,

- kurumlar arası uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi ve

- kapsayıcı, dijital ve yeşil dönüşüm odaklı eğitim uygulamalarının geliştirilmesini

hedeflemektedir.

Program kapsamında Okul Eğitimi, Meslekî Eğitim ve Yetişkin Eğitimi Akreditasyon Sistemleri aracılığıyla kurumların kurumsal kapasitesi artırılmakta, eğitimde süreklilik ve kalite güvencesi sağlanmaktadır.

Bu çerçevede Ortaöğretim Genel Müdürlüğü, Erasmus+ Okul Eğitimi Akreditasyonu sahibi kurum olarak, 2023-2027 döneminde okul yöneticilerinin, öğretmenlerin ve öğrencilerin uluslararası hareketlilik faaliyetlerine katılımını sağlamaktadır. Genel Müdürlük, bu faaliyetlerle;

- öğretmenlerin Avrupa’daki yenilikçi eğitim uygulamalarını yerinde gözlemlemeleri,

- pedagojik liderlik, dijital yetkinlik, değer temelli eğitim, bilinçli teknoloji kullanımı ve öğrencilerde öz-yeterliliği destekleyen becerilerin geliştirilmesi,

- okul ikliminin güçlendirilmesi ve öğrenci refahının artırılması,

- iyi uygulama örneklerinin paylaşılması ve eğitim sistemine uyarlanması

gibi amaçları gerçekleştirmektedir.

Ayrıca Ortaöğretim Genel Müdürlüğü, akreditasyon kapsamında yürütülen job shadowing, eğitim kursları ve ortak proje geliştirme faaliyetleri ile Türkiye’deki okulların Avrupa’daki partner kurumlarla uzun vadeli iş birlikleri kurmasını desteklemektedir. Bu çalışmalar, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin “erdem, değer ve eylem” ekseninde tanımladığı beceri temelli ve bütüncül eğitim anlayışını uluslararası düzeyde tanıtma ve yaygınlaştırma hedefiyle yürütülmektedir.

Erasmus+ projeleri aynı zamanda eTwinning, Scientix ve AB Kod Haftası gibi Avrupa ölçekli dijital ve yenilikçi öğrenme ağlarıyla da etkileşimli biçimde ilerlemekte; Türk öğretmen ve öğrencilerine Avrupa’daki iyi uygulama örneklerine erişim, deneyim paylaşımı ve ortak üretim fırsatları sunmaktadır.

Ortaöğretim Genel Müdürlüğü öğrencilerin kültürel kimlik, yaratıcı ifade ve toplumsal katılım alanlarındaki gelişimini desteklemek üzere; 

Dilimizin Zenginlikleri Projesi: Türkçenin doğru, etkili ve estetik kullanımını geliştirmek amacıyla uygulanmış; yaratıcı yazma, atasözü ve deyim atölyeleri ile okul-il düzeyinde yarışmalar gerçekleştirilmiştir.
Sosyal Etkinlik Modülü ve e-Portfolyo Entegrasyonu: Öğrencilerin kültürel, sanatsal ve toplumsal etkinliklere katılımını dijital ortamda izleyen e-Okul Sosyal Etkinlik Modülünün e-Portfolyo sistemiyle bütünleştirilmesi çalışmaları yürütülmektedir.

Uluslararası Kültür ve Sanat İş Birlikleri (2024–2025): TÜBİTAK, ASELSAN ve Goethe-Institut gibi kurumlarla yürütülen projeler aracılığıyla öğrencilerin çok kültürlü farkındalık kazanmaları sağlanmıştır.
Okulun Kalbi Kütüphaneler Projesi : Okul kütüphanelerinin kültürel merkezlere dönüştürülmesi amacıyla yazar buluşmaları, sanat atölyeleri ve öğrenci sergileri düzenlenmiştir

EBA VR 

VR EBA, sanal gerçeklik teknolojisi ile sürükleyici ve etkileşimli öğrenme deneyimleri sunan öncü bir eğitim platformudur. VR EBA; fen bilimleri, fizik, kimya ve biyolojiyi kapsayan geniş bir yelpazede sanal laboratuvar deneyleri sunmaktadır. Pedagojik yaklaşıma uygun, ulusal ve uluslararası müfredatlarla uyumlu, gerçek bilimsel metodoloji ve formüllere dayalı olarak oluşturulan sürükleyici ve etkileşimli öğrenme deneyimleri sayesinde anlamlı ve kalıcı öğrenmeye imkân sağlamaktadır. Oyunlaştırma ve yapay zekâ araçlarıyla desteklenen yenilikçi yaklaşımlar geliştirerek öğrenmeyi daha etkili ve eğlenceli hale getirmeyi amaçlamaktadır.        

Öğretim Programları ve Ders Kitaplarının Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) Kapsamında Güncellenmesi

Özel eğitim uygulama okullarında okutulan derslere ait öğretim programları TYMM kapsamında hazırlanmıştır. TYMM doğrultusunda güncellenen öğretim programlarına yönelik ders kitaplarının hazırlanması çalışmalarına devam edilmektedir.

Genel eğitim programlarının takip edildiği özel eğitim ilkokulları/ortaokulları (Hafif düzey zihin/otizm, bedensel, işitme ve görme) haftalık ders çizelgesinde (HDÇ)  yer alan Toplumsal Uyum becerileri Dersi Öğretim Programı ile İşitme Engelliler Özel Eğitim ilkokulları HDÇ’de yer alan Türk İşaret Dili Dersi  Öğretim Programı (1, 2 ve 3.sınıflar) Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında güncellenerek uygulamaya konmuştur.              

Öğrenme Güçlüğü Etkinlik Seti 

Öğrenme güçlüğü yaşayan öğrencilere daha nitelikli bir eğitim sunmak amacıyla disleksi, disgrafi ve diskalkuli alanlarına yönelik “Öğrenme Güçlüğü Etkinlik Seti” hazırlanmıştır. Set; ses bilgisel farkındalık, akıcı okuma, okuduğunu anlama, yazma ve matematik alanları olmak üzere 5 alana ait öğrenci etkinlikleri, öğretmen kılavuzları ve değerlendirme formlarını kapsamaktadır. 42 kitaptan ve 5000’i aşkın sayfadan oluşan set 8 Ekim 2025 tarihinde dijital olarak yayımlanarak kullanıcıların erişimine sunulmuştur. 

Farklılaştırılmış Etkinlik Kitapları

Ortaöğretim düzeyinde kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla öğrenim gören öğrencilerin ihtiyaçlarına yönelik 12 kitaptan oluşan destek seti hazırlanmıştır. Set, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında “Farklılaştırma” yaklaşımını esas almakta olup, öğrencilerin derslerden en yüksek düzeyde yarar sağlamalarını ve öğretmenlerin bu yaklaşımı uygulamalarına destek olmayı amaçlamaktadır. Biyoloji, Coğrafya, Felsefe, Fizik, İngilizce, Kimya, Matematik, Tarih ve Türk Dili ve Edebiyatı olmak üzere 9 derse yönelik hazırlanan setin yanı sıra, öğretmenlere yönelik üç rehber kitap da hazırlanmış ve EBA, OGM Materyal Platformu ile Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü web sitesinde açık erişime sunulmuştur.

Özel Eğitim Programlarının ve Materyallerinin Geliştirilmesi Projesi

“Özel Eğitim Programlarının ve Materyallerinin Geliştirilmesi Projesi" kapsamında materyal üretim ve dağıtım çalışmaları sürdürülmüş olup 2025 yılı içinde toplam 1050 set dağıtımı gerçekleştirilmiştir. 

Görme Yetersizliği Olan Öğrenciler İçin Ders Kitaplarının Braille Ve Dijital Formatlarda Hazırlanması

Görme yetersizliği olan öğrencilerimiz için temel eğitim, ortaöğretim ve din öğretiminde okutulmakta olan ders kitapları Braille baskıya hazır hâle getirilmiş; basım ve dağıtımı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü Ders Aletleri Yapım Merkezi tarafından sağlanmıştır. Bu yıl ilk kez, Braille baskı kitapların dijital versiyonları (BRF formatı) Eğitim Bilişim Ağı (EBA) platformuna yüklenerek basılı ve dijital materyallerin entegre kullanımı mümkün hâle getirilmiştir. EBA platformu ders kitabı bölümümde yer alan ek materyaller sekmesinden ilgili kitapların Braille formatına erişim sağlanmakta olup öğrenciler tarafından indirilebilmektedir. Görme yetersizliği olan öğrenciler kendi Braille okuma cihazlarını kullanarak kitabın tamamını Braille formatta okuyabilmektedir. Uygulama, kapsayıcı ve erişilebilir eğitimin güçlendirilmesi yönünde önemli bir adımdır ve ilerleyen süreçte yardımcı kaynaklar ve soru bankalarıyla zenginleştirilmesi planlanmaktadır. 

Özel Eğitim Çocuk Dergisi 

Özel eğitim hizmetlerinin niteliğini artırmak, öğrencilerimize okuma kültürü kazandırmak ve özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin gösterdiği başarılardan hareketle farklı yetersizlik türlerinden etkilenmiş bireylere yönelik toplumsal farkındalık oluşturabilmek amacıyla altı ayda bir “Özel Eğitim Çocuk” dergisi Bakanlığımızca yayımlanmaktadır. Her sayısında farklı bir temayı işleyen dergi, Türk edebiyatının değerli yazar ve çizerlerinin kaleme aldığı şiir, masal, hikâye ve denemelerin yanı sıra resim, karikatür ve çeşitli etkinlik sayfalarıyla zengin bir içerik sunmaktadır. Başta çocuklar olmak üzere, öğretmen ve velilere de hitap eden bu dergi, "Heyecanımızla Merhaba"dan "TÜRKÇEM Benim Ses Bayrağım"a kadar uzanan temalarıyla öğrencilerimizin kültürel ve sanatsal gelişimine katkı sağlamayı hedeflemektedir. Cumhurbaşkanımızın 2025 yılını “Aile Yılı” ilan etmesi dolayısıyla “ailem: dünyanın en güzel ülkesi” temasının işlendiği 13. sayısı 2025 bahar kış döneminde yayımlanmıştır. Ayrıca Özel Eğitim Çocuk Dergisinin görme yetersizliği olan bireyler için sesli betimleme, işitme yetersizliği olan bireyler için ise işaret dili videoları hazırlanarak EBA platformuna yüklenmiştir. 

Temel Eğitimde Özel Eğitim Hizmetlerinin Güçlendirilmesi Projesi

Türkiye'de özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin akademik ve sosyal gelişimini desteklemek, öğretmenlerin özel eğitim konusundaki becerilerini artırmak ve özel eğitim politikalarının güçlendirilmesine katkı sağlamak amacıyla Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü ve UNICEF iş birliği ile "Temel Eğitimde Özel Eğitim Hizmetlerinin Güçlendirilmesi Projesi" yürütülmektedir. Söz konusu proje ile özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilere yönelik temel okuryazarlık ve temel matematik alanında eğitim programları ve içeriklerin hazırlanması, özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilere yönelik tarama araçlarının geliştirilmesi ve Özel Eğitim Strateji Belgesi hazırlanması amaçlanmaktadır.

BÜTEM (Bütünleştirici Eğitim Modülleri)

Zorunlu kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim veren sınıf ve branş öğretmenlerinin, farklı özel eğitim ihtiyaçlarına sahip öğrencilerin eğitimleri ile ilgili bilgi ve becerilerini artırmak ve Türkiye’de kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim uygulamalarının kalitesini geliştirmek amacıyla Bakanlığımızca Bütünleştirici Eğitim Modüleri (BÜTEM) çalışması başlatılmıştır. Bu kapsamda, kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim uygulamalarına ilişkin 13 modül oluşturulmuştur. Bu modüllerde;

• Yasal dayanaklar

• Tanılama ve değerlendirme süreci

• Okul PDR hizmetleri kapsamında özel eğitim ihtiyacı olan bireylere yönelik sosyal kabul ve uyum

• Farklılaştırılmış öğretim

• İş birliği

• Hastanede eğitim

• Evde eğitim

• Öğretimsel düzenlemeler

• Ölçme ve değerlendirme

• Sınıf yönetimi

• Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim uygulamaları

• Özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin eğitimi

• Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) 

  konuları ele alınmıştır.

Belirtilen içerikler için animasyon, etkileşimli animasyon, videolu anlatım, uygulamalı video ve özet dokümanlar hazırlanarak eğitim paketleri oluşturulmuştur. Bu paketlerle, öğretmenlerin her modülü etkin ve verimli bir şekilde izleyerek modül sonunda ellerinde yardımcı kaynak bulmaları hedeflenmiştir. ÖBA eğitim içeriklerinin dijitalleştirilmesine yönelik uygulamalı eğitim videolarının çekimleri de yapılmış olup proje ÖBA’da öğretmenlerin erişimine açılmıştır.

Orbit Reader Braille Okuma ve Not Alma Cihazları Dağıtımı: Görme yetersizliği olan öğrenciler için sesli hale getirme ve not alma imkânı sunan 200 adet "Orbit Reader Braille Okuma ve Not Alma" cihazı, Bakanlık ve TURKCELL iş birliğiyle dağıtılmıştır. Özel Eğitim Öğrencileri İçin Yardımcı Kaynaklar, Özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler için Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri gibi derslerde yardımcı kaynak destek paketleri hazırlanmış ve 900 etkinlik yayımlanmıştır.

“BİR İZ” Özel Eğitim Programı, TRT iş birliğiyle, özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilere yönelik "BİR İZ" adlı özel eğitim programı TRT EBA TV ekranlarında yayınlanmış, öğrencilere yarışma ve etkinliklerle becerilerini sergileme fırsatı sunulmuştur. İşitme Engelli Öğrencilere Dijital Eğitim Platformu (İÇDEP), İşitme yetersizliği olan öğrencilere yönelik "İÇDEP" dijital eğitim platformu kurulmuş ve zengin içerikler sunulmuştur.

EVKİT Taşınabilir Eğitim Materyali, özel gereksinimli bireylerin eğitimine katkı sağlamak amacıyla EVKİT setleri hazırlanmış, ilk aşamada evde eğitim gören öğrencilerimize dağıtılmıştır. Akıllı Baston Projesi, görme yetersizliği olan bireylerin eğitime erişimini ve toplumsal yaşama katılımını desteklemek amacıyla 3.200 adet akıllı baston dağıtılması planlanmış olup 625 baston teslim edilmiştir. Yapay Zekâ Destekli Meslekî İlgi Envanteri, lise ve ortaokul öğrencilerinin meslekî ilgilerini belirlemek amacıyla yapay zekâ tabanlı bir meslekî ilgi envanteri geliştirilmektedir.

Bağımlılık Araştırması, 14-19 yaş arasındaki gençlerde bağımlılık (madde, teknoloji vb.) üzerine yapılan bir araştırma ile risk faktörlerine karşı baş etme becerileri güçlendirilmiştir. Temel Eğitim Düzeyinde Özel Eğitim Hizmetlerinin Güçlendirilmesi Projesi, gelişimsel yetersizliği olan çocuklar için erken müdahale modeli geliştirilmiş ve uygulama planı oluşturulmuştur. Dijital İçerik Geliştirme Çalışmaları, bilim ve sanat merkezlerinin öğretim amaçlarına uygun dijital içerikler hazırlanmakta ve EBA platformunda öğrenci ve öğretmenlerin kullanımına sunulmaktadır.

