Address
Eurydice Vlaanderen
Departement Onderwijs en Vorming
Afdeling Strategische Beleidsondersteuning
Koning Albert II-laan 15
BE-1210 Brussel
Tel: +322 553 17 69
Email:
ask.secretariaat@ond.vlaanderen.be
Website
http://www.ond.vlaanderen.be/eurydice/
2026
STEM-agenda 2030
De Vlaamse Regering zet de STEM-agenda 2030 verder. De agenda zet in op een hogere instroom in STEM-opleidingen en -loopbanen, op STEM-specialisten en op het algemeen versterken van STEM-competenties in de ruime maatschappij (de STEM-geletterdheid). De focus ligt hierbij op maatschappelijke uitdagingen en samenwerking met andere beleidsdomeinen.
De tweede editie van de STEM-monitor van onderwijs werd gepubliceerd in juni 2025. Hierin wordt gerapporteerd over de vernieuwde indicatoren en bijhorende streefcijfers. Ook het interactieve STEM-dashboard, gepubliceerd in 2024, wordt regelmatig geüpdatet met actuele cijfergegevens. Ten slotte vonden verschillende STEM-georiënteerde wedstrijden plaats voor scholen en leerlingen binnen de oproep van het Excellentiefonds.
Richting 2030
Het Vlaamse STEM-beleid is de laatste jaren duidelijk geëvolueerd. Terwijl het eerste STEM-Actieplan (2012–2020) vooral focuste op het stimuleren van inschrijvingen in STEM-opleidingen en -carrières, bouwt dit tweede actieplan (2020–2030) hierop voort met een bredere, toekomstgerichte visie. De STEM-Agenda 2030 bundelt bestaande beleidsinitiatieven en legt sterke nadruk op het ontwikkelen van de STEM-competenties die essentieel zijn voor belangrijke maatschappelijke en economische transities.
De agenda is opgebouwd rond vier strategische krachtlijnen, ondersteund door een bestuurskader en een monitoringssysteem:
-
Overtuigingskracht: Iedereen in de samenleving is zich bewust van het belang van STEM vaardigheden en kennis voor hun toekomst
-
Aantrekkingskracht: Iedereen met interesse en talent in STEM moet gemakkelijk een weg vinden naar een passende STEM-opleiding die zekerheid biedt in een veranderende toekomst
-
Daadkracht: STEM-competenties worden zoveel mogelijk ingezet in functie van noden, evoluties en transities die zowel nu als in de toekomst plaatsvinden in het bedrijfsleven, in onderzoek en in de brede maatschappij
-
Innovatiekracht: Ons onderwijs- en opleidingsaanbod speelt beter en sneller in op de evoluties en transities in het bedrijfsleven, onderzoek en de samenleving, zowel nu als in de toekomst.
Initiatieven op het terrein
Er zijn talrijke initiatieven ter ondersteuning van het beleid, zoals:
-
Regionale Techologische Centra (RTC’s): Bruggen bouwen tussen onderwijs en arbeidsmarkt, vooral binnen het arbeidsmarktgericht onderwijs. Ze bieden onder meer STEM-materiaal, XR-diensten en ondersteuning voor duaal leren aan
-
Leermiddelen en inspiratie-instrumenten voor leerkrachten, ontwikkeld door en voor de onderwijssector zelf
-
Diverse projecten die instroom, innovatie en samenwerking versterken
-
Samenwerkingen tussen hogescholen en universiteiten om scholen en leraren te ondersteunen in het implementeren van de geïntegreerde STEM-didactiek.
STEM Monitor 2030
Om de voortgang van het beleid te volgen, werd de STEM Monitor 2030 ontwikkeld in overleg met het STEM-Platform, adviesorganen en de Vlaamse minister van Onderwijs. De Monitor introduceert vijf (nieuwe) kernindicatoren:
-
STEM-deelname in het secundair onderwijs, met specifieke aandacht voor meisjes in technische en beroepsgerichte STEM-studierichtingen.
