Mobiliteit van leerlingen en studenten 

EU-programma voor onderwijs, opleiding, jeugd en sport 

EPOS (European Programmes for Education, Training and Cooperation) is het Nationaal Agentschap voor Vlaanderen dat verantwoordelijk is voor de uitvoering van het Erasmus+-programma. Het is ook de ondersteuningsdienst voor eTwinning en EPALE en het coördinatiecentrum voor Euroguidance en Europass. 

Het Erasmus+-programma biedt scholen een breed scala aan mogelijkheden om het onderwijs en het leren te verrijken. Via gefinancierde projecten kunnen scholen samenwerken met partnerinstellingen, bedrijven en andere organisaties in heel Europa. Leraren kunnen deelnemen aan professionele ontwikkeling in het buitenland, waaronder jobshadowing, opleidingscursussen en lesopdrachten, waarbij zij nieuwe vaardigheden en frisse perspectieven verwerven. Leerlingen kunnen deelnemen aan korte- of langetermijnuitwisselingen en groepsmobiliteit, wat hen helpt taalvaardigheden en andere vaardigheden, intercultureel bewustzijn en zelfvertrouwen te ontwikkelen. 

Scholen kunnen ook samenwerken aan internationale samenwerkingsprojecten, innovatieve leermaterialen ontwikkelen, inclusieve onderwijspraktijken verkennen of digitale competenties versterken. Deze partnerschappen helpen scholen hun aanpak te moderniseren en duurzame netwerken op te bouwen met onderwijsprofessionals uit andere landen. 

In het algemeen ondersteunt Erasmus+ scholen om meer open, samenwerkend en toekomstgericht te worden — ten voordele van leraren, leerlingen en de volledige schoolgemeenschap. 

Erkenning van buitenlandse ervaring en certificaten 

NARIC Vlaanderen is verantwoordelijk voor de academische erkenning van buitenlandse kwalificaties. NARIC-Vlaanderen (het National Academic Recognition and Information Centre) is de Vlaamse eenheid binnen het ENIC-NARIC-netwerk. ENIC (European Network of Information Centres) groepeert de nationale NARIC-centra. NARIC is ook het Europese nationale informatiecentrum van Vlaanderen voor de Raad van Europa en UNESCO. 

De procedures die van toepassing zijn op de verschillende onderwijsniveaus zijn opgenomen in verschillende wettelijke kaders. De afhandeling van de procedures verloopt grotendeels parallel op de verschillende onderwijsniveaus. 

Het Vlaams Departement Zorg is verantwoordelijk voor de professionele erkenning van gezondheidsberoepen in het kader van de uitvoering van de Europese Richtlijn 2005/36/EG van 7 september 2005 betreffende de erkenning van beroepskwalificaties. 

Het Vlaams Agentschap voor Onderwijsdiensten is verantwoordelijk voor de professionele erkenning van onderwijsberoepen onder dezelfde Europese richtlijn. 

NARIC-Vlaanderen is niet langer uitsluitend verantwoordelijk voor het hoger onderwijs, maar voor alle onderwijsniveaus. 

Intergemeenschapsuitwisseling voor toekomstige leraren 

Het kunnen gebruiken van verschillende talen is niet alleen een belangrijke troef op de arbeidsmarkt, maar slaat ook bruggen tussen verschillende culturen en maakt het mogelijk elkaar beter te begrijpen en beter samen te werken en samen te leven. Het kennen van (een beetje van) elkaars taal maakt contact mogelijk en leidt tot culturele openheid. Bovendien stimuleert het de mobiliteit binnen Europa, maar ook tussen de drie gemeenschappen in België: de Vlaamse Gemeenschap, de Franse Gemeenschap en de Duitstalige Gemeenschap. 

Op 27 mei 2009 ondertekenden de ministers bevoegd voor hoger onderwijs in de drie gemeenschappen een overeenkomst waarin zij hun wil uitdrukten om de bestaande samenwerking op het vlak van onderwijs en lerarenopleiding te structureren en te versterken. 

Om deze doelstelling te bereiken, lanceerden zij het intergemeenschapsuitwisselingsprogramma voor toekomstige leraren. Via dit programma kunnen studenten in het tweede en derde jaar van hun bacheloropleiding onderwijsactiviteiten volgen ter waarde van minimaal vijf studiepunten aan een partnerhogeschool in een andere gemeenschap. Meer informatie is te vinden via: https://www.epos-vlaanderen.be/nl/intercommunautaire-uitwisseling. 