Bilim ve sanat merkezlerinde öğrenim gören öğrencilerin zihinsel, sosyal-duygusal, fiziksel ve ahlaki bakımdan desteklemek amacıyla 873 adet etkileşimli e-içerik, EBA'da yayımlanmıştır. BİLSEM Destek Eğitim Programı'nda yer alan 419 İngilizce, 360 sınıf etkinliği ve 94 bilişim teknolojileri ve yazılım dersi e-içeriği, BİLSEM öğretmenlerinden oluşan ekipçe hazırlanmıştır.  Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında 19 branşta BİLSEM çerçeve öğretim programı hazırlanmıştır. Programlar Talim Terbiye Kurulu Başkanlığının onayına sunulmuştur. ARGEM Öğretim Programlarının Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında güncellenmesi çalışmaları kapsamında 14 farklı branşta öğretim programı hazırlanmıştır. ARGEM’e yönelik 5 branşta öğretim programı hazırlama çalışmaları sürdürülmektedir. Okul öncesi dönemdeki özel yetenekli çocuklara yönelik destek eğitim odası programı TYMM kapsamında hazırlanması çalışmaları devam etmektedir.

Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının BİLSEM’lerin Altyapısının Güçlendirilmesi Projesi kapsamında; Türkiye genelindeki bilim ve sanat merkezlerine 2021-2025 yılları arasında 658 atölye kurulumu yapılmıştır. Kurumsal iş birlikleri aracılığıyla 118 atölye kurulumu sağlanmıştır. Aynı kapsamda 440 adet robotik maker kit ve 820 adet havacılık ve uzay kiti BİLSEM öğrencilerine ulaştırılmıştır. 2025 yılında ilk “Deniz Teknolojileri Atölyesi (ROV)” kurulmuştur. Belirtilen atölye ve eğitim ortamlarından 109.752 BİLSEM öğrencisi yararlanmaktadır. Kurumsal iş birlikleri ve protokoller aracılığıyla uzay teknolojileri, havacılık, nükleer enerji, tarımsal uygulamalar, savunma sanayi ve teknolojileri, kültür ve sanat alanları, fikri ve sınai mülkiyet hakları gibi tematik alanlara yönelik eğitimler, işbaşı izleme faaliyetleri, laboratuvar ve saha ziyaretleri gibi çalışmalardan yaklaşık 7000 BİLSEM öğretmeni ve öğrencisi yararlanmıştır. BİLSEM’lerde yürütülen bilimsel ve sanatsal çalışmaların yaygın etkisini artırmak amacıyla özel yetenek, müzik, bilim ve sanat, rehberlik hizmetleri, iki kere özel öğrenciler gibi temalara yönelik 8 kongre yapılmıştır. BİLSEM öğrencilerinin yürüttükleri çalışmaları sundukları 6 adet çocuk kongresi düzenlenmiştir. BİLSEM öğretmenlerinin mesleki yeterliliklerini geliştirmek amacıyla yüz yüze ve çevrim içi hizmet içi eğitimler planlanmıştır. BİLSEM bünyesine her yıl dâhil olan yeni öğretmen ve yöneticilere yönelik uyum eğitimleri düzenlenmektedir. Bu kapsamda 2024-2025 yıllarında 2000 öğretmen ve yönetici çevrim içi eğitime dâhil olmuştur. BİLSEM öğretmenlerine yönelik bölgesel eğitim zirveleri planlanmaktadır. İlki 2025 yılında İzmir’de yapılan zirvede 361 öğretmen ve yönetici tematik atölyelerde eğitim almıştır.

Öğretmenlerin Hizmet İçi Eğitim Faaliyetleri, 2023 yılı içerisinde 48.207 hizmet içi eğitim faaliyeti düzenlenmiş ve 6.810.684 öğretmen katılım sağlamıştır. Aile Eğitimi Kitap Seti, özel eğitim gereksinimi olan bireylerin ailelerine yönelik 53 kitap ve 500 videodan oluşan kapsamlı bir kaynak hazırlanmış ve ailelere rehberlik sağlanmıştır.

Özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin bireysel farklılıklarını dikkate alarak öğrenme süreçlerini desteklemek amacıyla materyal üretim ve dağıtım çalışmaları yürütülmektedir. "Özel Çocuklara Özel Materyaller" projesi kapsamında, 2 bin 460 set materyal özel eğitim sınıflarına, destek eğitim odalarına, özel eğitim anaokullarına ve bu yıl ilk defa hastane sınıflarına ulaştırılmıştır. 

Bakanlığımız tarafından hazırlanan ve çocuklarımızın edebiyatla buluşmasına ve hayal güçlerinin gelişimine önemli bir katkı sağlayan Özel Eğitim Çocuk Dergisi, yılda iki kez yayımlanmaktadır. Her sayısında farklı bir temayı işleyen dergi, Türk edebiyatının değerli yazar ve çizerlerinin kaleme aldığı şiir, masal, hikâye ve denemelerin yanı sıra resim, karikatür ve çeşitli etkinlik sayfalarıyla zengin bir içerik sunmaktadır. 

Özel eğitim alanı ile rehberlik ve psikolojik danışma alanında terminoloji birliğini sağlamak amacıyla temel kavramları içeren “Özel Eğitim ve Rehberlik Sözlüğü”nün hazırlanmıştır. 

Özel gereksinimli bireylerin eğitim ihtiyaçlarına dair farkındalığı artırmak ve ilgili paydaşları (veli, öğretmen, okul/kurum yöneticileri ve diğer paydaşlar) bilgilendirmek amacıyla kapsamlı bir rehber çalışması başlatılmıştır. Bu çalışma kapsamında, farklı yetersizlik türlerine (örneğin görme yetersizliği, işitme yetersizliği, zihin yetersizliği, otizm spektrum bozukluğu, çoklu yetersizlik, down sendromu, özel öğrenme güçlüğü, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, dil ve konuşma güçlüğü, bedensel yetersizlik, iki kere farklı çocuklar) ve özel yetenekli bireylere yönelik bilgi ve güncel araştırmaların yer aldığı, fasiküller hâlinde yayımlanacak bir kılavuz kitap hazırlanması hedeflenmiştir. Bu çalışma, özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin özelliklerini, eğitim ihtiyaçlarını ve onların yaşam kalitesini artırmaya yönelik yenilikçi yaklaşımları geniş bir kitleye ulaştırmayı amaçlamaktadır. Her fasikül, ilgili yetersizlik türüne dair özellikler, eğitim yöntemleri, dünyada yapılan güncel araştırmalar, çevrimiçi kaynaklar (QR kodlarla erişim sağlanacak şekilde) gibi bilgileri içermektedir. 

Öğrencilerin Esenliklerinin Güçlendirilmesi Projesi

Öğrencilerin okul ortamında ve dijital dünyada güvenli, bilinçli ve sağlıklı bir şekilde var olmalarını desteklemek, esenliklerini artırmak amacıyla Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile UNICEF iş birliğinde "Öğrencilerin Esenliklerinin Güçlendirilmesi Projesi" yürütülmektedir. Proje kapsamında, öğrencilere yönelik sınıf rehberlik, psikoeğitim ve bireysel müdahale programlarının; öğretmenlere ve velilere yönelik ise destekleyici programlar ile kılavuzların hazırlanması amaçlanmaktadır.

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Alanındaki Reformlar ve Politikalar

Türk Ulusal Zekâ Ölçeğinin (TUZÖ) Geliştirilmesi

TÜBİTAK Kamu Kurumları Araştırma ve Geliştirme Projelerini Destekleme Programı (KAMAG) kapsamında 3-22 yaş bireylerinin zihinsel beceri ve yeteneklerini belirlemeye yönelik sürdürülebilir, interaktif ve yapay zekâ tabanlı bir psikolojik ölçme aracı olarak geliştirilen TUZÖ, zekâyı çok boyutlu yapıda değerlendirecek olan sınıfının en kapsamlı zekâ ölçeğidir. TUZÖ, bilgisayarlı (BOBUT) ve kâğıt-kalem testi (KKT) olmak üzere iki farklı formatta hazırlanmıştır. Cattell-Horn-Carroll (CHC) kuramı temel alınarak yapılandırılan TUZÖ; sayı bilgisi, okuma-yazma, anlama, akıcı düşünme, kısa süreli bellek, uzun süreli bellek, görsel işlemleme, işitsel işlemleme ve işlemleme hızı olmak üzere dokuz bilişsel yeti alanında değerlendirme yapmaktadır. Dünyada en geniş örneklem hacmine sahip olan TUZÖ uluslararası standartların çok üzerinde katılımcı sayısı ile geliştirilmiştir. Dünyada ilk defa "Bireye Özel Bilgisayar Uygulamalı Zekâ Testi" olma özelliğine sahip TUZÖ, zekâyı çok boyutlu bir yapıda ele alarak bireylerin kendine özgü güçlü ve zayıf yönlerini belirlemede kapsamlı bir değerlendirme sunacak ve gelişim alanlarına uygun eğitim stratejilerinin planlanmasına yardımcı olacaktır.

Bağımlılık Risk Haritaları

Türkiye genelinde il, okul ve sınıf bazlı Bağımlılık Risk Haritaları oluşturulmuş olup öğrencilerin bağımlılık risk etkenleri ve oranları belirlenmiştir. 2024-2025 eğitim öğretim yılına ilişkin yapılan çalışmalar doğrultusunda istatistiksel veri analizleriyle birlikte veri kayıpları da hesaplanarak elde edilen sonuçlar doğrultusunda ilkokul kademesinde 11.398, ortaokul kademesinde 10.172, lise kademesinde 6.459 okuldan veri elde edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda ihtiyaç analizi gerçekleştirilmiş ve riskin azaltılmasına yönelik çeşitli önleyici ve destekleyici çalışmalar yürütülmüştür.

Ailelere ve Öğretmenlere Yönelik Bağımlılıkla Mücadele Psikoeğitim Programları

Öğrencilerin bağımlılıklardan korunmasını desteklemek ve sağlıklı yaşam becerilerini güçlendirmek amacıyla TYMM çerçevesinde aileler ve öğretmenler için kapsamlı bağımlılıkla mücadele psikoeğitim programları hazırlanmıştır. Ailelere Yönelik Bağımlılıkla Mücadele Psikoeğitim Programı ve Öğretmenlere Yönelik Bağımlılıkla Mücadele Psikoeğitim Programı içeriklerinde teknoloji, kumar, tütün, alkol ve madde bağımlılıklarına ilişkin konular yer almaktadır. Söz konusu programlar, ailelerin ve öğretmenlerin bağımlılıklarla mücadelede bilinçlenmesini, erken uyarı işaretlerini tanımasını ve sağlıklı müdahale yollarını öğrenmesini desteklemeyi hedeflemektedir. Aynı zamanda günümüzün hızla değişen yaşam koşulları ve dijitalleşmenin getirdiği riskler karşısında öğrencilerin bedensel, zihinsel ve sosyal açıdan güçlü insanlar olarak yetişmelerini desteklemeyi, aile ve okul arasındaki iş birliğini güçlendirmeyi, koruyucu ve önleyici çalışmaların etkililiğini artırmayı amaçlamaktadır.

Akran Eğitim Modeli ile Bağımlılığı Önleme Psikoeğitim Programları

Bağımlılıkla mücadele çalışmaları kapsamında öğrencilerin akranlarıyla daha etkili iletişim kurabildiği ve akran temelli yaklaşımların önleyici müdahalelerde önemli bir rol oynadığı görülmektedir. Bu nedenle öğrencilerin bağımlılıklara karşı farkındalık kazanmalarını ve sağlıklı davranışlar geliştirmelerini desteklemek amacıyla ortaokul ve lise öğrencilerine yönelik Akran Eğitim Modeli ile Bağımlılığı Önleme Psikoeğitim Programları geliştirilmektedir. Söz konusu programlar, öğrencilerin bağımlılıklar konusunda farkındalık kazanmalarını, sağlıklı yaşam becerileri geliştirmelerini ve riskli davranışlara karşı direnç oluşturmalarını amaçlamakla birlikte eğitim alan öğrencilerin edindikleri bilgi ve becerileri yaşıtlarıyla paylaşarak olumlu rol model olmalarını desteklemeyi, okul ikliminin güçlendirilmesini ve koruyucu hizmetlerin yaygınlaştırılmasını hedeflemektedir.

Güçlenmek, Bağımlılıktan Esenliğe Bülteni

Bağımlılıkla mücadele kapsamında yürütülen farkındalık ve bilgilendirme çalışmaları doğrultusunda Güçlenmek, Bağımlılıktan Esenliğe adlı bülten hazırlanarak yayımlanmıştır. Hazırlanan bültende bağımlılıkların bireyler üzerindeki sosyal duygusal etkilerine, toplumsal yansımalarına ve önleyici müdahale ile çözüm yollarına yönelik güncel ve bilimsel bilgilere yer verilmiştir. Hem öğrencilerin hem de ailelerinin bağımlılıkla ilgili riskler konusunda bilinçlenmelerini sağlamak, koruyucu ve önleyici adımları desteklemek ve toplumsal farkındalığı artırmak amaçlanmıştır.

Bilgisayar Destekli Ulusal Mesleki İlgi Envanterlerinin Geliştirilmesi

Mesleki rehberlik hizmetleri kapsamında ortaokul ve lise öğrencilerinin mesleki ilgilerinin belirlenmesine yönelik ölçme araçları geliştirilmiştir. Mesleki İlgi Envanteri Ortaokul Formunun uygulanmasının ardından öğrencilere lise türleri kapsamında yönlendirme yapılması, Mesleki İlgi Envanteri Lise Formunun uygulanmasının ardından ise öğrencilere ön lisans, lisans ve meslek tercihi kapsamında yönlendirme yapılması amaçlanmıştır. Söz konusu envanterler ile öğrencilerin mesleki ilgileri doğrultusunda kendilerini tanımalarına ve mesleki seçeneklerini fark ederek karar vermelerine destek olunacaktır.  Mesleki İlgi Envanterlerinde Bilim, Doğa/Ekosistem, Sosyal Etki, Kültür, Toplum ve İnanç Sistemi, Nesne Merkezli, Organizasyon, Sağlık, Sanat, Spor, Teknoloji ve Mühendislik, Veri Bilimi ve Dijital İletişim ilgi alanlarını ölçen maddeler yer almıştır. Mesleki İlgi Envanterlerinin yazılım süreci tamamlanmış olup ortaokul ve lise öğrencilerine uygulanmak üzere hazır hâle getirilmiştir. 2025-2026 eğitim öğretim yılında öğrencilere uygulanacaktır.