-
STEM-deelname in duaal leren.
-
STEM-studiesucces in het secundair onderwijs.
-
STEM-studiesucces in het hoger onderwijs.
-
STEM-deelname in volwassenenonderwijs.
Deze cijfers worden jaarlijks gepubliceerd en via een interactief online dashboard beschikbaar gesteld. Zo ondersteunt de monitor de STEM-Agenda en krijgen beleidsmakers, scholen en partners inzicht in ontwikkelingen en behoeften met betrekking tot STEM.
Digiplan
Het nieuwe Digiplan bouwt verder op de Digisprong (zie infra) en legt nieuwe klemtonen. Zo komt er een sterke focus op professionalisering: leerkrachten en scholen krijgen extra middelen, toegang tot een gids voor digitale didactiek, kwaliteitskeurmerken voor opleidingen, leermiddelen en een uitgebreid professionaliseringsaanbod. Digitale competenties, waaronder ICT-basisvaardigheden, mediawijsheid en computationeel denken, worden nu geïntegreerd in de nieuwe minimumdoelen (zie 14.1 en 14.2).
Het plan legt ook de nadruk op veilige en ondersteunende leeromgevingen, met maatregelen rond cyberveiligheid, mediawijsheid en de preventie van cyberpesten, naast het verbod op smartphones. Een ‘Groeipad Informatieveiligheid en Privacy’ (GRIP) ondersteunt scholen bij het systematisch opbouwen van een sterk informatieveiligheids en privacybeleid. Het traject bestaat uit zes stappen, waarin scholen organisatorische en technische maatregelen aanreiken om hun digitale weerbaarheid te verhogen.
Tot slot is er een ingrijpende vernieuwing van de digitale infrastructuur gepland: tegen september 2026 moet elke school een ICT-beleidsplan ontwikkelen. Om scholen hierbij te ondersteunen werd ‘Pictos’ gelanceerd, een tool die scholen helpt bij het opstellen, actualiseren of optimaliseren van zo’n ICT-beleidsplan. Gedeelde infrastructuur vervangt het vorige individuele laptopplan, en een openbare referentielijst garandeert kwaliteit en betaalbaarheid.
2025
STEM-agenda 2030
De nieuwe Vlaamse Regering zet de STEM-agenda 2030 verder. De STEM-agenda 2030 zet verder in op een hogere instroom in STEM-opleidingen en -loopbanen, op STEM-specialisten en op het algemeen versterken van STEM-competenties in de ruime maatschappij (de STEM-geletterdheid). Focus ligt hierbij op maatschappelijke uitdagingen en samenwerking met andere beleidsdomeinen. De tweede editie van de STEM-monitor van onderwijs werd gepubliceerd in juni 2025. Hierin wordt gerapporteerd over de vernieuwde indicatoren en bijhorende streefcijfers. Ook het interactieve STEM-dashboard dat in 2024 gepubliceerd werd, wordt regelmatig geüpdatet met actuele cijfergegevens. Ten slotte vonden verschillende STEM-georiënteerde wedstrijden plaats voor scholen en leerlingen binnen de oproep van het Excellentiefonds.
Digiplan
Het nieuwe Digiplan bouwt verder op de Digisprong en legt nieuwe klemtonen. Zo komt er een sterke focus op professionalisering: leerkrachten en scholen krijgen extra middelen, toegang tot een gids voor digitale didactiek, kwaliteitskeurmerken voor opleidingen leermiddelen en een uitgebreid professionaliseringsaanbod. Het plan besteedt bovendien veel aandacht aan een veilige en aangename leer- en werkomgeving, met maatregelen rond cyberveiligheid, mediawijsheid en de preventie van cyberpesten, aangevuld met een smartphoneverbod vanaf 1/9/2025. Tot slot komt er een grondige vernieuwing van de digitale infrastructuur: scholen moeten tegen 2026 een ICT-beleidsplan opstellen, er wordt ingezet op gedeelde infrastructuur in plaats van het vroegere individueel laptopprogramma en er verschijnt een publieke refertelijst om de kwaliteit en betaalbaarheid te waarborgen. Digitale competenties, waaronder ICT, mediawijsheid en computationeel denken zijn inmiddels verankerd in de nieuwe minimumdoelen.
