Het doel van vve (voorschoolse of vroegschoolse educatie) is het voorkomen, vroegtijdig opsporen en aanpakken van taal- en onderwijsachterstanden bij jonge kinderen. Voorschoolse educatie is voor kinderen van 2,5 tot 4 jaar. en wordt uitgevoerd door peuterspeelzalen en kinderdagverblijven. De verantwoordelijkheid voor de uitvoering ligt bij de gemeenten. Die bepaalt of een kind voor vve in aanmerking komt.

Gemeenten ontvangen een specifieke uitkering voor de uitvoering van het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid, waar vve onder valt. Deze uitkering wordt verdeeld op basis van de schoolgewichten in gemeenten in 2009. Deze schoolgewichten zijn gebaseerd op het opleidingsniveau van de ouders.

Gemeenten kunnen zelf bepalen welke kinderen tot de doelgroep behoren, maar het moet gaan om kinderen die een risico hebben op een taalachterstand in het Nederlands. Met deze beleidsvrijheid kunnen gemeenten inspelen op de lokale situatie. Daarnaast is er vroegschoolse educatie voor kinderen van 4 tot 6 jaar (groep 1 en 2 van de basisschool). De verantwoordelijkheid hiervoor ligt volledig bij de basisscholen. Kinderen hebben in Nederland leerplicht vanaf 5 jaar, maar kunnen vanaf 4 jaar naar het primair onderwijs waarbinnen de kerndoelen basisonderwijs gelden.
Beroepskrachten op een vve-groep moeten over voldoende kennis en vaardigheden beschikken om vve in praktijk te kunnen brengen. Iedere pedagogisch medewerker moet specifieke scholing voor vve hebben gevolgd. Dit kan onderdeel zijn van de initiële opleiding, in de vorm van tenminste één module gericht op vve. Als deze module niet is gevolgd, moet de pedagogisch medewerker met een certificaat kunnen bewijzen dat hij of zij scholing voor vve heeft gevolgd (Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie).

De Inspectie van het Onderwijs bekijkt of er in de gemeente afspraken zijn gemaakt over vve.

Hervormingen in de kinderopvang

• Wet Innovatie en Kwaliteit in de Kinderopvang (wet IKK)

In 2018 en 2019 zijn maatregelen genomen om de kwaliteit van de kinderopvang te verbeteren. Op 1 januari 2018 is de Wet Innovatie en Kwaliteit in de Kinderopvang (wet IKK) in werking getreden en de Wet Harmonisatie Kinderopvang en Peuterspeelzaalwerk van kracht geworden. De hervormingen verbeteren de kwaliteit en toegankelijkheid van de kinderopvang.

• Verruiming regelgeving om personeelstekort kinderopvang tegen te gaan

Sinds 2022 mogen kinderdagverblijven en buitenschoolse opvangen (bso’s) voor de helft van hun formatie beroepskrachten in opleiding inzetten op de groep. Daarvoor was dit een derde. Het ging om een tijdelijke verruiming van de regels om personeelstekorten in de kinderopvang te verminderen en de werkdruk te verlichten. De afgelopen jaren is gebleken dat de verruiming kinderopvangorganisaties flexibiliteit geeft tijdens pauzes of bij ziekte van personeel. Zij hoeven daardoor bijvoorbeeld minder vaak groepen te sluiten. Ook is de verwachting dat het personeelstekort in de kinderopvang voorlopig zal aanhouden. De staatssecretaris van Participatie en Integratie wil deze verruiming nu structureel maken. De nieuwe regels gaan gelden per 1 juli 2026.

Begeleidingsplan

Het inzetten van beroepskrachten in opleiding is aan regels gebonden. Voordat zij aan de slag kunnen, moet er een begeleidingsplan zijn waar de beroepskracht in opleiding, de praktijkbegeleider en de opleidingsbegeleider mee akkoord zijn. Goede begeleiding is belangrijk voor een verantwoorde inzet van beroepskrachten in opleiding en het behoud van de kwaliteit van de kinderopvang.

Meer informatie over (de hervormingen in) de kinderopvang is te vinden op Kinderopvang | Rijksoverheid.nl (alleen beschikbaar in het Nederlands).