Bilgisayar Destekli Ulusal Mesleki Beceri Envanterlerinin Geliştirilmesi

Mesleki rehberlik hizmetleri kapsamında ortaokul ve lise öğrencilerinin mesleki becerilerinin belirlenmesine yönelik ölçme araçları geliştirilmiştir. Öğrencilerin Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerinde yer alan 53 alan ve 114 dala yönelik mesleki beceri profillerinin belirlenmesi amacıyla hazırlanmıştır. Mesleki Beceri Envanteri Ortaokul Formunun uygulanmasının ardından öğrencilerinin liseye geçiş sürecinde becerilerine uygun alanlara yönlendirme yapılması, Mesleki Beceri Envanteri Lise Formunun uygulanmasının ardından ise Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerine yerleşen öğrencilerin kendilerine uygun meslek dallarına yönlendirme yapılması amaçlanmıştır. İlerleyen süreçte ise istihdam ve yatırım planlamalarına etkin bir şekilde yön vermesi hedeflenmiştir. Mesleki Beceri Envanterlerinin yazılım süreci tamamlanmış olup ortaokul ve lise öğrencilerine uygulanmak üzere hazır hâle getirilmiştir. 2025-2026 eğitim öğretim yılında öğrencilere uygulanacaktır.

Tercih Danışmanlığı Süreci

Öğrencilerimizin eğitim hayatlarında önemli bir geçiş aşaması olan bir üst öğrenim kurumuna yerleşme süreçlerinde, doğru ve bilinçli tercihler yapabilmelerini desteklemek amacıyla Millî Eğitim Bakanlığı tarafından kapsamlı tercih danışmanlığı hizmetleri yürütülmektedir. Bu kapsamda, Liselere Geçiş Sistemi (LGS) ve Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) tercih dönemlerinde, Türkiye genelindeki tüm il ve ilçelerde öğrencilerimize yönelik rehberlik ve psikolojik danışmanlık hizmetlerinin etkin şekilde sunulabilmesi amacıyla Tercih Danışmanlığı Birimleri kurulmaktadır.

Bu doğrultuda, 2024-2025 Eğitim ve Öğretim Yılında Bakanlığımıza bağlı halk eğitimi merkezlerinde, rehberlik ve araştırma merkezlerinde, mesleki eğitim merkezlerinde ve resmî okul ve kurumlarda 30.623 LGS ve YKS Tercih Danışmanlığı Birimi oluşturulmuştur. Tercih Danışmanlığı Birimlerinde görev alan rehber öğretmen/psikolojik danışmanlarımız aracılığıyla 14-24 Temmuz tarihleri arasında gerçekleştirilen LGS Tercih Sürecinde 469.251 öğrenciye tercih danışmanlığı hizmeti sunulmuştur. Tercih Danışmanlığı Birimlerinde görev alan rehber öğretmen/psikolojik danışmanlarımız aracılığıyla 01-13 Ağustos 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilen YKS Tercih Sürecinde 100.033 öğrenciye tercih danışmanlığı hizmeti sunulmuştur.

Velilerin tercih dönemine ilişkin doğru ve güncel bilgilere kolaylıkla ulaşabilmeleri amacıyla, Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından “Liselere Geçiş Sistemi (LGS) Tercih Süreci Veli Kılavuzu” ve “Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Tercih Süreci Veli Kılavuzu” hazırlanmıştır. Bu kılavuzlar aracılığıyla velilerimize, tercih sürecinin işleyişi, dikkat edilmesi gereken hususlar ve öğrencilere nasıl destek olunabileceği konularında kapsamlı bilgiler sunulmuştur.

DENEYAP Türkiye Projesi

Gençlik ve Spor Bakanlığı Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TÜBİTAK ve Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı iş birliğinde yürütülen DENEYAP Türkiye Programı kapsamında gençlik merkezlerinde teknoloji odaklı eğitim faaliyetlerine katkı sunmaktadır. Program, gençlerin tasarım ve üretim, robotik kodlama, elektronik programlama, yazılım teknolojileri, ileri robotik, yapay zekâ, siber güvenlik, enerji teknolojileri, havacılık ve uzay teknolojileri ile mobil uygulama geliştirme gibi alanlarda uygulamalı öğrenme süreçlerine katılmalarını desteklemektedir. Ayrıca DENEYAP eğitmenlerine yönelik eğitimler, öğrenciler için tematik kamp programları, proje şenlikleri ve motivasyon faaliyetleri düzenlenerek programın okul dışı öğrenme boyutu güçlendirilmektedir.

GEN-2030 Dijital Yetkinlikler ve Yapay Zeka Atölyesi

Gençlik ve Spor Bakanlığı Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, GEN-2030 Dijital Yetkinlikler ve Yapay Zekâ Atölyesi projesi ile gençlere yönelik teknoloji temelli öğrenme faaliyetleri yürütmektedir. Proje kapsamında gençlik merkezlerindeki mevcut inovasyon, bilim ve teknoloji atölyeleri yapay zekâ ve dijital yetkinlikler odağında yeniden yapılandırılmakta; gençlerin yapay zekâ uygulamaları, algoritmik düşünme, dijital üretim, kodlama ve yaratıcı teknoloji kullanımı gibi alanlarda deneyim kazanmaları desteklenmektedir. Proje ayrıca gençlik çalışanlarına yönelik yapay zekâ temelli eğitici eğitimleri, gönüllü eğitmen yetiştirme süreçleri, atölye programlarının uygulanması, sanal atölye ortamlarının oluşturulması ve geliştirilen projelerin izlenmesine yönelik bir takip mekanizması içermektedir. Bu kapsamda GEN-2030, gençlere okul dışında dijital yeterlikleri geliştiren tamamlayıcı bir öğrenme ortamı sunmaktadır.

Çevreme Duyarlıyım, Değerlerime Sahip Çıkıyorum Projesi (ÇEDES)

Gençlik ve Spor Bakanlığı Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Millî Eğitim Bakanlığı ve Diyanet İşleri Başkanlığı ile iş birliği içinde yürütülen Çevreme Duyarlıyım, Değerlerime Sahip Çıkıyorum (ÇEDES) Projesine okul dışı öğrenme kapsamında katkı sunmaktadır. Bu kapsamda gençlik merkezlerinde değerler eğitimi temelli atölyeler uygulanmakta; gençlerin kişisel, sosyal ve kültürel gelişimini destekleyen faaliyetler yürütülmektedir. Proje çerçevesinde gençlik merkezleri ve gençlik kampları eğitim ortamı olarak kullanılmakta; değerler kulübü çalışmaları için ihtiyaç duyulan materyal, mecra ve eğitici desteği sağlanmakta; ilgili eğitmenlere yönelik rehberlik, planlama, izleme ve değerlendirme süreçlerine katkı verilmektedir. Faaliyetler gönüllülük esasıyla, ders dışı zamanlarda ve okul dışı öğrenme süreçlerini destekleyecek şekilde gerçekleştirilmektedir.

Okullar Merkezimde

Gençlik ve Spor Bakanlığı Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen Okullar Merkezimde Programı, temel eğitim ve ortaöğretim kurumları ile gençlik merkezleri arasındaki etkileşimi güçlendirmeyi amaçlayan okul dışı öğrenme faaliyetidir. Program kapsamında gençlik çalışanları okullarda bilgilendirme çalışmaları gerçekleştirmekte; öğrenciler gençlik merkezlerine davet edilerek tanıtım sunumları, atölye etkinlikleri, spor ve kültürel faaliyetler gibi uygulamalı öğrenme süreçlerine katılmaktadır. Program, gençlerin gönüllülük ve sosyal sorumluluk alanlarına yönlendirilmesini, gençlik merkezlerinin sunduğu eğitim ve gelişim imkanlarına erişimin artırılmasını ve öğrencilerin sosyal, kültürel ve değer odaklı etkinliklere katılımının desteklenmesini hedeflemektedir.

Bilim Kampları

Gençlerin eleştirel düşünme, karmaşık problemleri çözme, girişimcilik, yaratıcı ve yenilikçi düşünme, takım çalışması ve etkili iletişim gibi 21. yüzyıl becerilerinin gelişmesini sağlamak amacıyla TÜBİTAK ile iş birliği halinde düzenlenen kamplardır. 

Öğretmenlerin İyi Oluş Hâllerinin Geliştirilmesi ve Akran Zorbalığı Konusunda Kapasitelerinin Güçlendirilmesi Projesi

“Öğretmenlerin İyi Oluş Hâllerinin Geliştirilmesi ve Akran Zorbalığı Konusunda Kapasitelerinin Güçlendirilmesi Projesi”, Millî Eğitim Bakanlığı ve UNICEF iş birliğinde yürütülen bir projedir. Söz konusu proje, 2024 yılında “Deprem Bölgesinde Çalışan Öğretmenlerin İyi Oluş Hallerinin Geliştirilmesi Projesi” başlığı ile yürütülmüştür. Bu, projenin ilk ayağı olup 6 Şubat depreminden etkilenen illerde görev yapan öğretmenlerin iyi oluş hallerinin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Proje kapsamında saha çalışması ve ihtiyaç analizi raporu ve eğitici eğitimi kitabı hazırlanmıştır. Farklı tarihlerde toplamda 659 Rehberlik öğretmeni eğitici eğitimine alınmış olup eğitici eğitimi alan öğretmenlerin maharetiyle mahalli eğitimler verilmektedir. Ayrıca oluşturulan videolarla ÖBA üzerinden ilgi duyan tüm öğretmenlere ulaşılmasının sağlanması hedeflenmektedir. Mahalli Eğitimler ve ÖBA ile birlikte 19.000 öğretmene eğitim verilmesi hedeflenmektedir.

Proje, 2025 yılı itibariyle “Öğretmenlerin İyi Oluş Hâllerinin Geliştirilmesi ve Akran Zorbalığı Konusunda Kapasitelerinin Güçlendirilmesi Projesi” olarak devam etmektedir. Proje kapsamında öğretmenlerin iyi oluş hallerinin geliştirilmesine yönelik stresle başa çıkma becerilerinin geliştirilmesi, psikolojik sağlamlıklarının artırılması, kendini tanıma ve özgüvenlerinin geliştirilmesi, zorbalık türleri ve etkileri konusunda farkındalık kazanması ve zorbalıkla mücadele becerilerinin geliştirilmesi, okul içinde güvenli ve destekleyici bir ortam hazırlanması, öğretmenlerin mesleki gelişimlerinin desteklenmesi, sınıf içi olumlu bir atmosfer oluşturma becerisinin geliştirilmesi, özel gereksinimli öğrenciler için bütünleştirici eğitim ortamlarının sağlanması, öğrencilerin iyi oluş hallerinin desteklenmesi gibi konuları içeren eğitimlerle ilgili ÖBA platformunda yayınlanmak üzere okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise kademelerine yönelik eğitim videoları hazırlanmıştır. Bu kapsamda  ‘Öğretmenlerin Akran Zorbalığı Konusunda Kapasitelerinin Güçlendirilmesi Eğitim Kılavuzu’ hazırlanmıştır. Toplam 447 rehberlik öğretmeni eğitici eğitimine katılmış olup, eğitici eğitimi alan öğretmenlerin maharetiyle mahalli eğitimler verilmektedir. Ayrıca oluşturulan videolarla ÖBA üzerinden ilgi duyan tüm öğretmenlere ulaşılmasının sağlanması hedeflenmektedir. Mahalli Eğitimler ve ÖBA ile birlikte 11.000 öğretmenin eğitileceği öngörülmektedir.

Sınıfında Özel Eğitim Öğrencisi Bulunan Öğretmenlerin Kapsayıcı Eğitim Bağlamında Özel Eğitim Becerilerinin Geliştirilmesi Projesi

“Sınıfında Özel Eğitim Öğrencisi Bulunan Öğretmenlerin Kapsayıcı Eğitim Bağlamında Özel Eğitim Becerilerinin Geliştirilmesi Projesi”, Millî Eğitim Bakanlığı ve UNICEF iş birliğinde yürütülen bir projedir. Proje, öğretmenlerin özel eğitim ihtiyacı olan, geçici koruma statüsündeki ve dezavantajlı öğrencilerle etkili biçimde çalışabilme kapasitelerini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Proje kapsamında yapılan içerik geliştirme çalıştayı ile Eğitici Eğitimi Kılavuzu ve Proje El Kitabı hazırlanmış, ardından öğretmen eğitim videoları üretilmiştir. Yaklaşık 1.000 öğretmene eğitici eğitimi verilmesi ve mahallî ile çevrim içi eğitimler yoluyla toplamda 30.000 öğretmene ulaşılması hedeflenmektedir

2024

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programlarının Hazırlanması

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, on yıllık uzun soluklu bir çalışmanın ürünüdür ve bu süreçte beceri temelli öğretim programlarını geliştirmek amacıyla birçok adım atılmıştır. Bu doğrultudaki somut ilk çalışma, 2014 yılında yapılan Millî Eğitim Kalite Çerçevesidir. Bu çerçevede öğrencilerin sahip olması gereken beceriler tanımlanmıştır. Beceri temelli bir eğitim anlayışı için atılan ikinci somut adım ise Türkiye Yeterlilikler Çerçevesinin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in Bakanlar Kurulu’nun 2015/8213 sayılı Kararı’yla 19 Kasım 2015 tarihli ve 29537 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesidir. Bu çerçeve kapsamında tanımlanan 8 anahtar yetkinlik, öğretim programlarına dâhil edilmiştir.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne dayanan ve 2023 yılında tam zamanlı komisyon çalışmaları ile başlayan program geliştirme sürecinin ilk aşamasını ihtiyaç analizi oluşturmuştur. Bu kapsamda mevcut öğretim programlarına yönelik sorunlar ve ihtiyaçlar tespit edilmiş; bu sorunların nasıl giderilebileceği ve ihtiyaçların nasıl karşılanabileceği üzerine temel sorular sorularak bilimsel, ihtiyaca uygun bir yol haritası oluşturmak amacıyla çeşitli kaynaklardan veriler toplanmıştır.

81 il millî eğitim müdürlüğünde program değerlendirme komisyonları kurularak mevcut programların değerlendirilmesi yapılmış ve raporlama süreci yürütülmüştür. 2013 yılından itibaren öğretim programlarına ve ders kitaplarına gelen görüş ve öneriler Bakanlığımız tarafından arşivlenmiş ve bu görüşler üzerinde içerik analizi yapılarak çalışmalar raporlaştırılmıştır. Beceri temelli öğretim programı uygulayan ülkelerle ilgili durum tespit çalışmaları yapılmıştır. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programlarında kullanılması kararlaştırılan beceri setleri ile ilgili çalışmalar sivil toplum kuruluşlarına gönderilerek onların görüş ve önerileri alınmıştır.

OECD, Dünya Bankası gibi uluslararası kuruluşlarla ilgili güncel gelişmeler sürekli takip edilerek alana yönelik yurt dışındaki akademik yayınlar incelenmiş ve bunları raporlaştırılan komisyonlar oluşturulmuştur. 2017 Öğretim Programlarının konu ve kazanımlar açısından birçok farklı ülkenin öğretim programı ile karşılaştırıldığı analiz raporları oluşturulmuştur. Uluslararası sınavlarda ortalamanın üzerinde başarı gösteren ülkelerin öğretim programları, program geliştirme açısından incelenmiş ve raporlaştırılmıştır.

Beceri temelli öğretim programının hazırlık sürecinde 81 ilden öğrenci görüşleri alınmış ve 17 bin öğrencinin yanıtladığı anket çalışması yapılarak öğrencilerin beklentileri ve ihtiyaçları tespit edilmiştir. Ayrıca 81 ilden öğretmen görüşleri alınmış ve öğretmenlerin süreçte karşılaştıkları zorluklar, mevcut öğretim programlarına dair eksiklikler ve ihtiyaçlar hakkında kapsamlı bir veri toplama çalışması yapılmıştır. 2013 Öğretim Programlarının uygulamaya konulmasından itibaren günümüze kadar yapılan tüm akademik çalışmalar analiz edilerek raporlanmıştır.