Investeren in onderwijsinfrastructuur
Vlaanderen blijft investeren in onderwijsinfrastructuur. De oplevering van de vierde editie van de capaciteitsmonitor wordt verwacht, met onder andere een geactualiseerde inschatting van de verwachte capaciteitsnoden tegen schooljaar 2031-2032. Op basis van de nieuwe capaciteitsmonitor wordt een traject opgestart voor de aanwending van de beschikbare capaciteitsmiddelen voor de periode 2026-2028.
De minister volgt de stand van zaken van de goedgekeurde capaciteitsprojecten op en bekijkt of het opportuun is om capaciteitsmiddelen te verschuiven of te verhogen om de geplande bijkomende capaciteit snel te realiseren. Er wordt verder geïnvesteerd in de vernieuwing en vervanging van bestaande schoolgebouwen om te zorgen voor een goede leeromgeving voor leraren en leerlingen.
Vlaanderen voert het investeringsprogramma ‘Scholen van Vlaanderen’ verder uit, goed voor in totaal 1 miljard euro, met als doel een nieuw design, build, finance and maintain (DBFM)-programma te concretiseren. Daarnaast wordt het lopende DBFM-programma ‘Scholen van Morgen’ volledig uitgevoerd, en worden de meer kleinschalige projectspecifieke DBFM-overeenkomsten verder in de markt geplaatst en uitgevoerd. Vlaanderen bereidt ook recurrente DBFM-programma’s voor naar het model van Scholen van Vlaanderen, om zo de schoolbesturen verder te ontzorgen.
2024
De maatregelen die in 2023 zijn ingevoerd, zijn in 2024 verder uitgerold. Alle updates en aanpassingen zijn te vinden in de tekst van 2024. Daarnaast worden nieuwe initiatieven die eind 2024 zijn gestart, behandeld onder de kop 2025.
Voor de meest actuele informatie verwijzen we je naar de relevante secties.
2023
Digisprong
Het belang van de digitalisering van het onderwijs werd duidelijk door de coronapandemie. Het is de ambitie van het Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming om de digitale competenties van alle lerenden, van lagereschoolkind tot volwassene, te versterken. Vanuit een sterk Vlaams e-inclusiebeleid, wordt er ook bijzondere aandacht geschonken aan kwetsbare doelgroepen. De maatregelen en acties om afstandsonderwijs te faciliteren, worden gekaderd binnen het relanceplan en het streven naar digitale inclusie.
Er wordt ingezet op 5 fronten voor een versneld digitaliseringsbeleid:
- Een digitaal vriendelijke overheid;
- ICT-infrastructuur;
- ICT-visie en schoolbeleid;
- Digitale leermiddelen;
- ICT-vaardigheden.
Een sterke ICT-infrastructuur en ontwikkeling van een ICT-visie en -beleid van scholen gelden als basisvoorwaarde om te komen tot een digitale versnelling en ontwikkeling van een ICT-visie en -beleid van scholen. Om de ICT-vaardigheden bij leraren en in schoolteams in het leerplicht- en volwassenenonderwijs verder te ontwikkelen, onder andere via extra gekleurde nascholingsmiddelen en via de financiering van zgn. IT-bootcamps voor leerkrachten en ICT-coördinatoren. We voorzien ook een tool, Digisnap, waarmee leraren hun digitale vaardigheden kunnen inschalen. Deze tool wordt ook gekoppeld aan een nieuwe vormingsdatabank.
De digitale transformatie van het Vlaamse onderwijs is een complex proces. Om de vele diverse acties en projecten in het onderwijsveld vanuit eenzelfde kader te coördineren en te ondersteunen, wordt een kennis-en adviescentrum opgericht.