Daarnaast bevestigen de Benelux-besluiten van 2015 en 2018 inzake de automatische wederzijdse generieke erkenning van diploma’s van het hoger onderwijs dat kwalificaties van het hoger onderwijs die door een van de Belgische gemeenschappen zijn uitgereikt, automatisch als gelijkwaardig qua niveau worden erkend in de andere gemeenschappen. Dit zorgt ervoor dat studenten die deelnemen aan intergemeenschapsmobiliteit hun studies kunnen voortzetten zonder administratieve belemmeringen met betrekking tot de erkenning van diploma’s. Meer informatie is te vinden via: Publicatieblad_2015-2_NL.pdf en Publicatieblad_2018-1_NL.pdf. 

Uitwisselingen tussen Nederlandstalige, Franstalige en Duitstalige scholen voor basis- en secundair onderwijs in België 

Deze uitwisselingen zijn bedoeld voor leerlingen in het gewoon en buitengewoon basis- en secundair onderwijs. Ze moeten georganiseerd/aangeboden worden door klassen uit minstens 2 van de 3 Belgische gemeenschappen. Klassen werken gezamenlijk rond één gemeenschappelijk thema. Leerlingen bezoeken elkaar gedurende minstens één volledige dag in elkaars gemeenschap. Tijdens deze ontmoeting werken de leerlingen aan een gemeenschappelijk eindproduct. Voor zover mogelijk gebeurt het projectwerk op basis van de eindtermen. 

Het doel van deze uitwisselingen is de taalvaardigheid en cultuur van leerlingen te verruimen door hen te laten ontdekken hoe hun leeftijdsgenoten leven, met respect voor elkaars eigenheid. 

De uitwisselingen worden gefinancierd door het Prins Filipfonds (beheerd door de Koning Boudewijnstichting). 

Twinning – uitwisselingen tussen Vlaamse en Marokkaanse scholen 

Twinningprojecten omvatten een uitwisseling tussen Vlaamse en Marokkaanse scholen, op basis van vakoverschrijdende activiteiten waarin identiteitsontwikkeling en tolerantie centrale elementen zijn. Ze worden gesubsidieerd door het Departement Onderwijs en Vorming. 

Mobiliteit van leraren 

Belgische intergemeenschapsuitwisselingen voor basis- en secundaire scholen in het kader van het Prins Filipfonds 

Het Prins Filipfonds staat open voor alle basis- en secundaire scholen. In het kader van dit programma brengen leden van het schoolbestuur en/of leraren enige tijd door in een partnerschool, waar zij praktijkervaring opdoen met het dagelijkse schoolleven in een andere gemeenschap. Deze vorm van samenwerking moet gebaseerd zijn op wederkerigheid. Dergelijke projecten richten zich onder meer op de volgende aspecten: het observeren van nieuwe praktijken die als inspiratiebron kunnen dienen en geïmplementeerd kunnen worden in de eigen school van de bezoeker, lesgeven in een school van een andere gemeenschap. Dit specifieke project kan zich uitstrekken tot leerlingen, leraren en schoolbesturen. 

Formaprim, Frans voor leraren basisonderwijs, schoolbesturen en pedagogische begeleiders 

Dit nascholingsprogramma wordt georganiseerd door het Departement Onderwijs en Vorming in samenwerking met de culturele dienst van de Franse ambassade en PROFFF, de vereniging van leerkrachten Frans in Vlaanderen en Brussel, in het kader van het cultureel akkoord Vlaanderen-Frankrijk. Het programma van de Formaprim-overeenkomst heeft voornamelijk betrekking op de nieuwe eindtermen voor Frans. 

Elk jaar worden drie nascholingssessies georganiseerd voor leraren in elke Vlaamse provincie en in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Deze richten zich op de ontwikkeling van taalkundige en didactische competenties in het onderwijzen van Frans als vreemde taal in het basisonderwijs. 

Francoform, voor personeel dat Frans onderwijst in het secundair onderwijs en in het volwassenenonderwijs 

Tot enkele jaren geleden bestond dit programma, in het kader van het cultureel akkoord Vlaanderen-Frankrijk, uit een opleidingsseminarie in Frankrijk. Dit programma wordt momenteel herzien, in samenwerking met lerarenopleidingen en de Franse ambassade in België. 

Nascholingscursussen Duits 

Dankzij een samenwerking met de Duitse autoriteiten kunnen leraren Duits in principe gebruikmaken van jaarlijkse uitwisselings- en nascholingsactiviteiten: een nascholingscursus voor Vlaamse leraren Duits in Duitsland en een nascholingscursus voor Duitse leraren in Vlaanderen. Dit programma wordt momenteel herzien in samenwerking tussen het Vlaamse Departement Onderwijs en de Duitse autoriteiten.