İhtiyaç analizi sürecinde stratejik planlar, eylem planları ile ulusal ve uluslararası araştırma raporlarından yararlanılmıştır. Yapılan ihtiyaç analizi sonucunda mevcut öğretim programının bilişsel yükünün öğrenciler açısından ağır olduğu tespit edilmiş ve bu durum program geliştirme çalışmalarına temel gerekçe oluşturmuştur. Ayrıca uluslararası raporlar ve küresel ölçekli sınavlardan elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde ülkelerin eğitim sistemlerinin beceri odaklı ve bütüncül gelişim alanlarına hizmet eden bir anlayışa yöneldiği görülmüştür.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin ortaya çıkışına zemin hazırlayan unsurlar şunlardır:

• Bilgiye erişim yollarının arttığı günümüzde bilgiyi etkin bir şekilde kullanma ve beceriye dönüştür-me ihtiyacının ön plana çıkması,
• Bilim, teknoloji, ekonomi, sanat ve kültür alanlarındaki değişimler ile program geliştirmenin çağın gerekliliklerine uygun olması gerektiği anlayışı,
• Sosyal-duygusal öğrenme becerilerinin öğretim programlarının yapısına somut olarak nüfuz ettiril-mesine ihtiyaç duyulması,
• Ahlaklı, yetkin, erdemli; milleti ve insanlık için iyi, doğru, faydalı ve güzel olanı yapmayı ideal edinmiş öğrenciler yetiştirmek amacıyla millî ve manevi değerlerin öğretim programlarında somut, anlaşılır ve görünür kılınması,
• Sistem okuryazarlığıyla öğrenme sürecinde sistem düşünme becerisinin geliştirilmesi ve okuryazar-lık becerilerinin temel hedeflerine bütüncül olarak ulaşılması,
• Karmaşık ve kapsamlı bilgi kümelerinin diğer dersler ile yatayda ve kendi içinde dikeyde tutarlığının sağlanarak geçerli, güvenilir ve rafine bir içerik oluşturulması,
• Disiplinler arası ilişkilerin kurulması ve öğretim programlarını disiplin odaklı bilgi aktarımının öte-sine geçirerek öğrencilere bütüncül bir bakış açısı kazandırılması, kalıcı öğrenmelerin gerçekleşme-sinin desteklenmesi,
• Öğrencinin aktif ve çevresiyle etkileşim içinde olduğu, öğrenme sorumluluğunu aldığı öğrenme sü-recinde; yaşantısal öğrenme, bağlamsal öğrenme, sorgulamaya dayalı öğrenme, iş birlikli öğrenme, proje temelli öğrenme yaklaşımlarının öğretme-öğrenme yaşantılarında odağa alınması,
• Öğrenen farklılıklarının normal dağılım içerisinde kaybolmasının, yarıştırıcı ve ayrıştırıcı anlayışlar-dan uzak “farklılaştırma” etkinlikleriyle önlenmesi ve böylelikle öğrenme sürecinde sosyal adaletin sağlanması,
• Öğrenme kanıtları ile süreç ve durum temelli yaklaşımlar, geliştirici ölçme ve değerlendirme yak-laşımları ön plana alınarak öğrencilerin öğrenme hedeflerine ulaşma düzeylerinin nesnel ve açık olarak belirlenmesi,
• Öğrencilerin ilgi, ihtiyaç ve beklentilerine yönelik olarak bağlamsal ve çevresel özelliklerin dikkate alındığı okul temelli planlamaya olanak sağlaması ve öğretmen özerkliğinin güçlendirilmesi,
• Öğretmen yansıtmaları aracılığıyla öğretmenlerin hem kendilerinin hem de öğretim programlarının güçlü ve iyileştirilmesi gereken yönlerini değerlendirmelerinin sağlanması.

Yukarıdaki amaçlar doğrultusunda hazırlanan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları

Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı 23/05/2024 tarih ve 20 sayılı kurul kararı ile onaylanmıştır. Söz konu öğretim programları 2024-2025 eğitim öğretim yılında anaokulu, 1 ve 5. sınıflarda Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları uygulanmaya başlanacaktır. Gelecek eğitim öğretim yıllarında ise kademeli geçiş gerçekleştirilecektir. 

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Kapsamında Öğretim Programlarının Güncellenmesi

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli; öğretim programlarının temel yaklaşımı, öğrenci profili, Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi, beceriler çerçevesi bileşenlerinden oluşan bütüncül bir modeldir. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin merkezinde bulunan insan; zihinsel, duygusal, bedensel, sosyal ve manevi gelişim yönleriyle bütüncül olarak ele alınmaktadır. Buna göre insanın kendini tanımasına ve keşfetmesine olanak tanıyarak kişilerin ilgi ve kabiliyetlerine göre esnek ve özgür öğrenme ortamlarının yaygınlaştırıldığı, hak ve gelişim temelli bir öğrenme süreci yapılandırılmıştır.

Eğitim, TYMM’de herkesin hayat boyu erişiminin teminat altına alındığı temel bir hak olarak görülmektedir.  Bu sebeple tüm politika ve uygulamalar, eğitim hakkının kullanımını ve fırsat eşitliğini sağlamak amacıyla uygulamaya geçirilmektedir. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, bu bakış açısından yola çıkarak öğrencilerin inanç, kimlik ya da sosyoekonomik durumları nedeniyle dezavantajlı olmadığı bir öğrenme süreci tasarlar ve bu farklılıkları dikkate alarak olası dezavantajları giderici tedbirlerle herkes için adil bir eğitim sürecini tahkim etmeyi amaçlamaktadır.

TYMM ile bireyin bilişsel, sosyal, duygusal, fiziksel ve ahlaki gelişiminin bütüncül bir anlayışla sağlanması amaçlanmıştır. Bu bağlamda; bilgi ve becerinin sentezlendiği soyut zihinsel süreçlerin somutlaştırıldığı, millî, manevi ve evrensel değerlerin öğretim programlarına nüfuz ettirilerek öğrenciye kazandırıldığı, öğrencinin aktif ve çevresiyle etkileşim halinde olduğu, nesnel ve açık ölçme ve değerlendirmeye imkân veren öğretim programları hazırlanmıştır.

TYMM’nin nihai hedefi ise yetkin ve erdemli insanlar yetiştirmektir. Yetkinlik ve erdemin merkezde olduğu Maarif Modeli öğrenci profilinde, öğrencilerin bilgi, beceri, eğilim ve değerleri göz önünde bulundurulmaktadır. TYMM’de öğrencilerin çok yönlü gelişmeleri, farklı alanlarda bilgi ve becerilere sahip olmaları amaçlanarak disiplinler arası ilişkilere de yer verilmiştir. Disiplinler arası ilişkiler ile öğretim programları disiplin odaklı bilgi aktarımının ötesine taşınmış, öğrencilerin bütüncül bir bakış açısı kazanmaları ve kalıcı öğrenmelerin gerçekleşmesi sağlanmıştır. Yeni öğretim programlarında; beceriler, birbiriyle ilişkileri ve anlam özellikleriyle öğrenme sürecinin bir parçası olarak modellenmiştir. Beceriler arası ilişkilendirmeler ile beceri geliştirme süreci dinamik bir yapıya kavuşturulmuş, dolayısıyla sürecin niteliğinin artmasına katkı sağlanmıştır.

Okul temelli planlama yoluyla ilk kez bağlamsal ve çevresel özellikler dikkate alınmış ve bu özelliklerin yeni öğretim programlarında yer bulması sağlanmıştır. Zümre öğretmenler kurulu tarafından ders kapsamında gerçekleştirilecek araştırma ve gözlem, sosyal etkinlikler, proje çalışmaları, yerel çalışmalar, okuma etkinlikleri gibi çalışmalara ayrılan süreyi ifade eden okul temelli planlama ile öğretmenlere öğretim programını uyarlama imkânı tanınmıştır. 

Yeni öğretim programlarında süreç ve durum temelli ölçme ve değerlendirme anlayışı benimsenmiş ve bu anlayışa uygulamaya dönük olarak yer verilmiştir. Ölçme ve değerlendirme uygulamalarının süreç temelli bir anlayışa dayanması ile öğrenci gelişimini takip etme ve öğretim yöntemlerini iyileştirme amaçlanarak ölçme ve değerlendirme sürecine öğrenme çıktılarına ulaşmada önemli bir rol verilmiştir. TYMM ile getirilen en önemli yeniliklerden biri, farklılaştırma bölümüdür. Farklılaştırma uygulamaları ile öğrenci farklılıklarının göz ardı edilmesinin önüne geçilmiş ve ayrıştırıcı ile yarıştırıcı zihniyetten uzak, sosyal adaletin sağlandığı etkinlikler oluşturulması hedeflenmiştir.

TYMM’nin kazandırdığı program dışı etkinlikler ile zihinsel, sosyal-duygusal, fiziksel ve ahlaki gelişimi desteklemek; kazanılan becerilerin gerçek hayatta uygulanmasına olanak tanımak, okullarda yürütülen akademik çalışmaları zenginleştirmek, zamanı etkili kullanmak ve estetik duyarlılığı artırmak amaçlanmıştır. Bu amaçla öğretim programlarına sosyal sorumluluk programı ve hayat boyu öğrenme eklenmiştir. Yapılan ihtiyaç analizleri sonucunda önemli bir beklenti olarak ortaya çıkan müfredat yoğunluğunu azaltmak amaçlanmış; öğrenciye bilişsel yük olmanın dışında başka bir işe yaramayan, anlamlı öğrenmeye hizmet etmeyen, yaşam becerilerinin gelişimine katkı sağlamaktan uzak içerikler öğretim programlarında kaldırılarak ortalama %35 oranında içerik sadeleşmesi yapılmıştır.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Kapsamında Öğretim Programları ve Ders Kitaplarının Geliştirilmesi

Günümüzde sosyal, kültürel alanlar ile ekonomi, teknoloji alanlarında gerçekleşen hızlı değişim ve dönüşümler insanların sahip olması gereken bilgi ve becerilerin farklılaşmasını, eğilimlerin farklı şekilde işe koşulmasını ve değerlerin tabii bir şekilde kazandırılmasını gerektirmektedir. Bu değişim sürecinde zihinsel faaliyetlerin insanlar tarafından anlamlandırılıp kullanılması için değişim ve dönüşümün bir bütün olarak tanımlanması gerekmiştir. Buna göre söz konusu dönüşümlerin birer yansıması olarak öğrencileri çağın gerektirdiği bilgi ve becerilerle donatmak için çeşitli yenilikçi politika ve uygulamaları öğretim programları aracılığıyla hayata geçirmek amaçlanmıştır. Bu kapsamda, TYMM bireyin bütün davranış örüntülerine hitap edecek şekilde alana ait bilgi kümlerini beceri örgüsü temelinde bütüncül bir yaklaşım ile ele almaktadır. Model kapsamında üst düzey düşünme becerileri, kavramsal beceriler, sosyal duygusal öğrenme becerileri, alan becerileri, okuryazarlık becerileri ve bu becerilerin işe koşulmasında tetikleyici işlevi olan eğilimler tanımlanmıştır. 

Bu bağlamda geliştirilen öğretim programları, modelde tanımlanan bileşenlerinin tamamı göz önünde bulundurularak, okul öncesinden ortaöğretimin sonunda kadar sarmal bir yapıda hazırlanmıştır. Önceki öğretim programlarında da becerilere yer verildiği görülmekle birlikte yenilenen programlarda becerilerin sürecin hangi aşamasında ve nasıl verileceğine dair rehberlik edilmiştir. TYMM kapsamında hazırlanan öğretim programlarında alana ait bilgi kümleri her bir öğrenme çıktısında beceri örgüsü temelinde yapılandırılmış, öğrenme-öğretme uygulamalarında bu becerilerin öğrencilere nasıl kazandırılacağına dönük somut yaşantılara yer verilmiştir. Ayrıca, beden ve ruh bütünlüğünü esas alan modelin temel bileşenlerinden biri olan erdem-değer-eylem çerçevesi programlara yansıtılmıştır. Böylece değerler programın diğer ögelerinden, becerilerden ve alan içeriğinden ayrık bir şekilde değil programın akışı içerisinde doğal olarak işlenmektedir. Benzer şekilde bütüncül bir akademik yaklaşımın gereği olarak öğretim programları beceri örgüsü temelinde öğretim süreçlerini zenginleştirmek üzere disiplinler arası niteliğinin yanında disiplinler üstü ve disiplinler ötesi yaklaşımlar esas alınarak tasarlanmıştır. 

TYMM kapsamında Ortaöğretim Genel Müdürlüğünce TYMM Ortak Metni ile 9 dersin öğretim programı, Temel Eğitim Genel Müdürlüğünce 10 dersin öğretim programı, Din Öğretimi Genel Müdürlüğünce 7 dersin öğretim programı 26 Nisan 2024’te kamuoyunun görüş ve önerisine sunulmuştur. Görüş ve öneriler, şeffaflık, bilimsellik ve katılımcılık ilkelerinin gereği olarak değerlendirilerek öğretim programlarına yansıtılmıştır. Yeni müfredata ilişkin 26 dersin TYMM öğretim programları, 16-22 2024 Mayıs’ta kurul gündemine alınarak görüşülmüş ve  Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı 23/05/2024 tarihli 20 sayılı Kurul Kararına göre onaylanmış olup 2024-2025 eğitim öğretim yılından itibaren okul öncesi, 1., 5. ve 9.sınıflardan başlamak üzere kademeli olarak uygulamaya başlanmıştır. 

Öğretim programında yer alan kavramsal beceriler ile alan becerilerinin yanı sıra sosyal duygusal beceriler, okuryazarlık becerilerine ve Erdem-Değer-Eylem modeline ders kitaplarımızda yer verilmiştir. Ders kitabında bu beceriler ve değerlerin öğrencilere bireysel ve grupla çalışma yöntemleri, eğitsel oyunlar ve ders içi- ders dışı etkinlikler ile kazandırılması hedeflenmiştir. Bu sayede ahlaklı ve erdemli bireyler yetiştirirken eleştirel düşünebilen, sorgulayan, araştıran, sorumluluk ve ülkü sahibi nesiller yetişmesi amaçlanmıştır.

Ders kitaplarımızda yer alan etkinlikler öğrenciyi bireysel çalışmalardan ziyade iş birlikli öğrenmelere yönlendirmektedir. Hazırlanan ders kitaplarında karekodlar içerisinde etkinlikler, animasyonlar, simülasyonlar ve dijital tarih, artırılmış gerçeklik ve yapay zekâ ile desteklenmiş uygulamalara yer verilmiştir. Bu sayede öğrencilerimizin herhangi bir yardımcı kaynağa ihtiyaç duymadan öğrenim görmesi hedeflenmiştir. 