Er wordt ook ingezet op de versterking van de rol van ICT-coördinatoren en de transformatie naar ICT-teams in scholen. Er wordt verder nog voorzien in een duurzaamheidsstrategie waarbij scholen verouderde ICT-infrastructuur kunnen laten refurbishen of ontmantelen. Andere elementen die nog in de pijplijn zitten, zijn een visie-traject rond Artificiële Intelligentie in onderwijs en een ondersteuningsprogramma voor cybersecurity.
ICT-beleidsplan
Het belang van de digitalisering van het onderwijs werd duidelijk door de coronapandemie. Het is de ambitie van het Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming om de digitale competenties van alle lerenden, van lagereschoolkind tot volwassene, te versterken. Vanuit een sterk Vlaams e-inclusiebeleid, wordt er ook bijzondere aandacht geschonken aan kwetsbare doelgroepen. De maatregelen en acties om afstandsonderwijs te faciliteren, worden gekaderd binnen het relanceplan en het streven naar digitale inclusie.
Er wordt ingezet op 5 fronten voor een versneld digitaliseringsbeleid:
- Een digitaal vriendelijke overheid;
- ICT-infrastructuur;
- ICT-visie en schoolbeleid;
- Digitale leermiddelen;
- ICT-vaardigheden.
Een sterke ICT-infrastructuur en ontwikkeling van een ICT-visie en -beleid van scholen gelden als basisvoorwaarde om te komen tot een digitale versnelling en ontwikkeling van de ICT-visie en het ICT-beleid van scholen. Om de ICT-vaardigheden bij leraren en in schoolteams in het leerplicht- en volwassenenonderwijs verder te ontwikkelen, worden bestaande initiatieven versterkt en zullen IT-bootcamps voor leerkrachten en ICT-coördinatoren georganiseerd worden.
De digitale transformatie van het Vlaamse onderwijs is een complex proces. Om de vele diverse acties en projecten in het onderwijsveld vanuit eenzelfde kader te coördineren en te ondersteunen, wordt een kennis-en adviescentrum opgericht.
Er wordt ook ingezet op de versterking van de rol van ICT-coördinatoren en de transformatie naar ICT-teams in scholen. Er wordt verder nog voorzien in een duurzaamheidsstrategie waarbij scholen verouderde ICT-infrastructuur kunnen laten refurbishen of ontmantelen. Andere elementen die nog in de pijplijn zitten, zijn een visie-traject rond Artificiële Intelligentie in onderwijs en een ondersteuningsprogramma voor cybersecurity.
De STEM-agenda
De STEM-agenda 2030 werd in juni 2021 gepubliceerd door de Vlaamse overheid. Het richt zich op een hogere instroom in STEM-opleidingen en -loopbanen, op STEM-specialisten en op de algemene versterking van STEM-competenties in de bredere samenleving: "STEM geletterdheid". Dit is een initiatief ter bevordering van beroepsonderwijs en -opleidingen en levenslang leren, maar versterkt ook de sleutelcompetenties in beroepsonderwijs en -opleidingen.
De kernindicatoren voor de STEM-agenda 2030 van de Vlaamse Departementen Economie, Wetenschap en Innovatie en Werk en Sociale Economie, zijn in ontwikkeling. Voor het Departement Onderwijs en Vorming liggen er vijf (nieuwe) indicatoren vast. Deze vijf indicatoren zijn:
- STEM meisjes in TSO en BSO: als deelindicator bij aandeel leerlingen STEM in SO;
- Aandeel STEM binnen duaal leren (nieuwe indicator);
- STEM-studierendement in SO (nieuwe indicator);
- STEM-studierendement in hoger onderwijs;
- STEM binnen volwassenenonderwijs.
Daarnaast worden de streefcijfers afgestemd met de adviesraden van de bovengenoemde, andere Vlaamse STEM-departementen. De streefcijfers bij de indicatoren van het Departement Onderwijs en Vorming worden tegen midden 2023 afgeklopt.