Hazırlanan ders kitaplarında öğrencilerin kelime hazinesini geliştirecek şekilde Türkçenin doğru ve etkili kullanımı özellikle vurgulanmıştır. Türkçenin doğru kullanımı ve geliştirilmesi ders kitaplarımızda önemli bir politika olarak ele alınmıştır. Ders kitaplarımızda sadece sonuca odaklanan bir yaklaşımdan ziyade öğrencilerin süreç içindeki öğrenme düzeylerini takip etmek için geliştirici (biçimlendirici) ölçme ve değerlendirme uygulamaları kullanılmıştır. Ayrıca somut ve gözlemlenebilir öğrenme kanıtlarıyla ölçme ve değerlendirme süreçlerinin daha nesnel ve açık hale getirilmesi amaçlanarak süreç ve durum temelli ölçme ve değerlendirme yaklaşımlarına yer verilmiştir. Bu ölçme değerlendirme yaklaşımına uygun olarak tasarlanan formlar kitaplarımızda yer almıştır. Bu formlar öğrencilerin öz düzenleme becerilerinin geliştirilmesine katkıda bulunmuştur.

Harezmî Eğitim Modeli

Harezmî Eğitim Modeli, Türkiye’nin eğitim vizyonunu yansıtan ve öğrencileri 21. yüzyılın becerileriyle donatarak yetkin ve erdemli bireyler olarak yetiştirmeyi amaçlayan yenilikçi bir eğitim modelidir. Disiplinlerarası yaklaşımı, öğrenci merkezliliği ve problem temelli öğrenme metodolojisi ile öğrencilerin aktif katılımını, üst düzey düşünme becerilerini ve gerçek dünya sorunlarına çözüm üretme yeteneklerini geliştirir. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile olan güçlü ilişkisi sayesinde, ülkenin eğitim hedeflerine ulaşmada önemli bir rol oynamaktadır. Uluslararası iş birliklerine verdiği önem ile Harezmî Eğitim Modeli, dünya çapında eğitimde sürekli iyileştirme ve yenilik arayışına katkıda bulunmaya hazırdır. Harezmî Eğitim Modeli, Türkiye’de geliştirilmiş disiplinlerarası, öğrenci merkezli ve problem temelli bir eğitim yaklaşımıdır. Model, öğrencilerin gerçek yaşam sorunlarını veri temelli olarak belirlemesini ve bu sorunlara yenilikçi çözümler üretmesini teşvik ederken, öğretmenlerin süreci disiplinlerarası bir yaklaşımla planlamasına olanak tanır. Adını ünlü bilim insanı Harezmî’den alan bu model, bilgi işlemsel düşünme becerisinin hayata adapte edilmesini, programlama ve öğretim araçlarının etkin kullanılmasını hedefler. Harezmi Eğitim Modeli, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin hedeflerini destekleyen ve bilgi temelli eğitimden beceri temelli eğitime geçişi kolaylaştıran önemli bir model olarak öne çıkmaktadır. 

Modelin Temel Unsurları ve İlkeleri 

Harezmî Eğitim Modeli’nin temelinde çeşitli ilkeler ve unsurlar yatmaktadır: 

Disiplinlerarası Yaklaşım: Model, bilgisayar bilimlerini fen ve matematik bilimleri, sosyal bilimler, dil bilimleri, sanat, tasarım ve spor bilimleri ile bütünleştirir. Farklı disiplinlerin eş değerde yer aldığı işbirlikli bir öğrenme ortamını benimser. 
Hayatın İçinden Sorunlar: Öğrenciler, çevrelerinde karşılaştıkları gerçek yaşam problemlerini belirleyerek bu sorunlara çözüm ararlar. Bu yaklaşım, öğrenmeyi daha anlamlı ve motive edici hale getirir. 

Öğrenci Merkezlilik: Model, öğrenciyi merkeze alarak öğretmeni çözüm odaklı ve tasarımcı rolüne teşvik eder. Öğrencilerin ilgi alanları, becerileri ve öğrenme gereksinimlerine odaklanır. Öğrenciler, öğretmenleriyle birlikte müfredatın şekillenmesine aktif olarak katılırlar. 

Bilgi İşlemsel Düşünme: Model, öğrencilerin algoritmik düşünme becerilerini geliştirmeyi ve bu becerileri farklı alanlara uygulamalarını destekler. 

İşbirlikli Çalışma: Öğrenciler ve öğretmenler birlikte düşünme, birlikte tasarlama ve birlikte öğrenme süreçlerini deneyimlerler. Akran iş birliği öğrenme ortamları teşvik edilir. 

Teknoloji Entegrasyonu: Model, teknolojik araçların öğretmenler ve öğrenciler tarafından doğru ve etkin kullanımını teşvik eder. Öğrencilerin teknoloji kullanarak üretim yapmaları desteklenir. 

Sürekli Gelişim ve AR-GE: Harezmi Eğitim Modeli, sürekli değerlendirilip güncellenen bir yapıya sahiptir. Uygulamalardan elde edilen veri ve deneyimler, modelin geliştirilmesinde kullanılır. Okul, ilçe, il ve Bakanlık düzeyinde AR-GE süreçleri yürütülür.

Genç AR-GE

MEB olarak Türkiye Yüzyılı inancıyla ve TYMM’nin işaret ettiği erdem, değer ve eylem modeli doğrultusunda ülkemizdeki her bir bireyin erken yaşlardan itibaren çevreye duyarlı, millî ve manevi kültüre sahip ve çağa yön verebilecek donanıma sahip şekilde yetişmesi amacıyla artan bir ivmeyle çalışmalarımızı sürdürmekteyiz.

Öğrencilerimizin ilgi ve istidatlarına göre bedensel, zihinsel, ahlâkî, duygusal alanlarda dengeli ve sağlıklı bir gelişim göstermelerini sağlamak; özgür ve bilimsel düşünme yeteneğine sahip, girişimci bireyler yetiştirmek için On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028) kapsamında 746 numaralı politika; “Gençlerin fiziki, sosyal ve muhakeme yönüyle gelişimleri ile yenilikçi ve girişimci niteliklerini destekleyen bilim, sanat, kültür ve spor faaliyetlerine katılımları özendirilecektir.” hedefiyle belirtilmiştir. Bu politikaya bağlı olarak 746.2 numaralı tedbir ise “Gençlerin yeşil ve dijital dönüşümün etkilerine ve geleceğin ihtiyaçlarına uyum sağlayabilmesi ve üretkenliklerinin desteklenmesi için gerekli becerileri kazanmalarına yardımcı programlar geliştirilecektir.” olarak belirtilmiştir. Bu politika ve tedbir maddesinden hareketle 2025 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programında “İl millî eğitim müdürlüklerinin Ar-Ge birimleri tarafından Genç Ar-Ge faaliyetleri düzenlenecektir.” ifadesi yer almıştır.

MEB Strateji Geliştirme Başkanlığı koordinasyonunda, il millî eğitim müdürlükleri Ar-Ge birimleri tarafından hayata geçirilen “Genç Ar-Ge” faaliyetleriyle başta dezavantajlı gruplarda yer alan öğrenciler olmak üzere tüm öğrencilerimizin erken yaşlarda yetenek ve kapasitelerinin keşfedilerek bilimsel, teknolojik ve meslekî alanlarda kabiliyetlerini geliştirebilecekleri çalışmalara yönlendirilmesi hedeflenmektedir. Bu doğrultuda Türkiye’nin 81 ilinde “Genç Ar-Ge” başlığı altında bilim, teknoloji, mühendislik, sanat ve matematik odaklı çalışmalardan beceri gelişimini destekleyen üretim odaklı atölyeler ile proje yarışmalarına kadar katılımcılığı, girişimciliği ve toplumsal farkındalığı artırıcı nitelikte çalışmalar sürdürülmektedir.

Farklı temalarda sürdürülen bu çalışmaları görünür kılmak ve iyi uygulamaları yaygınlaştırmak amacıyla Strateji Geliştirme Başkanlığı tarafından internet sitesi kurulmuş olup Nisan 2025 itibarıyla söz konusu sitenin kamuoyu ile paylaşılması planlanmaktadır. Ayrıca “Genç Ar-Ge” faaliyetleri kapsamında gerçekleştirilen çalışmaların takibinin sağlanarak mükerrerliğin önlenmesi ve çalışmalara gerekli dönütlerin verilmesi amacıyla 6 aylık periyotlarla il millî eğitim müdürlükleri Ar-Ge birimleri tarafından “Genç Ar-Ge Faaliyetleri İzleme ve Değerlendirme Tablosu” hazırlanarak Millî Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığına gönderilecek ve böylece etkin bir süreç takibi sağlanacaktır.

MEBİ Bireysel Öğrenme Platformu

MEBİ, Bakanlığımız tarafından geliştirilen ve öğrencilerin bilgi birikimi, deneyimleri ve yeteneklerini dikkate alarak öğrenmeyi kişiselleştiren yenilikçi bir dijital bireysel öğrenme platformudur. Öğrencilerin ihtiyaçlarına ve öğrenme tarzlarına uygun materyaller sunan MEBİ, öğrenme süreçlerinde öğrencilerin aktif rol almalarını sağlar ve bireysel gereksinimlere uygun içeriklere erişim imkânı tanır. MEBİ, öğrencilerin konuları pekiştirmelerine ve öğrendiklerini kalıcı hale getirmelerine olanak sağlar.

MEBİ, öğrencilerin öğrenme süreçlerini daha etkili ve verimli hale getirmek için geliştirilen Bireysel Öğrenme Algoritması ile donatılmıştır. Bu algoritma, her öğrencinin öğrenme yolculuğunu takip eder, eksiklerini tespit eder ve kişisel ihtiyaçlarına göre yönlendirmeler yapar. Ortaöğretim düzeyinde öğrenim gören öğrenciler için hazırlanan MEBİ, öğrencilerin okul derslerini pekiştirmelerinde ve YKS hazırlık sürecini desteklemek ve eğitimde fırsat eşitliğini sağlamak amacıyla tasarlanmıştır.

ÖğretmenİZ Dijital Platformu

Bakanlığımız tarafından 24 Kasım 2023 tarihinde hayata geçirilen ÖğretmenİZ, öğretmenlerimizin sanatsal ve kültürel çalışmalarının,  ulusal ve uluslararası düzeyde fark yaratan projelerinin ve iyi uygulama örneklerinin yayımlandığı dijital bir platformdur. Bu platformda, öğretmenlerimizin uzmanlık alanlarına yönelik deneyimlerine,  kültürel ve sosyal birikimlerine yer verilir. Bu sayede göreve yeni başlayan öğretmenler için ilham verici içerikler sunulurken, öğretmenlik mesleğinin toplumdaki önemi ve değeri de desteklenmiş olur.

ÖğretmenİZ platformunda üç aylık periyotlarla yayımlanan ve içeriği tamamen öğretmenlerimizin eser ve çalışmalarından oluşan ÖğretmenİZ dergisi yayınlanmaktadır. Edebi eserler, sanatsal ve proje çalışmaları ile ülkemizden ve dünyadan güncel eğitim haberlerinin yer aldığı ÖğretmenİZ dergisi ile öğretmenlerimizin farklı alanlardaki çalışmalarını bir araya getirerek deneyimlerini paylaşabildiği ve birbirinden ilham alabildikleri bir köprü görevi görmek amaçlanmaktadır. 2023 yılından bu yana 5 sayısı ve Müzeler Haftası özel sayısı yayımlanan dergide 130 öğretmenin çalışması yer almıştır.
Platformda, 18 kategoride yayın yapan ÖğretmenİZ video kanalı bulunmaktadır. Kanal aracılığıyla, ülkemizin dört bir yanında Bakanlığımıza bağlı okul ve kurumlarda görev yapan öğretmenlerimizin nitelikli çalışmalarını, ülkemizde ve dünyada öne çıkmış projelerini, tecrübelerini ve eğitime dair geliştirdikleri yeni bakış açılarını kendi seslerinden geniş kitlelerle paylaşma imkânı sunulmaktadır.  Bu sayede başta mesleğe yeni başlayan öğretmenler olmak üzere tüm öğretmenlerimize ilham olmak, örnek başarı hikâyelerinin ve iyi örneklerin yaygınlaşmasına katkı sağlamak amaçlanmaktadır. 2023 yılından bu yana kanalda 310 öğretmenimizin video içeriği yayınlanmıştır.

Dinamik Ders Dili (Teknoloji Odaklı Öğrenme Senaryoları)

Dinamik Ders Dili, öğrenme ortamlarında teknolojinin etkin kullanılmasını desteklemeyi ve öğretmenlerin dijital becerilerini geliştirerek etkileşimli ders akışları sunmayı hedeflemektedir. Bu amaçla ilkokul ve ortaokul kademesinde öğretim programları ile uyumlu yenilikçi, özgün senaryolar geliştirilmektedir. Böylelikle fatih projesini destekleyici etkileşimli tahtaların daha etkili ve verimli kullanımı sağlanacaktır. Proje, Eylül 2023’te başlamış 2 yıllık bir süreci kapsayarak farklı branşlardaki öğretmenlere yönelik çalışmalar yürütmektedir.

Proje kapsamında Türkçe, fen bilimleri, sosyal bilgiler, matematik, sınıf ve İngilizce branşlarına yönelik ekipler oluşturulmuştur. Çalışmalar program, ölçme ve değerlendirme, alan, rehberlik ve bilişim alanlarında incelenerek iyileştirme ve geliştirme yapılmaktadır. Geliştirilen senaryoların uygulanabilirliğini değerlendirmek adına pilotlama çalışmaları yapılmış elde edilen veriler ışığında raporlaştırılmış ve gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Çalışmaların verimliliğini artırmak adına Mayıs 2024 ayında ekip ile “Senaryo Geliştirme” çalıştayı gerçekleştirilmiştir. 

Proje çıktılarının öğretmenlere ulaşması için “Yenilikçi Yaklaşımlar ve Teknoloji Kullanımı Eğitici Eğitimi” 6 farklı branşa yönelik gerçekleştirilerek farklı branşlarda toplamda 319 öğretmen yenilikçi yaklaşımlar ve teknoloji kullanımı eğiticileri olarak belirlenmiştir. Mahalli olarak eğitimler verilerek öğretmenlerin sınıflarında aktif öğrenme ortamlarını oluşturması hedeflenmektedir. Öğretmenlerin senaryo hazırlama, yenilikçi yaklaşımlar hakkında bilgi sahibi olmaları ve teknoloji kullanımını derslerine adapte edebilmeleri için ÖBA platformunda sunulmak üzere kurs içeriği hazırlanmaktadır. Öğretmenlerin, senaryoları sınıflarında uygularken kaynak olması adına “Yenilikçi Yaklaşımlara Teknoloji Odaklı Öğrenme Senaryoları Öğretmen El Kitabı” hazırlanmıştır. Geliştirilen senaryolar ve öğretmenlerin ihtiyacı olacak materyallerin sunumu için EBA platformu çalışmalarına başlanmıştır. 

Okul ve Öğretmen Ağları 

eTwinning, Avrupa’daki tüm öğretmenlerin öğrencilerini dâhil ettikleri, deneyim ve bilgi paylaşımına olanak sağlayan, birlikte pedagojik dayanağı olan projeler geliştirdikleri, güvenli ve web tabanlı bir sosyal okul ağıdır. 46 ülkenin proje faaliyetinde yer aldığı bu ağdaki amaç, öğretmen ve öğrencilerin bilişim teknolojileri kullanımını geliştirerek, teknolojiyi uyguladıkları müfredata entegre etmelerini ve yenilikçi öğretim yöntem ve tekniklerini kullanmalarını teşvik ederek öğretmen ve öğrencilerin İngilizce başta olmak üzere Avrupa dillerinde iletişim becerilerini geliştirmektir. Öğretmenlerin proje ile bağlarını artırmak üzere toplamda 10.000’den fazla öğretmenin katılım sağladığı 19 çevrim içi eğitim gerçekleştirilmiştir. 

Scientix Projesi

Ülkemizin de dâhil olduğu, amacı Avrupa genelinde gerçek yaşam problemlerini çözmeye yönelik fen, matematik, mühendislik ve teknoloji (STEM) eğitimi ile ilgili projelerden tüm Avrupa’nın haberdar olmasını sağlamak olan Scientix projesi, üretilen öğrenim materyallerinin ve araçlarının yaygınlaştırılmasını ve paylaşılmasını kolaylaştırmak için toplamda 567 Scientix elçisine sahiptir. Scientix projesi ve STEM eğitiminin yaygınlaştırılması deneyimlerin paylaşılması amacıyla çalıştay, yüz yüze / uzaktan eğitimler gerçekleştirilmiştir. 

Yenilikçi Sınıflar

Bakanlığımızın 2024-2028 Stratejik Planı’nda yer alan “Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda fiziki ve teknolojik altyapısıyla güçlü, nitelikli personelle eğitime erişimi ve eğitimde kaliteyi artıracak, etkin ve hesap verebilen kurumsal yapıyı geliştirmek.” amacını gerçekleştirmek üzere “Okullara yenilikçi sınıflar kurulacaktır” stratejisi belirlenmiştir. Bu amaç doğrultusunda 2023-2024 eğitim öğretim yılı itibariyle MEB tarafından bilgisayar teknolojileri (BT) laboratuvarlarının dönüşümü ve yenilikçi sınıfların kurulmasına yönelik olarak 81 ilde ortaokul ve lise kademesinde tüm branş öğretmenlerinin aktif öğrenme için kullanabileceği 500 sınıfın yenilikçi öğrenme ortamları olarak dönüştürülmesi çalışmaları başlatılmıştır. Çalışma kapsamında bütün öğretmen ve öğrencilerimizin nitelikli eğitime erişimini sağlamak üzere yenilikçi politikaların uygulanmasını sağlamak, FATİH Projesinin yenilikçi yaklaşımını güçlendirmek, eğitimde güncel teknolojilerin kullanımını sağlamak, eğitimde yeniliğe odaklanan ulusal ve uluslararası faaliyetleri yürütmek amacıyla öğrencilerimizin üst düzey becerilerini geliştirecek ve aktif öğrenme yaklaşımını destekleyecek öğrenme ortamları kurulmaktadır. Şimdiye kadar 500 Yenilikçi Sınıf için okul belirleme, alan tasarımı, bilişim altyapısı ve teknoloji ekipman-donanım belirleme çalışmaları yürütülmüştür. Bu doğrultuda yenilikçi sınıflarda 12 dizüstü bilgisayar, 8 masaüstü bilgisayar, robotik kitler, 3D yazıcı, akıl ve zekâ oyunları yer alacaktır. 

AB Kod Haftası (EU Code Week) Projesi

AB Kod Haftası (EU Code Week), programlama ve diğer teknolojik aktivitelerle yaratıcılığı, problem çözmeyi ve iş birliğini teşvik eden bir taban hareketidir. Amaç, programlamayı daha görünür kılmak, bireylerin fikirlerini kodlamayla nasıl hayata geçirebileceğini göstermek ve bu becerileri destekleyerek kişileri öğrenmeye teşvik etmektir. Öğrenciler, öğretmenler ve her yaştan bireyler için programlama becerileri geliştirmeyi amaçlayan etkinlikler düzenlenmektedir. Her yıl Ekim ayında düzenlenen Kod Haftası, dijital becerilerin geliştirilmesine yönelik en geniş katılımlı sosyal etkinliklerden biridir. Öğretmenler, robotik, yapay zekâ, 3D baskı, oyun tasarımı gibi 18 farklı konu başlığında etkinlikler düzenleyebilir. 

Eğitim Teknolojileri Kuluçka ve İnovasyon Merkezi (ETKİM)

MEB tarafından 2023 yılında, ODTÜ Teknokent’te Eğitim Teknolojileri Kuluçka ve İnovasyon Merkezi (ETKİM) açılmıştır. Eğitim teknolojileri sektörünü tanımak, tanıtmak, yönlendirmek ve güçlendirmek için yoğun faaliyetler yürütülen ETKİM’de dijital eğitim ve inovasyon ekosistemi kapsamında yürütülecek faaliyetler ile MEB eğitim teknolojilerinin aktif kullanımı için güçlü bir iş birliği modeli geliştirerek okullara yönelik dijital eğitim stratejilerini uygulama, teknoloji destekli iyi uygulama örnekleri sunma ve kapasite geliştirme faaliyetlerini desteklemeye devam etmektedir.

Temel Eğitimde Öğrenme Kayıplarının Giderilmesi ve Öğretimin Güçlendirilmesi Projesi Bu projenin temel amacı; temel eğitim düzeyinde öğrenme kayıplarının tespit edilmesi, öğrenme kayıplarının giderilmesi ve öğretimin güçlendirilmesidir. Ülke genelini örnekleyebilecek 7 bölgeden seçilen 20 ilde yürütülmektedir. Proje illeri, öğrenme kayıplarının yaygın olabileceği deprem illerinden, afet bölgelerinden, göçün yoğun yaşandığı illerden ve normal koşullarda afet dışındaki nedenlere bağlı olarak öğrenme kayıplarının yoğun yaşanabileceği illerden belirlenmiştir. Daha önceki iki fazda yoğunluk olarak deprem bölgesi ve deprem bölgesinden göçlerin fazla olduğu illerden seçilen iller ile pilot uygulama yapılmış ve uygulama çıktıları çalışmanın başarılı olduğunu göstermiştir. Devam edecek üçüncü ve dördüncü fazda bu kapsam genişletilerek proje il sayısı 20’ye çıkarılmış ve böylece proje çıktılarının yaygınlaştırılması için bir adım atılmıştır. Pilot iller Türkiye örneklemini temsil edecek yoğun göç alan ve yoğun göç veren iller arasından seçilmiştir. Böylece deprem faktörü yanı sıra farklı nedenlerle öğrenme kayıplarının yaşanacağı bir örneklem grup oluşturulmuştur.

Projenin üçüncü ve dördüncü faz çalışmaları kapsamında ilkokul ve ortaokul kademesindeki öğrencilerimize hayat bilgisi, matematik, Türkçe, fen bilgisi, sosyal bilgiler derslerinde tespit, müdahale, önleme ve güçlendirme faaliyetleri gerçekleştirilecektir. İlk iki fazda Türkçe ve matematik derslerinde uygulama sonuçlarının başarılı olarak raporlanmıştır. 2024-2025 Eğitim Öğretim yılı ile birlikte bu derslere ek olarak hayat bilgisi, fen bilgisi, sosyal bilgiler dersleri de eklenerek temel dersler düzeyinde birinci ve ikinci eğitim öğretim dönemini içeren değerlendirme bataryaları ve müdahale programları hazırlanmıştır. Üçüncü ve dördüncü faz içerisinde hazırlanacak dokümanlar Türkiye Maarif Modeli kapsamında hazırlanacaktır. Ayrıca birinci ve ikinci faz içerisinde hazırlanan Türkçe ve Matematik derslerinin ikinci dönem eğitim materyalleri Türkiye Maarif Modeli kapsamında güncellenerek revize edilecektir.  Projenin toplumda görünürlüğünün sağlanması için öğrenci, öğretmen ve ailelere yönelik etkili bir iletişim stratejisinin uygulanması planlanmaktadır. Proje sonuçlarının ilkokul ve ortaokul düzeyindeki öğrenci, öğretmen, okul yöneticisi ve velileri etkileyeceği beklenmektedir. Proje sürecinde ulaşılması hedeflenen öğrenci sayısı 80 bin, öğretmen sayısı ise 6000 olarak öngörülmektedir. 

Öğrencilerin Söz Varlığının Tespiti Geliştirilmesi ve İzlenmesi Projesi

Öğrencilerin Söz Varlığının Tespiti Geliştirilmesi ve İzlenmesi Projesi Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında yürütülecek olan bir projedir. Türkçe alan becerilerinin geliştirilmesi kapsamında hazırlanan bu proje, öğrencilerin kelime hazinesini genişletmeyi ve ders kitaplarının içerdiği söz varlığını zenginleştirmeyi amaçlamaktadır. Proje 2024-2026 yılları olmak üzere 3 yıl boyunca devam edecek olup proje kapsamında 18 iş paketi oluşturulmuştur. Hedef kitlesi, okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim öğrencileri olup bu kapsamda; öğrencilerin kelime hazinesini tespit etmek ve geliştirmek, öğrencilerin kavram bilgisini geliştirmek, ders kitaplarındaki söz varlığını tespit etmek ve zenginleştirmek, öğrencilerin Türkçe dil gelişimini destekleyerek millî, manevi ve kültürel değerlere bağlılıklarını güçlendirmek ve de okuma kültürünün oluşturulmasına yönelik çalışmalar yürütmek amaçlanmıştır.

Millî Kültür ve Değerler Eğitimi Projesi 

Millî Kültür ve Değerler Eğitimi Araştırma ve Geliştirme Merkezi öğrencilerin millî, manevi, insani, ahlaki ve kültürel değerlere sahip, duyarlı, bilinçli, sorumlu şahsiyetler olarak yetiştirilmesine katkı sağlamak amacıyla Bakanlığımız bünyesinde oluşturulan bir merkezdir. Bu merkezin çalışma süresi 4 yıl olarak öngörülmüş olup başta öğrenci, öğretmen ve okul yöneticileri olmak üzere bakanlığımızın tüm çalışanları ile velilerimize yönelik izleme, araştırma, bilinçlendirme ve yetkinlik geliştirmeye yönelik millî kültür ve değerler eğitimi çalışmaları yapılacaktır. Kurulacak merkez Millî Kültür ve değerler eğitimiyle toplumsal duyarlılığı artırmak ve öğrencilerin sorumluluk sahibi iyi bir insan olarak yetişmelerine yönelik eğitici ve geliştirici faaliyetler yürütülecektir. Söz konusu faaliyetlerle ilgili ulusal ve uluslararası düzeyde yapılan çalışmaları takip etmek ve Millî Kültür ve değerler alanında çalışmalar yapan kurum ve kuruluşlar ile iş birlikleri kurmak üzere çalışmalarını yürütecektir.

Millî kültür ve değerler eğitimi bağlamında başarılı proje ve iş birliklerinin iyi örneklerinin sunulması konferansı düzenlenecektir. Bu konferansta her ilde çeşitli başlıklar altında valiliklerce ya da belediyelerce Millî Eğitim Bakanlığıyla iş birliği içerisinde yürütülen çocukların kültürel, sportif, sanatsal faaliyetleriyle okuma alışkanlığı ve benzeri diğer tüm konularda okul dışı destek faaliyetleri belirlenecektir. Bu okul dışı uygulamalar arasından seçimler yapılarak belirlenen iyi örnekler konferansta sergilenecektir.

Su Verimliliği Seferberliği

İklim değişikliği etkileri ile mücadele, uyum ve direncinin artırılması ve su verimliliği ilkesiyle sürdürülebilir su yönetiminin sağlanması maksadıyla Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda başlatılan “Su Verimliliği Seferberliği” kapsamında kentsel, tarımsal ve endüstriyel kullanımlar başta olmak üzere yüksek su tüketimine sahip sektörlerde suyun verimli kullanımına yönelik çalışmalar yürütülmektedir.

Ülkemizin su kaynaklarının korunması ve gelecek nesillere aktarılması için, erken yaşlardan itibaren su bilinci oluşturulması büyük önem taşımaktadır. Bu doğrultuda “Su Verimliliği Seferberliği” kapsamında su verimliliği uygulamalarının yaygınlaştırılması ve toplumsal farkındalığın artırılması maksadıyla Bakanlığımız ve Tarım ve Orman Bakanlığı iş birliğiyle okul öncesi, ortaokul ve lise öğrencileri için ‘’Su Verimliliği’’ temalı materyaller ve eğitici rehberleri hazırlanmıştır. Hazırlanan eğitim materyalleri, çocukların ve gençlerin suyun değerini anlamalarını, su tasarrufu alışkanlıkları kazanmalarını ve çevreye duyarlı bireyler olarak yetişmelerini hedeflemektedir.

Söz konusu materyal desteğiyle eğitici eğitimleri planlanmakta öğretmen ve öğrenci eğitimleri yürütülmektedir. Ayrıca akran eğitimleri planlaması yapılmış ve su verimliliği eğitimlerinde akran eğitimi de uygulanmaktadır. Bu sayede öğrenciler arasında işbirliği, empati, problem çözme ve iletişim becerilerinin gelişmesine katkıda bulunulmaktadır.

İftarda Konuşalım Ramazan Söyleşileri

Ramazan ayı boyunca yapılan ve diğer yıllarda da yapılması planlanan “İftarda Konuşalım” projesi ile Türkiye Yüzyılı Maarif Model “Erdem-Değer-Eylem” çerçevesinde zengin kültürel mirasımız olan millî ve manevi değerlerimizin yanı sıra evrensel değerlerin nesillere aktarılması, gençlerin akademik bilgiyle manevi değerleri bütünleştirebilen bireysel ve toplumsal farkındalığı yüksek bilinçli bireyler olmaları amaçlanmaktadır. Lise düzeyindeki öğrencilerin, Sayın Bakanımız Yusuf TEKİN ve alanında uzman konukların bir araya gelerek iftar öncesinde ve iftar vaktinde bilgi ve deneyimlerin keyfli bir sohbet ortamında paylaşıldığı “İftarda Konuşalım” programı ile interaktif söyleşiler gerçekleştirilmiştir. Bu söyleşiler, gençlerimizin toplumsal değerlerimiz ile küresel değerler arasındaki bağlantıyı kurmalarına; sorumluluk, adalet, dayanışma, hoşgörü, çevre bilinci, teknolojinin doğru kullanımı, gönüllülük ve sürdürülebilirlik gibi değerler hakkında farkındalıklarının artmasına, farklı bakış açıları kazanmalarına imkân tanımıştır.

Afet ve Acil Durumlarda Çocuk Hakları ve Eğitimi Projesi

6 Şubat 2023’teki depremler, özellikle çocukları etkileyerek ciddi hak kayıplarına yol açmıştır. Bu nedenle, afet durumlarında çocuk hakları temelli bir yaklaşımın geliştirilmesi önemlidir. Afet öncesi, sırası ve sonrasında çocukların korunması için MEB personelinin çocuk hakları konusunda bilgi ve farkındalıklarının artırılması gerekmektedir. Bu yaklaşım, afet yönetiminin her aşamasında çocukların haklarının korunmasını sağlamak için kapsamlı bir çerçeve sunmaktadır. Proje, Türkiye’de afet durumlarında çocuk haklarının Uluslararası Çocuk Hakları Sözleşmeleri çerçevesinde korunmasını amaçlamaktadır. MEB-UNICEF ortaklığında 2024 yılında yürütülecek projede, öğretmenler, okul yöneticileri ve MEB personeli gibi hedef kitlelere yönelik eğitimler ve çocuk hakları temelli eğitim setleri hazırlanacaktır. Ayrıca, afet ve acil durum eylem planlarının çocuk hakları temelli incelenmesi sağlanacak ve ilgili raporlar oluşturulacaktır.

Sağlıklı Okul Bahçelerinde Eğleniyoruz (SOBE) Projesi

SOBE projesi ile öğrencilerin günlük rutinleri içinde hareketli yaşamalarına ortam sağlamak, oyun yoluyla bilişsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişimlerini desteklemek amacıyla okul bahçelerinin düzenlenmesi planlanmakta ve bu sayede geleceğimizin mimarı çocuklarımızın sağlıklı büyümesine katkı sağlamak amaçlanmaktadır. Çocukların bilişsel, fiziksel, sosyal ve duygusal iyi olma durumunu ve sosyal yönlerini geliştireceği, öğrencilerin doğal ortamda ve okulda arkadaşlarıyla uyum içerisinde oynayarak vakitlerini daha iyi değerlendirebilmelerine imkân sağlamak önem arz etmektedir. Bu amaçla 655 okulda geleneksel oyun çizimleri ve tartan zeminli parkurlar bulunan parklar yapıldı. 2025 yılında da projenin yaygınlaştırılması hedeflenmektedir.

Bilinçle İlerleme Zamanı (BİZ) Projesi

"Bilinçle İlerleme Zamanı” (BİZ) Projesi,  Bakanlığımız ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın iş birliğiyle hayata geçirilmiştir. Proje, ilkokul 1. sınıfa başlayan öğrenciler ile ailelerinin okula uyum sürecini desteklemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda; öğrencilerin okula aidiyet duygusunu geliştirmek, eğitim yolculuğunun başında kalıcı ve anlamlı izler bırakmak, ailelerin eğitim sürecindeki önemini vurgulamak ve okul-aile iş birliğini güçlendirmek hedeflenmektedir. Proje etkinlikleri çerçevesinde, öğrenciler ve velilere yönelik sinema, söyleşi, kortej ve tiyatro gösterileri düzenlenmiştir.

Birlikte İyiliği Resmediyoruz (BİR) Projesi

Bu projeyle öğrencilerin, öğretmenlerin ve velilerin toplumsal sorumluluk bilincini artırmak, gönüllülük faaliyetlerine katılmayı teşvik etmek amaçlanırken toplumsal sorumluluk bilincini artırmak, kişisel gelişimi desteklemek, topluma katkı sağlamak, farkındalık oluşturmak, katılımı teşvik etmek, sürdürülebilirlik ve uzun vadeli etki elde etmek hedeflenmektedir.

“Birlikte İyiliği Resmediyoruz” projesinde yer alan “Çevre Gönüllüleri,  İlk Yardım Elçileri,  Genç MEB AKUB” gönüllük temalarına ait etkinlik programı “Dünya Çevre Günü” olan 5 Haziran 2024 tarihinde öğrenci, öğretmen ve Bakanlığımız personeli ile ilgili kurum, kuruluş ve STK’lerin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Proje kapsamında gönüllülük konulu seminer, konferans, dijital içerikler ve aile-okul iş birliğinde faaliyetler hazırlanmıştır.

Afet Öncesinden Sonrasına Eğitim Projesi

Bu proje, afet ve acil durum bilinci ve farkındalığı oluşturmak, afet ve acil durumlara yönelik hazırlık tedbirlerini geliştirmek, afet ve acil durumlarda müdahale hizmetlerini geliştirmek, afet ve acil durum sonrası iyileştirme çalışmalarını geliştirmenin amaçlamaktadır.  UNICEF ile işbirliği çerçevesinde 2023 Eylül’de 1. faz olarak başlatılmış, 2024 Nisan da 2. fazı hayata geçirilmiştir. 3. faz çalışması ise 2025 Nisan da başlatılacaktır. Projenin her bir fazı 3’er ay olarak uygulanmaktadır.

Projenin 1. ve 2.  Fazında;

• MEB Afet ve Acil Durum Yönetimi Eylem Planı yürürlüğe konulmuştur (2023-2030)
• Afet ve Acil Durum Yönetim Rehberi hazırlanmıştır.
• 4 animasyon, 7 afiş ve10 etkileşimli içerik ile 10 kutu oyunu içeren afete hazırlık oyun sandığı hazırlanmış ve çoğaltılarak illere 3’er adet gönderilmiştir (243 sandık-2430 kutu oyunu).
• 243 sandık 4 eğitim kademesi için verilecek farkındalık eğitimi sunum içerikleri hazırlanmıştır.
• 83 Milli Eğitim Bakanlığı Arama Kurtarma Birimi (MEB AKUB) liderine Liderlik eğitimi verilmiştir.
• 83 MEB AKUB üyesine Arama Kurtarma Eğiticisi eğitimi gerçekleştirildi
• 2490 olan üye sayısı depremde arama kurtarma eğitimleri verilerek 10.000 üyeye çıkartılmıştır.
• 255 öğretmene “Hikâyelerle ve Oyunlarla Afet Eğitimi Eğitici Eğitimi’ verilmiştir.
• Eğitici öğretmenlerce 81 ilde (965’i deprem bölgesinde olmak üzere) 4.798 öğretmene, “Hikâye ve Oyunlarla Afet Eğitimi ”verilmiştir.
• Tüm illerde eğitmenlerce 264.694 öğrenciye (26.400’ü deprem bölgesinden, 3.555’i engelli, 314’ü yabancı uyruklu olmak üzere) afete hazırlık eğitimi verilmiştir.
• İlk Yardım temalı; 25 Video,15 afiş senaryosu, 200 Fotoğraf, 5 etkileşimli içerik senaryosu hazır-lanmıştır.
• 82 Milli Eğitim Bakanlığı İlk Yardım Eğitim Merkezi (MEB İYEM) Mesul Müdürüne “İlk Yardım Elçisi” eğitimi verilmiş, bunlar da 810 İlk Yardım Elçisi yetiştirmiştir. Elçiler aracılığı ile 25 bin-den fazla öğrenciye ulaşılarak ilk yardım farkındalığı oluşturulmuştur.
• 10 pilot okulda ‘İlk Yardım’ içerikli duvar giydirmesi yapılmış ve dolaylı olarak 8-10 bin öğrenci-ye ilk yardım farkındalığı oluşturmak üzere ulaşılmıştır.
• mebakub.meb.gov.tr internet sayfası ve içerikleri dolaylı olarak tüm öğrenci ve öğretmenlerin kullanımına sunularak proje çıktıları yaygınlaştırılmıştır.

• İlk yardım internet sayfası https://ilkyardim.meb.gov.tr/ ve içerikler dolaylı olarak tüm öğrenci ve öğretmenlerin kullanımına sunularak proje çıktıları yaygınlaştırılmıştır.

   

Dört Beceride Türkçe Dil Sınavı

İlk uygulaması 2022 yılında gerçekleştirilen Dört Beceride Türkçe Dil Sınavı, MEB tarafından hazırlanan ve 9 Eylül 2023 tarihinde 32304 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan “Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği” ile ulusal izleme araştırması niteliği kazanmıştır. İki yıllık döngüler hâlinde yapılan bu sınavla öğrencilerin dil becerilerine ilişkin yeterliklerinin sistematik olarak tespit edilmesi, böylece Türkçe ve Türk dili ve edebiyatı dersleri öğretim programlarına, öğretmen yeterliklerine ve ders materyallerine yönelik bulgularla bu alanda etkili politika önerilerinin geliştirilmesi planlanmaktadır. 
2024 uygulaması, 24 Nisan-10 Mayıs 2024 tarihleri arasında örneklem olarak belirlenen 40 ilden 653 okul ve 10.665 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin dil becerilerini edinme düzeylerini etkileyen faktörlerin belirlenebilmesi amacıyla sınavın ardından yönetici, öğretmen ve öğrenci anketleri uygulanmıştır. 2024 uygulamasının rapor hazırlama süreci devam etmektedir.  

Dört Beceride Türkçe Dil Sınavı’yla ilgili olarak aşağıda belirtilen çalışmaların yapılması planlanmaktadır:

• Öğretim programlarının değişmesi dolayısıyla yeni öğrenme çıktıları ile uyumlu yeterlikler belirlenecektir.
• Güncellenen yeterliklerden hareketle sistemdeki sorular gözden geçirilecektir.
• Yeni sorular yazılacak ve soru havuzu geliştirilecektir.
• 2026 uygulamasının pilotlama çalışmaları yapılacaktır.
• Uygulama sonuçlarına yönelik puanlama çalışmaları gerçekleştirilecektir.
• Konuşma ve dinleme/izleme oturumlarında kullanılan kulaklıkların sayısı artırılacaktır.

Akıllı Eğitim Haritası 
Cumhuriyetimizin 100. Yılına yakışır bir şekilde köklü eğitim tarihimizi tüm halkımıza özellikle gençlerimize tanıtmak ve Cumhuriyetimizin 100 yıllık süreçte eğitim ve eğitim teknolojileri adına yaptığı faaliyetleri, eğitim teknolojilerinin gelişimini ve dönüşümünü anlatmak amacıyla “Akıllı Eğitim Haritası” projesi hayata geçirilmiştir. Akıllı Eğitim Haritası’nda 1950’den günümüze MEB tarafından gerçekleştirilen her türlü faaliyet haritaya tarih ve mekânları ile birlikte aktarılmaya çalışılmıştır. Eğitim teknolojilerinin serüveninin yansıtıldığı akıllı haritamız sürekli güncellenerek canlı tutulmaya çalışılacaktır.

MEB-KİT 

MEB-KİT, kodlama serüveninde rehberlik edecek, ihtiyaçlara uygun olarak tasarlanmış bir eğitim setidir. Her seviyeden öğrenciye hitap eden bu kit, öğrenciyi adım adım ilerleten araçlar ve kaynaklarla donatılmıştır. Hayal gücünüzü gerçeğe dönüştürmenize yardımcı olurken, proje geliştirme sürecinizde karşılaşabileceğiniz zorlukları aşmanıza da destek sağlar.

EBA VR 

VRLab Academy, sanal gerçeklik teknolojisi ile sürükleyici ve etkileşimli öğrenme deneyimleri sunan öncü bir eğitim platformudur. VRLab Academy; fen bilimleri, fizik, kimya ve biyolojiden nükleer fizik ve tıbbi biyokimyaya kadar geniş bir yelpazede sanal laboratuvar deneyleri sunmaktadır. Pedagojik yaklaşıma uygun, ulusal ve uluslararası müfredatlarla uyumlu, gerçek bilimsel metodoloji ve formüllere dayalı olarak oluşturulan sürükleyici ve etkileşimli öğrenme deneyimleri sayesinde anlamlı ve kalıcı öğrenmeye imkân sağlamaktadır. Oyunlaştırma ve yapay zekâ araçlarıyla desteklenen yenilikçi yaklaşımlar geliştirerek öğrenmeyi daha etkili ve eğlenceli hale getirmeyi amaçlamaktadır.

EBA Akademi 

Öğrenciler için ücretsiz çevrimiçi eğitimler (kodlama, robotik, yapay zekâ, finansal okuryazarlik, girisimcilik vb.) sunan yenilikçi bir öğrenme platformudur. Öğrencilere, kişiselleştirilmiş eğitim fırsatları sunarak farklı branşlara yönelik olarak günümüzün gereksinimlerine uygun bilgi ve becerileri kazanmasını sağlamak hedeflenmiştir. Ayrıca platform sunduğu interaktif içeriklerle öğrencilerin eğitimlere her an her yerden erişmesini sağlayarak öğrenme sürecini daha esnek ve erişilebilir hale getirir. 

GençTek 

GençTek, Millî Eğitim Bakanlığı koordinasyonunda, bilişim teknolojileri alanında çalışma gerçekleştirmek isteyen, çalışmalar yürüten ya da mevcut çalışmalarının etkisini artırmak isteyen öğrencilerin ve danışman öğretmenlerin desteklendiği, birbirleriyle ve paydaşlarla iletişim ve iş birliğinin sağlandığı akran öğrenme modeline dayanan, Genç Bilişim Ekosistemidir. 

e-Müfredat

Eğitimde dijital dönüşümü destekleyen, öğretmen ve yöneticilere müfredat ile ilgili güncel bilgilere erişim sağlayan yenilikçi bir platformdur. Müfredat programlarının elektronik ortama kaydedildiği, programların onay sürecinin işletildiği, ögrenme çıktılarının farklı platformlara servis edilebileceği bir uygulamadır. Eğitimciler için teknoloji kullanımı desteklenerek müfredat uyumlu ders planlamaları kolaylaştırılmakta ve eğitimde kalite standartları yükseltilmektedir. 

Öğretmen Eğitimi Dijital Ekosistemi Projesi

Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı 2021-2027 (IPA-III) Döneminde desteklenen Öğretmen Eğitimi Dijital Ekosistemi Projesi (Digital Ecosystem for Teacher Training) 1 Şubat 2023 tarihinde uygulanmaya başlamıştır ve 36 ay sürecektir. Millî Eğitim Bakanlığının faydalanıcısı olduğu proje UNICEF tarafından uygulanmaktadır. Proje ile iş gücü piyasasının gereksinimlerini karşılamak ve engeli olan çocuklar, farklı öğrenme ihtiyaçları olan çocuklar ve mülteci çocuklar da dâhil olmak üzere tüm öğrenciler için dijital teknolojiden yararlanarak öğrenmeyi en üst düzeye çıkarmak amacıyla öğretmenlerin kapasitesini geliştirerek kaliteli dijital eğitim, öğretim ve öğrenim (şoklara karşı dayanıklılık dâhil) sağlamak için ulusal kurumsal kapasitenin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Projenin hedef kitlesi öğretmenler, okul yöneticileri, öğrenci ve öğrenci velileridir. Proje kapsamında öğretmenlerin meslekî gelişimi için dijital eğitim ekosisteminin güçlendirilmesi ve öğretmenlerin eğitim ve öğretimi dijitalleşme ile destekleyebilme kapasitesinin artırılması hedeflenmektedir.

Güvenli Okullaşma ve Uzaktan Eğitim Projesi 

Güvenli Okullaşma ve Uzaktan Eğitim Projesi, eğitim teknolojileri alanında K12 düzeyindeki tüm öğrenci ve öğretmenlere yönelik bir girişimdir. Projenin amacı, eğitim teknolojilerine yapılan yatırımlarla eğitimin kalitesini ve sürdürülebilirliğini artırmaktır. EBA’nın kullanıcı kapasitesinin artırılması, 51.750 etkileşimli tahtanın kurulması ve 35.000 tahtanın tedarik aşamasına gelmesi gibi önemli çıktılar elde edilmiştir. Ayrıca, dijital beceri ve yenilikçi sınıfların kurulması, EBA’ya yeni nesil içeriklerin eklenmesiyle eğitim teknolojileri ekosisteminin güçlendirilmesi sağlanmıştır.

2024 yılı sonunda hedeflenen süreçler tamamlanmış, EBA platformunun kapasitesi artırılarak eğitimde kesintisizlik sağlanmıştır. Deprem bölgesindeki eğitim altyapısı desteklenmiş, dijital ve yenilikçi sınıflar ile beceri temelli öğrenme süreçlerine yatırım yapılmıştır. Ayrıca, yeni müfredata uygun dijital içerikler geliştirilmiş ve eğitim teknolojileri ekosistemi güçlendirilmiştir. Proje kapsamında, Maarif Modeli’ni destekleyecek dijital içeriklerin geliştirilmesi ve yenilikçi öğrenme ortamlarının oluşturulması çalışmalarına devam edilmektedir.

eTwinning Projesi 

eTwinning Projesi, 2024-2025 yıllarını kapsayan süreçte çevrim içi ve yüz yüze eğitimlerle okul ve öğretmen projelerinin değerlendirilmesini tamamlamış olup, bu süreç 2025’te devam edecektir. Proje, FATİH projesiyle sağlanan teknolojik donanımın öğretmenler tarafından daha etkin kullanılmasına olanak tanımaktadır. eTwinning sayesinde öğretmenlerin dil becerileri ve kültürlerarası iletişim yetkinlikleri artmış, bazı projeler ERASMUS+ programına dâhil edilmiştir. Türkiye, 46 Avrupa ülkesi arasında özel ödüller kazanarak ulusal ve Avrupa düzeyinde başarılar elde etmiştir. Proje kapsamında 81 ilde koordinatörler, değerlendiriciler ve içerik geliştiriciler görev almakta, öğretmenlere çevrim içi ve yüz yüze eğitimler düzenlenmektedir. Gelecek süreçte, Türkiye’nin 46 ülke arasında birinci sıradaki yerini koruması ve öğretmenlerin daha nitelikli projeler yürütmesi hedeflenmektedir. Bu kapsamda eğitimlerin devam etmesi ve mevcut proje ağının güçlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bakanlık, eTwinning öğretim süreçlerinin etkin kullanımı için destekleyici bir rol üstlenirken, yerelde öğretmenlere verilen desteğin güçlendirilmesi önerilmektedir.

Çoklu Yabancı Dil Eğitim Modeli

Çoklu Yabancı Dil Eğitim Modeli öğrencilerimizin hedef dile maruz kalma sürelerini etkili ve verimli hale getirerek yeni bir dil öğrenmeye karşı olumlu tutum geliştirmelerini sağlamak ve Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Programı (CEFR) doğrultusunda dört temel dil becerisini kalıcı hâle getirerek dili etkili bir şekilde kullanmaları hedeflenmiştir. Öğrencilerimizin yabancı dil alanındaki yeterlik ve yetkinliklerinin artırılması amacıyla 2023-2024 eğitim öğretim yılında Bakanlığımızca Çoklu Yabancı Dil Eğitim Modeli pilot uygulaması 26 ilde yer alan 32 okulda başlatılmıştır. Süreçte yapılan izleme ve değerlendirme çalışmaları sonucunda sahadan olumlu dönütler alınmıştır. 2024-2025 eğitim öğretim yılında pilot uygulama yapılan 32 okulun 5. ve 6. sınıflarında, uygulamaya yeni dâhil edilen 267 okulun ise 5. sınıflarında olmak üzere 81 ildeki 299 okulda Çoklu Yabancı Dil Eğitim Modeli uygulanacaktır. Çoklu Yabancı Dil Eğitim Modeli MEB 2024-2028 Stratejik Planı’nda yer almakta olup ortaokulda 5. sınıftan başlanarak kademeli olarak 6, 7 ve 8. sınıflarda da uygulanmaktadır.

Yabancı Dil Eğitiminin Geliştirilmesi (YADEG) Projesi

Yabancı Dil Eğitiminin Geliştirilmesi Projesi (YADEG), Türkiye’de yabancı dil eğitimini uluslararası standartlara uygun hale getirmeyi amaçlayan çok yönlü bir projedir. 2021 yılında kabul edilen proje kapsamında, yabancı dil eğitimi ve Türkçe öğretimine yönelik çeşitli bilimsel çalışmalar yapılmış, iki önemli konferans düzenlenmiştir. Ayrıca, Türkçe öğretimi üzerine akademik yaklaşımlar geliştirilmiş ve Türkçe’nin korunması ve geliştirilmesi için adımlar atılmıştır. 
Proje, eğitimde kaliteyi artırmayı hedefleyen bir dizi faaliyetle yürütülmektedir. Avrupa Ortak Başvuru Metni’nin Türkçeye çevrilmesi ve İngilizce öğretmenlerinin meslekî gelişimi için eğitim setlerinin hazırlanması önemli adımlardandır. Ayrıca, öğretmenlere yönelik eğitimler şelale modeliyle yaygınlaştırılmış ve 2021-2024 yılları arasında binlerce öğretmene ulaşılmıştır. 2025’te daha fazla eğitim düzenlenmesi planlanmaktadır.

Türkiye’de Yabancı Dil Eğitiminin Kalitesinin Artırılması Projesi

Türkiye’de yabancı dil eğitiminin kalitesini uluslararası ve veriye dayalı standartlarla, özellikle Bakanlığımızın yabancı dil öğretim programlarında uygulanan Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni (D-AOBM) ile uyumlu bir şekilde artırmak amacıyla Avrupa Konseyi işbirliği ile IPA III Projesi Enhancing Foreign Language Education Quality in Türkiye (Türkiye’de Yabancı Dil Eğitiminin Kalitesinin Artırılması) hazırlamıştır. Hâlihazırda proje ilgililik ve olgunluk değerlendirmelerini geçmiştir. Projenin Description of Action belgesi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan ve AB Türkiye Delegasyonundan gelen dönütlere göre revize edilmiştir. Ardından Finansman anlaşması Türkiye Büyük Millet Meclisinde 2023 Aralık ayında kabul edilmiştir. 2024 yılı içinde projenin bütçelendirilmesi beklenmektedir. Bu çerçevede Şubat/Mart 2024’te proje faaliyetlerine başlanması ve 2028 yılında projenin tamamlanması planlanmaktadır. 

Türkiye’de Yabancı Dil Eğitiminde Kalitenin Yükseltilmesi Projesi

AB ve Avrupa Konseyi ortak finansmanı ile Avrupa Konseyi ve Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı iş birliği ile yürütülmekte olan “Türkiye’de Yabancı Dil Eğitiminde Kalitenin Yükseltilmesi” (Enhancing Foreign Language Education Quality in Türkiye) projesinin amacı Türkiye’de yabancı dil eğitiminin kalitesini uluslararası ve veriye dayalı standartlarla, özellikle Bakanlığımızın yabancı dil öğretim programlarında uygulanan Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni (D-AOBM) ile uyumlu bir şekilde artırmaktır. Proje 2024-2029 yıllarını kapsamaktadır. Bu proje ile yabancı dil eğitimine ilişkin kanıta dayalı politika önerileri geliştirmek ve yabancı dil yeterlik testleri ve dijital öğretim materyalleri geliştirerek yabancı dil öğretim sürecinin kalitesini arttırmak hedeflenmektedir.

2023-2024 Öğretim Yılı Eğitim ve Öğretim Desteği

2023-2024 Eğitim ve Öğretim yılında Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya İlleri ile Gaziantep İlinin İslahiye ve Nurdağı İlçelerindeki Özel Okullarda Öğrenim Gören/Görecek Öğrenciler İçin Eğitim ve Öğretim Desteği Verilmesine İlişkin Tebliğ Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Bu çerçevede, özel okullarda öğrenim gören/görecek öğrenciler için verilecek eğitim ve öğretim desteğiyle ilgili “2023-2024 Eğitim ve Öğretim Yılında Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya İlleri ile Gaziantep İlinin İslahiye ve Nurdağı İlçelerindeki Özel Okullarda Öğrenim Gören/Görecek Öğrenciler İçin Eğitim ve Öğretim Desteği Verilmesine İlişkin e-Kılavuz” hazırlanarak “http://ookgm.meb.gov.tr” internet adresinde yayımlanmıştır. 6 Şubat depremi kapsamındaki söz konusu 2023-2024 Öğretim Yılı Eğitim ve Öğretim Desteği alan öğrenci sayısı 22.982 olmuştur.

Öğretmen Bilişim Ağı (ÖBA)

Küresel değişimler ve tüm Dünyayı etkisi altına alan pandemi nedeniyle öğretmenlerin ve yöneticilerin meslekî gelişimlerinin desteklenmesinde bilgi teknolojilerinden yararlanma gereği ortaya çıkmış ve 24 Ocak 2022 tarihinde ÖBA kurulmuştur. ÖBA, öğretmenlerin ve okul yöneticilerinin meslekî gelişimlerini uzaktan eğitim yoluyla desteklemeye yönelik oluşturulan bir platformdur. ÖBA, meslekî gelişim için bir buluşma noktası olmasının yanında iyi uygulamaların paylaşılmasına da ev sahipliği yapabilecek şekilde tasarlanmıştır.  ÖBA platformunda; ÖBA Merkezî hizmet içi eğitim başvuru ve uzaktan eğitim faaliyetleri, senkron ve asenkron şekilde uzaktan eğitim yoluyla düzenlenen hizmet içi eğitimler, sanal kütüphane, meslekî gelişim toplulukları, öğretmen-yönetici hareketlilik programları, öğretmenlerimizce gerçekleştirilen iyi uygulamaların tanıtımı gibi uygulamalar bulunmaktadır. 

Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi Projesi

Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi (ABİDE) araştırması öğrencilerin öğrendikleri bilgi ve becerileri günlük yaşamlarında ne kadar etkili bir şekilde kullanabildiklerini ve üst düzey zihinsel becerilerini ölçmek amacıyla Bakanlığımız tarafından geliştirilmiştir. Bu araştırma, ilkokul 4. sınıf, ortaokul 8. sınıf ve ortaöğretim 10. sınıf düzeyindeki öğrencilerin aldıkları örgün eğitimin günlük hayat becerilerine yansımalarını değerlendirmeyi hedefler. Öğrencilerin problem çözme, eleştirel düşünme, analiz etme gibi üst düzey becerilerini ölçmek için tasarlanan ABİDE araştırmasında, farklı madde türleri kullanılmaktadır. Araştırma, öğrencilerin eğitim sürecinde elde ettikleri bilgi ve becerilerin gerçek hayattaki kullanımına odaklanarak eğitim sisteminin etkinliğini değerlendirmeye ve iyileştirmeye yönelik önemli bir adımı temsil etmektedir.

ABİDE araştırması; 4, 8 ve 10. sınıf düzeyinde örneklem alınarak gerçekleştirilmektedir. Bu araştırmada kullanılan örneklem, Türkiye’nin her ilini temsil edecek şekilde tasarlanmaktadır. Böylece ülke genelinde öğrencilerin akademik becerileri ve başarılarını etkileyen faktörler hakkında geniş kapsamlı ve temsil edici veriler elde edilebilmektedir. Her ildeki farklı sosyo-ekonomik ve kültürel yapılar göz önünde bulundurularak yapılan bu çalışma kapsamında öğrenci, öğretmen ve yöneticilere uygulanan anketler ile eğitim sisteminin tüm Türkiye çapındaki durumu kapsamlı bir şekilde değerlendirilebilmektedir.

Dört Beceride Türkçe Dil Sınavı

Dört Beceride Türkçe Dil Sınavı; “1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’nun 10. maddesine istinaden Türkçenin korunması ve geliştirilmesi amacıyla öğrencilerin ilkokul, ortaokul ve lise düzeylerindeki öğretim süreçleri boyunca kazandıkları okuma, dinleme izleme, konuşma, yazma dil becerilerinin ölçülmesine yönelik Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan bir izleme sınavıdır. Bu sınav Aralık 2019’da, farklı eğitim kademelerinde öğrenim gören öğrencilerin dört temel dil becerisine ilişkin yeterliklerini belirlemek amacıyla geliştirilmeye başlanmıştır. 

Dört Beceride Türkçe Dil Sınavı, e-Sınav salonlarında tümüyle elektronik ortamda, öğrenci adına tanımlanmış bilgisayarlarda gerçekleştirilmekte ve okuma, dinleme/izleme, konuşma ve yazma oturumlarından oluşmaktadır. Konuşma ve dinleme/izleme oturumlarında ortam seslerini geçirmeyen kulaklıklar kullanılmaktadır. Çoktan seçmeli ve açık uçlu soru ve görevler aracılığıyla öğrencilerin Türkçe dört becerideki yeterliklerini ölçmek hedeflenmektedir. Bu soruların hazırlanması ve puanlanması amacıyla sınıf, Türkçe, Türk dili ve edebiyatı öğretmenlerine yönelik eğitimler verilmekte öğretmenlerin bu konudaki meslekî gelişimlerine katkı sağlanmaktadır.

Dört Beceride Türkçe Dil Sınavı, MEB tarafından hazırlanan ve 9 Eylül 2023 tarihinde 32304 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan “Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği” ile ulusal izleme araştırması niteliği kazanmıştır. İki yıllık döngüler hâlinde yapılan bu sınavla öğrencilerin dil becerilerine ilişkin yeterliklerinin sistematik olarak tespit edilmesi, böylece Türkçe ve Türk dili ve edebiyatı dersleri öğretim programlarına, öğretmen yeterliklerine ve ders materyallerine yönelik bulgularla bu alanda etkili politika önerilerinin geliştirilmesi planlanmaktadır.

Elektronik İçerikler

Elektronik eğitim içeriklerinin taslak ders kitaplarını zenginleştirmede daha yaygın kullanılmasına yönelik Ders Kitapları Elektronik Eğitim İçerikleri Tablosu hazırlanmıştır. Söz konusu içeriklerin güncelleme ve  zenginleştirme çalışmalarına devam edilecektir. Böylelikle başvurusu yapılacak taslak ders kitaplarının öğrenme sürecini destekleyici farklı e-içeriklerle zenginleştirilmiş olarak hazırlanması amaçlanmıştır.

Yapay Zekâ Destekli Ulusal Meslekî İlgi Envanteri Geliştirilmesi

Meslekî rehberlik hizmetleri kapsamında lise ve ortaokulda okuyan öğrencilerimizin meslekî ilgilerinin belirlenmesine yönelik ölçme aracı geliştirilme çalışmaları yürütülmektedir. Bu envanter ile öğrencilerin ilgileri konusunda kendilerini tanımaları ve mesleki seçeneklerini fark etmelerinin sağlanması planlanmaktadır. Meslekî ilgi envanteri geliştirilme süreci tamamlandıktan sonra yapay zekâ tabanlı olarak hizmete sunulacaktır. 

Ulusal Meslekî Beceri Envanteri Geliştirilmesi 

Meslekî rehberlik hizmetleri kapsamında lise ve ortaokulda okuyan öğrencilerimizin meslekî becerilerinin belirlenmesine yönelik ölçme aracı geliştirilme çalışmaları yürütülmektedir. Envanterin amacı 8. sınıf öğrencilerinin mesleki karar verme süreçlerinde ve 9. sınıf öğrencilerinin mesleki ve teknik Anadolu liselerindeki 53 alan ve 114 dala uygun olarak öğrencilerin alan ve dal seçimlerinde kendilerini tanımaları ve mesleki seçeneklerini fark etmelerinin sağlanması planlanmaktadır.